Από σήμερα, 727 εργασιακοί σύμβουλοι της ΔΥΠΑ βρίσκονται εκτός υπηρεσίας και οδηγούνται στο ταμείο ανεργίας, καθώς έληξαν οι συμβάσεις τους χωρίς να υπάρξει πρόβλεψη για περαιτέρω ανανέωση ή μονιμοποίηση. Η εξέλιξη αυτή αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στις τοπικές υπηρεσίες απασχόλησης (ΚΠΑ2) σε όλη τη χώρα, την ίδια στιγμή που οι ανάγκες για εξατομικευμένη προσέγγιση των ανέργων αυξάνονται.
Το χρονικό της λήξης των συμβάσεων
Η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί το τέλος μιας περιόδου σταθερότητας για εκατοντάδες εργαζόμενους που στελέχωναν τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης μέσω προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι 727 εργασιακοί σύμβουλοι είχαν προσληφθεί με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, έχοντας ως κύριο αντικείμενο τη διαχείριση των ανέργων, την κατάρτιση ατομικών σχεδίων δράσης και τη σύζευξη της προσφοράς με τη ζήτηση στην αγορά εργασίας.
Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις των σωματείων και τις κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν το προηγούμενο διάστημα έξω από το Υπουργείο Εργασίας και τη διοίκηση της ΔΥΠΑ, η κυβερνητική απόφαση παρέμεινε σταθερή: οι συμβάσεις αυτές, που χρηματοδοτούνταν από ευρωπαϊκούς πόρους, έφτασαν στο ορόσημο της λήξης τους χωρίς να δοθεί παράταση.
Ποιοι είναι οι εργαζόμενοι που αποχωρούν
Δεν πρόκειται για “διοικητικό προσωπικό” με τη στενή έννοια του όρου, αλλά για εξειδικευμένους επιστήμονες. Οι περισσότεροι από τους 727 συμβούλους διαθέτουν:
- Πτυχία στην Ψυχολογία, την Κοινωνιολογία ή τις Οικονομικές Επιστήμες.
- Μεταπτυχιακούς τίτλους στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού.
- Πολύτιμη εμπειρία που αποκτήθηκε “στο πεδίο”, ερχόμενοι καθημερινά σε επαφή με τις δυσκολίες των ανέργων.
Η αποχώρησή τους σημαίνει ότι η τεχνογνωσία που χτίστηκε τα τελευταία δύο χρόνια χάνεται από το δημόσιο σύστημα απασχόλησης, τη στιγμή που οι ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες απαιτούν ακόμα πιο στενή καθοδήγηση των πολιτών.
Οι επιπτώσεις στην εξυπηρέτηση των ανέργων
Το ερώτημα που προκύπτει αμέσως είναι τι θα συμβεί με τους χιλιάδες ανέργους που είχαν χρεωθεί σε αυτούς τους συμβούλους. Ο ρόλος του εργασιακού συμβούλου είναι κομβικός. Είναι ο άνθρωπος που βοηθά τον άνεργο να συντάξει ένα σωστό βιογραφικό, τον κατευθύνει σε προγράμματα κατάρτισης και τον προετοιμάζει για συνεντεύξεις εργασίας.
Με την απομάκρυνση των 727 στελεχών, αναμένεται:
- Αύξηση του φόρτου εργασίας για το εναπομείναν μόνιμο προσωπικό, το οποίο ήδη πιέζεται από τον μεγάλο όγκο αιτήσεων.
- Καθυστερήσεις στα ραντεβού, καθώς ο αριθμός των διαθέσιμων συμβούλων μειώνεται δραματικά.
- Πτώση της ποιότητας της εξατομικευμένης βοήθειας, αφού ένας σύμβουλος θα πρέπει πλέον να διαχειρίζεται διπλάσιο ή τριπλάσιο αριθμό φακέλων.
“Η εργασία μας δεν ήταν απλώς μια διεκπεραίωση χαρτιών. Ήταν η στήριξη ανθρώπων που έχασαν την ελπίδα τους. Σήμερα, εμείς οι ίδιοι μπαίνουμε στη θέση τους”, αναφέρει χαρακτηριστικά ένας από τους συμβούλους που αποχώρησε σήμερα από το ΚΠΑ2 της Αθήνας.
Το παράδοξο: Από σύμβουλοι, άνεργοι
Είναι τουλάχιστον οξύμωρο το γεγονός ότι οι άνθρωποι που είχαν ως αποστολή να μειώσουν την ανεργία στη χώρα, περνούν από σήμερα στην “απέναντι όχθη”. Η ΔΥΠΑ καλείται να διαχειριστεί τις αιτήσεις για το επίδομα ανεργίας των ίδιων των πρώην εργαζομένων της.
Αυτό το “κύμα” απολύσεων –γιατί περί αυτού πρόκειται, παρά το νομικό πλαίσιο των συμβάσεων ορισμένου χρόνου– αναδεικνύει το πρόβλημα των εργασιακών σχέσεων “πολλαπλών ταχυτήτων” στο Δημόσιο. Το μοντέλο των προσωρινών προγραμμάτων που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες φαίνεται να φτάνει στα όριά του, αφήνοντας κενά στη δημόσια διοίκηση και ανασφάλεια στους εργαζόμενους.
Τι υποστηρίζει η πλευρά της ΔΥΠΑ και του Υπουργείου
Η επίσημη θέση παραμένει ότι οι συγκεκριμένες θέσεις είχαν εξαρχής ημερομηνία λήξης, καθώς συνδέονταν με τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Η χρηματοδότηση είχε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα και σκοπό την ενίσχυση της υπηρεσίας σε μια μεταβατική φάση.
