Το νέο πλαίσιο για τις αμοιβές, τις συμβάσεις και τα έξοδα κίνησης των διανομέων (delivery) που εφαρμόζεται πλέον το 2026 φέρνει σημαντικές ανατροπές στην αγορά, καθώς καθορίζονται αυστηρότερα κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ μισθωτής εργασίας και freelancing, ενώ αυξάνονται οι υποχρεωτικές αποζημιώσεις για τη χρήση και συντήρηση των δικύκλων. Μετά και την πρόσφατη αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 922 ευρώ, το τοπίο για χιλιάδες εργαζόμενους σε ψηφιακές πλατφόρμες και καταστήματα εστίασης αναδιαμορφώνεται ριζικά.
Οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας μέσω του αναβαθμισμένου συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ γίνονται πλέον με αυτοματοποιημένα φίλτρα, βάζοντας στο μικροσκόπιο τη νομιμότητα των συμβάσεων.
Οι δύο βασικές ταχύτητες στις συμβάσεις
1. Το καθεστώς του μισθωτού διανομέα
Για όσους απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας, η βάση υπολογισμού είναι ο κατώτατος μισθός των 922 ευρώ, εκτός αν καλύπτονται από τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας του επισιτισμού που προβλέπει ευνοϊκότερες ρυθμίσεις. Στις αποδοχές αυτές προστίθεται υποχρεωτικά το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας ύψους 10%, καθώς και οι ανάλογες προσαυξήσεις για εργασία κατά τις νυχτερινές ώρες, τις Κυριακές και τις επίσημες αργίες.
2. Οι προϋποθέσεις για τους freelancers
Για να θεωρείται ένας διανομέας πάροχος ανεξάρτητων υπηρεσιών (freelancer) και να μην υποχρεούται η πλατφόρμα να μετατρέψει τη σύμβασή του σε μισθωτή, πρέπει να τηρούνται σωρευτικά συγκεκριμένες πρόνοιες. Ο διανομέας πρέπει να έχει την απόλυτη ελευθερία να επιλέγει πότε θα εργαστεί, να ορίζει ο ίδιος τα διαλείμματά του, να μπορεί να αρνηθεί παραγγελίες χωρίς ποινές και να διατηρεί το δικαίωμα να συμβάλλεται ταυτόχρονα με ανταγωνιστικές πλατφόρμες.
3. Η νέα ρύθμιση για τα έξοδα κίνησης
Όταν ο διανομέας χρησιμοποιεί δικό του μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα, ο εργοδότης υποχρεούται να του καταβάλλει πρόσθετη μηνιαία αποζημίωση χρήσης και συντήρησης. Αυτή η αποζημίωση ισούται τουλάχιστον με το 15% του εκάστοτε κατώτατου μισθού (δηλαδή 138,30 ευρώ με βάση τα 922 ευρώ). Το ποσό αυτό είναι καθαρό, δεν έχει χαρακτήρα μισθού, δεν υπόκειται σε ασφαλιστικές κρατήσεις και καταβάλλεται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού, εμφανιζόμενο διακριτά στην απόδειξη πληρωμής.
4. Η παροχή του εξοπλισμού προστασίας
Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να εφοδιάζουν τους διανομείς, με δικά τους έξοδα, με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό ατομικής προστασίας. Αυτό περιλαμβάνει εγκεκριμένο προστατευτικό κράνος, κατάλληλο πανωφόρι για αναβάτες, γάντια, αδιάβροχη προστασία και ανακλαστικό γιλέκο. Αν ο εργοδότης δεν παρέχει τα παραπάνω, ο διανομέας δικαιούται να αρνηθεί την εκτέλεση της εργασίας για λόγους ασφάλειας.
