Αυστηρά όρια στη χρήση των προσωπικών social media κατά τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας θέτει ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας του Υπουργείου Εσωτερικών για τους δημοσίους υπαλλήλους, θεσπίζοντας ψηφιακούς ελέγχους και συγκεκριμένες πειθαρχικές κυρώσεις για τους παραβάτες.
Το νέο πλαίσιο στοχεύει στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων του κράτους. Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση, η αλόγιστη χρήση πλατφορμών όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok και το X (πρώην Twitter) από υπηρεσιακούς υπολογιστές ή έξυπνες συσκευές κατά τις ώρες απασχόλησης απαγορεύεται ρητά, καθώς πλέον θεωρείται υπηρεσιακό παράπτωμα που συνδέεται άμεσα με την παρακώλυση της εύρυθμης λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.
Οι βαθμίδες των παραβάσεων και οι πειθαρχικές κυρώσεις
Ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας κατηγοριοποιεί τις παραβάσεις ανάλογα με τη συχνότητα, το μέγεθος της απασχόλησης του υπαλλήλου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και την πιθανή διαρροή υπηρεσιακών δεδομένων.
Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνονται οι ποινές που επιβάλλονται αυτόματα μέσω των πειθαρχικών συμβουλίων:
| Κατηγορία παράβασης | Περιγραφή / Τρόπος εντοπισμού | Πειθαρχική κύρωση / Ποινή |
| Χαμηλή | Περιοδική χρήση προσωπικών social media κατά το ωράριο | Έγγραφη επίπληξη και σύσταση |
| Μέτρια | Συστηματική χρήση ή ανάρτηση υλικού κατά τις ώρες εργασίας | Παρακράτηση μισθού έως 5 ημέρες |
| Υψηλή | Δημοσίευση εσωτερικών εγγράφων, φωτογραφιών της υπηρεσίας ή σχολίων που εκθέτουν τον φορέα | Παραπομπή στο Ανώτατο Πειθαρχικό και υποβιβασμός |
Οι βασικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του Κώδικα
Για την ορθή εφαρμογή των νέων κανόνων και την αποφυγή αυθαιρεσιών, οι Διευθύνσεις Προσωπικού και Πληροφορικής των φορέων υποχρεούνται να τηρούν τις εξής προϋποθέσεις:
- Ψηφιακό φιλτράρισμα (Firewall): Ενεργοποίηση ειδικού λογισμικού στους υπηρεσιακούς υπολογιστές που αποκλείει αυτόματα την πρόσβαση σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης και ψυχαγωγίας.
- Επίσημη ενημέρωση του προσωπικού: Κάθε υπάλληλος υποχρεούται να υπογράψει ψηφιακά ότι έλαβε γνώση του νέου Κώδικα Δεοντολογίας μέσω του προσωπικού του προφίλ.
- Σεβασμός στα προσωπικά δεδομένα: Οι έλεγχοι αφορούν αποκλειστικά τη χρήση του δικτύου της υπηρεσίας και τις ώρες εργασίας, χωρίς να επιτρέπεται η παρακολούθηση των προσωπικών συσκευών των υπαλλήλων εκτός ωραρίου.
Ποιοι εξαιρούνται από τους περιορισμούς
Υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου η χρήση των social media επιτρέπεται και θεωρείται μέρος των καθηκόντων του υπαλλήλου:
- Υπάλληλοι γραφείων τύπου και επικοινωνίας, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείριση των επίσημων λογαριασμών του Υπουργείου ή του φορέα.
- Προσωπικό ασφαλείας και δίωξης (π.χ. Ηλεκτρονικό Έγκλημα), που χρησιμοποιεί τις πλατφόρμες για υπηρεσιακές έρευνες.
- Διαχειριστές κρίσεων σε περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών (π.χ. Πολιτική Προστασία) για την άμεση ενημέρωση του κοινού.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να χρησιμοποιώ τα social media από το προσωπικό μου κινητό με δικά μου δεδομένα (4G/5G);
Ο Κώδικας απαγορεύει τη χρήση των social media κατά τη διάρκεια του ωραρίου εργασίας, ανεξάρτητα από τη συσκευή ή το δίκτυο που χρησιμοποιείται, καθώς το ζητούμενο είναι η αφοσίωση στα υπηρεσιακά καθήκοντα. Προφανώς, η χρήση επιτρέπεται κανονικά κατά τη διάρκεια του προγραμματισμένου διαλείμματος του υπαλλήλου.
Πώς θα αποδεικνύεται η παράβαση για να επιβληθεί το πρόστιμο;
Η απόδειξη γίνεται είτε μέσω των ψηφιακών καταγραφών (logs) του δικτύου του φορέα, εφόσον ο υπάλληλος χρησιμοποιεί το υπηρεσιακό Wi-Fi ή PC, είτε μέσω δημόσιων αναρτήσεων (posts, stories, live) που πραγματοποιεί ο ίδιος ο υπάλληλος κατά τη διάρκεια των ωρών που είναι δηλωμένος σε βάρδια στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ή στο παρουσιολόγιο.
Τι ισχύει αν κάνω μια ανάρτηση εκτός ωραρίου που αφορά την υπηρεσία μου;
Αν και η ανάρτηση γίνεται εκτός ωραρίου, ο Κώδικας Δεοντολογίας απαγορεύει ρητά στους δημοσίους υπαλλήλους να εκφράζονται απαξιωτικά για τον φορέα τους, να διαρρέουν εσωτερικές πληροφορίες ή να θίγουν το κύρος της Δημόσιας Διοίκησης. Τέτοιες ενέργειες συνιστούν σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα, ακόμη και αν πραγματοποιηθούν από το σπίτι σας.