Ωστόσο, η πραγματικότητα της αγοράς εργασίας δείχνει ότι η ανάγκη για συμβούλους δεν είναι “μεταβατική”. Η ανεργία, αν και παρουσιάζει μείωση στα επίσημα ποσοστά, παραμένει δομικό πρόβλημα για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες (νέοι, γυναίκες, μακροχρόνια άνεργοι άνω των 55 ετών) που χρειάζονται συνεχή υποστήριξη.
Οι αντιδράσεις των σωματείων
Τα συνδικαλιστικά όργανα των εργαζομένων στη ΔΥΠΑ έχουν ήδη εκδώσει ανακοινώσεις, κάνοντας λόγο για “αποδυνάμωση της δημόσιας υπηρεσίας απασχόλησης”. Υποστηρίζουν ότι η απομάκρυνση αυτών των ανθρώπων ανοίγει την πόρτα για την περαιτέρω είσοδο ιδιωτικών εταιρειών στη διαχείριση της ανεργίας (outsource), κάτι που αποτελεί σημείο τριβής εδώ και καιρό.
Οι εργαζόμενοι ζητούν:
- Νομοθετική ρύθμιση για την παραμονή τους στην εργασία.
- Προκήρυξη μόνιμων θέσεων με μοριοδότηση της εμπειρίας που απέκτησαν.
- Αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης ώστε να μην εξαρτώνται οι προσλήψεις αποκλειστικά από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Πώς επηρεάζεται ο άνεργος πολίτης από αύριο
Αν είστε άνεργος και είχατε προγραμματισμένο ραντεβού ή βρισκόσασταν σε διαδικασία εύρεσης εργασίας μέσω κάποιου από τους 727 συμβούλους, θα πρέπει να γνωρίζετε τα εξής:
Η τύχη του Ατομικού Σχεδίου Δράσης (ΑΣΔ)
Το Ατομικό Σχέδιο Δράσης σας παραμένει ενεργό στο σύστημα. Ωστόσο, η παρακολούθηση της πορείας του θα μεταφερθεί σε άλλον υπάλληλο. Είναι πιθανό να λάβετε ειδοποίηση για αλλαγή του προσώπου επικοινωνίας σας ή να παρατηρήσετε μεγαλύτερη αναμονή στην απόκριση των αιτημάτων σας μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας.
Προγράμματα επιδότησης και κατάρτισης
Η συμμετοχή σας σε τρέχοντα προγράμματα (π.χ. “Πάμε Μπροστά”, προγράμματα Voucher) δεν σταματά, καθώς αυτά τρέχουν με αυτοματοποιημένες διαδικασίες. Η δυσκολία έγκειται στη συμβουλευτική καθοδήγηση που ίσως χρειαστείτε κατά τη διάρκεια ή μετά το πέρας της κατάρτισης.
Η σημασία της εμπειρίας που χάνεται
Στην αγορά εργασίας, η εμπειρία είναι το παν. Αυτοί οι 727 άνθρωποι έμαθαν να χειρίζονται τα εργαλεία της ΔΥΠΑ, να κατανοούν τις ιδιαιτερότητες της τοπικής αγοράς σε κάθε νομό και να χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης με τις επιχειρήσεις της περιοχής τους.
Όταν ένας εργασιακός σύμβουλος φεύγει, παίρνει μαζί του και το δίκτυο επαφών που δημιούργησε. Η γνώση του ποια επιχείρηση ψάχνει προσωπικό και τι είδους χαρακτήρα αναζητά, δεν καταγράφεται πάντα σε ένα Excel. Είναι αποτέλεσμα καθημερινής τριβής. Η απώλεια αυτής της “άυλης γνώσης” θα φανεί τους επόμενους μήνες, όταν τα ποσοστά επιτυχούς σύζευξης ανέργων-επιχειρήσεων ίσως παρουσιάσουν κάμψη.
Συμπεράσματα για το μέλλον της απασχόλησης
Η κατάσταση που διαμορφώνεται από σήμερα στη ΔΥΠΑ αναδεικνύει την ανάγκη για έναν μακροχρόνιο σχεδιασμό που δεν θα βασίζεται μόνο σε “ενέσεις” προσωπικού μέσω ΕΣΠΑ ή Ταμείου Ανάκαμψης. Η συμβουλευτική στην εργασία είναι μια υπηρεσία που απαιτεί συνέχεια και συνέπεια.
Η αποχώρηση των 727 συμβούλων είναι μια δύσκολη στιγμή τόσο για τους ίδιους όσο και για τον οργανισμό. Το αν θα υπάρξει κάποια κίνηση της τελευταίας στιγμής για την απορρόφησή τους σε άλλες θέσεις ή αν θα προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός που θα τους δίνει προτεραιότητα, μένει να φανεί. Προς το παρόν, η πραγματικότητα είναι ότι εκατοντάδες εξειδικευμένα στελέχη περνούν την πόρτα της εξόδου, αφήνοντας πίσω τους μια υπηρεσία που καλείται να κάνει “περισσότερα με λιγότερους”.
Η κοινωνία και οι άνεργοι παρακολουθούν με ανησυχία, ελπίζοντας ότι η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών δεν θα υποβαθμιστεί περαιτέρω. Η εργασία είναι δικαίωμα, αλλά η σωστή καθοδήγηση για την εύρεσή της είναι το κλειδί για μια υγιή οικονομία. Σήμερα, αυτό το κλειδί φαίνεται να χάνεται για πολλούς.