Οικονομικά δεδομένα και ασφαλιστικό καθεστώς
Η διάρθρωση των αμοιβών και των υποχρεώσεων ανάμεσα στις δύο κατηγορίες αποτυπώνεται αναλυτικά στον πίνακα που ακολουθεί:
| Κατηγορία διανομέα | Καθεστώς αμοιβής (2026) | Έξοδα κίνησης & συντήρησης | Ασφαλιστικό καθεστώς |
| Μισθωτός | Βάση τα 922 ευρώ + 10% επίδομα ανθυγιεινής εργασίας | Πρόσθετη αποζημίωση τουλάχιστον 15% επί του κατώτατου αν έχει δικό του όχημα | e-ΕΦΚΑ (Κρατήσεις μισθωτής εργασίας) |
| Freelancer | Αμοιβή ανά παραγγελία (slot) βάσει ιδιωτικού συμφωνητικού | Υποχρεωτική κάλυψη εξόδων κράνους και συντήρησης ή αντίστοιχη προσαύξηση | e-ΕΦΚΑ (Μπλοκάκι / Ελεύθερος επαγγελματίας) |
Τι ελέγχει η Επιθεώρηση Εργασίας
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί επικεντρώνονται στην πάταξη της ψευδοαπασχόλησης (καμουφλαρισμένη μισθωτή εργασία ως freelancing). Για τον σκοπό αυτό, εξετάζονται τα εξής στοιχεία:
- Αν οι ώρες σύνδεσης των freelancers στην εφαρμογή υποκρύπτουν σταθερό και επιβεβλημένο ωράριο.
- Αν η καταβολή της αποζημίωσης του 15% για το όχημα γίνεται διακριτά και μέσω τραπέζης.
- Αν τηρούνται τα μέτρα προστασίας και η παύση εργασιών κατά τη διάρκεια ακραίων καιρικών φαινομένων (καύσωνες, παγετοί).
- Αν τα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών των freelancers εκδίδονται προς έναν και μοναδικό εργοδότη κατά τρόπο που να στοιχειοθετεί εξαρτημένη σχέση.
Συχνές ερωτήσεις
Το 15% της αποζημίωσης για το όχημα καλύπτει και τα καύσιμα;
Όχι. Η μηνιαία αποζημίωση του 15% (138,30 ευρώ) αφορά αποκλειστικά τη χρήση και τη συντήρηση του οχήματος (ασφάλιστρα, τέλη κυκλοφορίας, σέρβις, ελαστικά). Τα έξοδα κίνησης, δηλαδή η αγορά των καυσίμων, αποτελούν ξεχωριστή υποχρέωση και πρέπει να καλύπτονται απολογιστικά από τον εργοδότη βάσει των χιλιομέτρων που διανύθηκαν για τις παραδόσεις.
Τι γίνεται με τη διανομή αν έχει ακραίο καύσωνα ή παγετό;
Βάσει των εγκυκλίων του Υπουργείου Εργασίας, όταν επικρατούν ακραία καιρικά φαινόμενα, θεσπίζεται υποχρεωτική παύση των υπαίθριων εργασιών και των μεταφορών με δίκυκλα. Η απαγόρευση αυτή καταλαμβάνει όλους τους διανομείς, ανεξάρτητα από το αν είναι μισθωτοί ή freelancers, και η μη συμμόρφωση της επιχείρησης επιφέρει πρόστιμο 2.000 ευρώ ανά εργαζόμενο.
Μπορεί μια πλατφόρμα να με υποχρεώσει να γίνω freelancer;
Όχι, η επιλογή του καθεστώτος απασχόλησης δεν μπορεί να επιβληθεί μονομερώς. Αν η φύση της εργασίας σας περιλαμβάνει συγκεκριμένο ωράριο, υποχρέωση παρουσίας και έλεγχο από την εταιρεία, θεωρείστε μισθωτός. Αν εξαναγκαστείτε να υπογράψετε σύμβαση ανεξάρτητων υπηρεσιών ενώ η σχέση είναι εξαρτημένη, μπορείτε να προσφύγετε στην Επιθεώρηση Εργασίας για την αναγνώριση της μισθωτής σας ιδιότητας.
