Οι στοχευμένοι δειγματοληπτικοί έλεγχοι και η αυτοματοποιημένη διασταύρωση στοιχείων μέσω της πλατφόρμας myDATA αποτελούν πλέον το βασικό φίλτρο της ΑΑΔΕ για την έγκριση των αιτημάτων επιστροφής ΦΠΑ σε ιδιωτικές κλινικές, διαγνωστικά κέντρα και ιατρικές εταιρείες.
Η φορολογική διοίκηση θέτει στο στόχαστρο τον κλάδο της υγείας, εστιάζοντας στον διαχωρισμό των απαλλασσόμενων από τον ΦΠΑ ιατρικών υπηρεσιών και των λοιπών επιτηδευμάτων που επιβαρύνονται με τον κανονικό συντελεστή, προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα καταχρηστικών διεκδικήσεων.
Πώς διαμορφώνεται το νέο σύστημα ελέγχου
Ο ελεγκτικός μηχανισμός εφαρμόζει ένα αυτοματοποιημένο σύστημα ανάλυσης κινδύνου (risk analysis) για να διαπιστώσει την ορθότητα των αιτημάτων, μειώνοντας παράλληλα τον χρόνο διεκπεραίωσης για τις συνεπείς επιχειρήσεις.
- Άμεση διασταύρωση myDATA: Έλεγχος σε πραγματικό χρόνο ανάμεσα στα εκδοθέντα τιμολόγια και τα ηλεκτρονικά βιβλία.
- Κατηγοριοποίηση επιχειρήσεων: Αυτόματη κατάταξη των ιατρικών κέντρων σε «πράσινη» (άμεση επιστροφή) ή «κόκκινη» κατηγορία (υποχρεωτικός προληπτικός έλεγχος).
- Επιβεβαίωση εκροών: Εξακρίβωση αν οι δαπάνες για τις οποίες αιτείται η επιστροφή συνδέονται άμεσα με υποκείμενες σε ΦΠΑ δραστηριότητες (π.χ. πώληση φαρμάκων/υγειονομικού υλικού ή αισθητικές επεμβάσεις) και όχι με αμιγώς απαλλασσόμενες ιατρικές πράξεις.
Κριτήρια ελέγχου και δικαιολογητικά επιστροφής
Για τη θεμελίωση του δικαιώματος επιστροφής ΦΠΑ στον τομέα των διαγνωστικών και ιατρικών υπηρεσιών, η ΑΑΔΕ εξετάζει συγκεκριμένα φορολογικά δεδομένα:
| Πεδίο ελέγχου | Προϋποθέσεις & Στοιχεία διασταύρωσης |
| Απαλλασσόμενες πράξεις | Άρθρο 22 του Κώδικα ΦΠΑ: Πλήρης απαλλαγή για διαγνωστικές και θεραπευτικές πράξεις που παρέχονται από γιατρούς/κλινικές |
| Υποκείμενες σε ΦΠΑ πράξεις | Εφαρμογή 24% ΦΠΑ σε υπηρεσίες που δεν έχουν αμιγώς θεραπευτικό σκοπό (π.χ. αισθητική ιατρική) |
| Εφαρμογή Pro-rata | Υποχρεωτικός υπολογισμός του ποσοστού έκπτωσης (Pro-rata) όταν οι δαπάνες αφορούν ταυτόχρονα απαλλασσόμενες και φορολογητέες δραστηριότητες |
| Προθεσμία διεκπεραίωσης | Εντός 90 ημερών για τις υποθέσεις που προκρίνονται για έλεγχο |
| Κατώτατο όριο ελέγχου | Διενέργεια στοχευμένων ελέγχων σε αιτήματα άνω των 10.000 € |
Τα SOS σημεία για τις επιχειρήσεις του κλάδου
Οι ιδιωτικοί φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας οφείλουν να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή στην αποτύπωση των συναλλαγών τους για την αποφυγή προστίμων και καθυστερήσεων.
Βασικές υποχρεώσεις
- Διαχωρισμός εσόδων: Σαφής και διακριτή καταχώριση στα βιβλία των εσόδων από αμιγώς ιατρικές πράξεις και των εσόδων από παρεπόμενες υπηρεσίες.
- Τήρηση παραστατικών: Πλήρης τεκμηρίωση των εισροών (αγορές μηχανημάτων, αναλωσίμων) που δικαιολογούν πιστωτικό υπόλοιπο ΦΠΑ.
- Εξόφληση μέσω τραπέζης: Υποχρεωτική εξόφληση όλων των τιμολογίων άνω των 500 € μέσω τραπεζικού συστήματος για τη θεμελίωση της έκπτωσης.
Συχνές ερωτήσεις
Δικαιούται επιστροφή ΦΠΑ ένα διαγνωστικό κέντρο για την αγορά ιατρικού εξοπλισμού;
Εάν ο εξοπλισμός χρησιμοποιείται αποκλειστικά για απαλλασσόμενες ιατρικές εξετάσεις, ο ΦΠΑ της αγοράς δεν εκπίπτει ούτε επιστρέφεται. Αν όμως ο εξοπλισμός αξιοποιείται και για δραστηριότητες που υπάγονται σε ΦΠΑ, η επιστροφή υπολογίζεται με βάση το αναλογικό ποσοστό.
Πώς επηρεάζει το myDATA τις επιστροφές ΦΠΑ;
Το myDATA επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να διασταυρώνει αυτόματα τα αιτούμενα ποσά με τα δηλωθέντα παραστατικά εσόδων και εξόδων. Ασυνέπειες ή αποκλίσεις στα ηλεκτρονικά βιβλία οδηγούν αυτόματα την αίτηση σε προληπτικό φορολογικό έλεγχο.
Ποιες είναι οι συνέπειες αν διαπιστωθεί ανακριβής αίτηση επιστροφής;
Σε περίπτωση που ο έλεγχος αποδείξει ότι η επιχείρηση υπέβαλε ανακριβή αίτηση επιστροφής, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% του ποσού που επιστράφηκε αχρεωστήτως, συν τους αναλογούντες τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.
