Το νέο πλαίσιο για την ασφάλιση των εργαζομένων σε πλατφόρμες ντελίβερι καθορίζει με απόλυτη σαφήνεια τα δικαιώματα, τις εισφορές και τις υποχρεώσεις των εταιρειών, ξεκαθαρίζοντας το θολό τοπίο μεταξύ εξαρτημένης εργασίας και αυτοαπασχόλησης. Αν εργάζεσαι ως διανομέας (courier/delivery) μέσω ψηφιακών εφαρμογών, οι πρόσφατες αλλαγές που εφαρμόζονται στην ελληνική αγορά επηρεάζουν άμεσα το περιεχόμενο της σύμβασής σου, τις αποζημιώσεις για τα έξοδα κίνησης και την κάλυψή σου σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος.
Το νέο καθεστώς απασχόλησης και οι δύο επιλογές
Η νομοθεσία αναγνωρίζει πλέον δύο σαφείς δρόμους για τη συνεργασία των διανομέων με τις ψηφιακές πλατφόρμες, θέτοντας αυστηρά κριτήρια προκειμένου να αποτραπεί η υποκρυπτόμενη εργασία.
| μορφή απασχόλησης | καθεστώς ασφάλισης | βασικές παροχές & έξοδα |
| Μισθωτή εργασία (Εξαρτημένη) | Ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ ως μισθωτός (παλαιό ΙΚΑ). | Πλήρες ωράριο, δώρα, επιδόματα, άδειες και παροχή προστατευτικού εξοπλισμού. |
| Αυτοαπασχολούμενοι (Freelancers / Τίτλος Κτήσης / Μπλοκάκι) | Ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ ως ελεύθεροι επαγγελματίες (πρώην ΟΑΕΕ). | Πρόσθετη αποζημίωση για χρήση ιδιόκτητου δικύκλου και έξοδα κίνησης. |
Τι ισχύει για τους αυτοαπασχολούμενους διανομείς
Για να θεωρείται ένας διανομέας νόμιμα αυτοαπασχολούμενος (freelancer) και να μην υποχρεούται η πλατφόρμα να τον προσλάβει ως μισθωτό, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις:
- Ο διανομέας έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί υπεργολάβους ή αντικαταστάτες για να εκτελέσουν το έργο που ανέλαβε.
- Διαθέτει τη μοναδική δυνατότητα να επιλέγει ποια δρομολόγια θα εκτελέσει και ποια θα απορρίψει, χωρίς τον φόβο κυρώσεων.
- Έχει το ελεύθερο να παρέχει τις υπηρεσίες του σε ανταγωνιστικές πλατφόρμες την ίδια χρονική περίοδο.
- Καθορίζει ο ίδιος τον χρόνο εργασίας του, συνδέεται και αποσυνδέεται από την εφαρμογή όποτε το επιθυμεί.
Υποχρεωτικές παροχές ασφάλειας και έξοδα κίνησης
Ανεξάρτητα από το αν έχεις υπογράψει σύμβαση μισθωτής εργασίας ή παροχής υπηρεσιών, οι πλατφόρμες είναι νομικά υπόλογες για μια σειρά από βασικές παροχές που αφορούν την οδική σου ασφάλεια.
Οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να καλύπτουν:
- Την πρόσθετη αποζημίωση χρήσης και συντήρησης του δικύκλου, η οποία ισούται τουλάχιστον με το 15% του κατώτατου μισθού, εφόσον ο διανομέας χρησιμοποιεί δικό του όχημα.
- Την παροχή του απαραίτητου προστατευτικού εξοπλισμού (κράνος, μπουφάν αναβάτη με προστατευτικά, αδιάβροχα, γάντια).
- Την κάλυψη των εξόδων για τα καύσιμα του οχήματος, με βάση τα πραγματικά χιλιόμετρα που διανύθηκαν για τις ανάγκες των παραδόσεων.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος;
Αν είσαι μισθωτός, καλύπτεσαι πλήρως από τον e-ΕΦΚΑ για τις ημέρες ασθενείας και αποχής από την εργασία. Αν είσαι αυτοαπασχολούμενος, οι ψηφιακές πλατφόρμες υποχρεούνται πλέον να σου παρέχουν συμβόλαιο ιδιωτικής ασφάλισης ατυχήματος, το οποίο καλύπτει ιατροφαρμακευτικά έξοδα και αποζημίωση για το διάστημα που δεν μπορείς να δουλέψεις λόγω του ατυχήματος.
Μπορεί η πλατφόρμα να με απολύσει αν απορρίπτω πολλές παραγγελίες;
Αν εργάζεσαι ως ελεύθερος επαγγελματίας, η απόρριψη παραγγελιών αποτελεί νόμιμο δικαίωμά σου. Αν η πλατφόρμα σε αποκλείσει (deactivation) αποκλειστικά και μόνο για αυτόν τον λόγο, παραβιάζει το κριτήριο της ανεξαρτησίας και μπορείς να διεκδικήσεις δικαστικά τη μετατροπή της σύμβασής σου σε σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.
Πώς φορολογούνται και πώς ασφαλίζονται τα φιλοδωρήματα (tips);
Τα ηλεκτρονικά φιλοδωρήματα που αφήνουν οι πελάτες μέσω της εφαρμογής καταγράφονται πλέον κανονικά. Με βάση τις πρόσφατες ρυθμίσεις, τα tips είναι αφορολόγητα μέχρι ένα συγκεκριμένο μηνιαίο όριο, ενώ δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές, γεγονός που σημαίνει ότι εισπράττονται αυτούσια από τον διανομέα.
