Ο εργαζόμενος που παραχωρείται με καθεστώς δανεισμού σε άλλη επιχείρηση διατηρεί στο ακέραιο τα δικαιώματά του, καθώς η νομοθεσία ορίζει ότι ο μισθός, η ασφάλιση και η προϋπηρεσία του εξακολουθούν να βαρύνουν τον αρχικό του εργοδότη, εκτός αν υπάρχει διαφορετική έγγραφη συμφωνία. Το φαινόμενο του δανεισμού εργαζομένων –είτε πρόκειται για γνήσιο δανεισμό μεταξύ συνδεδεμένων επιχειρήσεων είτε για κατ’ επάγγελμα δανεισμό μέσω Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ)– παρουσιάζει σημαντική αύξηση στην ελληνική αγορά εργασίας. Η κατανόηση του νομικού πλαισίου είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει καμία δυσμενής μεταβολή στους όρους εργασίας σας.
Οι δύο μορφές δανεισμού και οι διαφορές τους
Η εργατική νομοθεσία διαχωρίζει τον δανεισμό σε δύο βασικές κατηγορίες, οι οποίες καθορίζουν τις υποχρεώσεις της εταιρείας που σας προσέλαβε (αρχικός εργοδότης) και της εταιρείας στην οποία προσφέρετε τις υπηρεσίες σας (έμμεσος εργοδότης).
Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει τις βασικές διαφορές και τα κριτήρια που ισχύουν για κάθε μορφή δανεισμού.
| Χαρακτηριστικό / Δικαίωμα | Γνήσιος (συμβατικός) δανεισμός | Κατ’ επάγγελμα δανεισμός (μέσω ΕΠΑ) |
| Σχέση μεταξύ εταιρειών | Συνήθως όμιλοι, μητρική με θυγατρική ή συνεργαζόμενες | Καμία, πέρα από τη σύμβαση παροχής υπηρεσιών |
| Ποιος πληρώνει τον μισθό | Ο αρχικός εργοδότης (εκτός αντίθετης συμφωνίας) | Η Εταιρεία Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) |
| Ύψος αποδοχών | Αυτό που προβλέπει η αρχική σύμβαση | Ίσος μισθός με το προσωπικό του έμμεσου εργοδότη |
| Χρονικό όριο διάρκειας | Δεν ορίζεται ρητά (πρέπει να είναι προσωρινός) | Ανώτατο όριο 36 μήνες (μαζί με τις ανανεώσεις) |
Οι υποχρεώσεις για μισθό, ασφάλιση και άδειες
Όταν μετακινείστε σε άλλη εταιρεία με τη διαδικασία του δανεισμού, η ροή της εργασιακής σας καθημερινότητας αλλάζει, αλλά ο πυρήνας των δικαιωμάτων σας παραμένει προστατευμένος από τον Αστικό Κώδικα και το εργατικό δίκαιο.
- Καταβολή μισθού και εισφορών: Η υποχρέωση για την καταβολή του μισθού και των ασφαλιστικών εισφορών στον e-ΕΦΚΑ παραμένει στον αρχικό εργοδότη. Ωστόσο, ο έμμεσος εργοδότης είναι συνυπεύθυνος σε περίπτωση που ο αρχικός δεν καταβάλει τα δεδουλευμένα.
- Ωράριο και υπερωρίες: Το ωράριο εργασίας, οι ημέρες ανάπαυσης (ρεπό) και οι επίσημες αργίες καθορίζονται από το πρόγραμμα του έμμεσου εργοδότη (της εταιρείας στην οποία εργάζεστε). Αν πραγματοποιήσετε υπερωρίες, η καταγραφή και η έγκρισή τους γίνονται από την εταιρεία υποδοχής, αλλά η πληρωμή τους γίνεται από τον αρχικό εργοδότη.
- Ετήσια άδεια και δώρα: Τα δώρα εορτών (Πάσχα, Χριστουγέννων), το επίδομα αδείας και οι ημέρες της κανονικής σας άδειας υπολογίζονται κανονικά με βάση τη συνολική σας προϋπηρεσία και δεν επηρεάζονται από τη μετακίνηση.
Οι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη νομιμότητα του δανεισμού
Για να θεωρηθεί ο δανεισμός ενός εργαζομένου νόμιμος και να μην κριθεί ως καταχρηστική μεταβολή των όρων εργασίας, πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
- Απαιτείται η ρητή ή σιωπηρή συγκατάθεση του εργαζομένου. Ο εργοδότης δεν μπορεί να σας αναγκάσει να εργαστείτε σε άλλη εταιρεία αν αυτό δεν προβλέπεται στην αρχική σύμβαση εργασίας ή αν δεν συμφωνήσετε εγγράφως.
- Η μετακίνηση πρέπει να έχει προσωρινό χαρακτήρα και να εξυπηρετεί συγκεκριμένες, έκτακτες ανάγκες των εταιρειών.
- Ο δανεισμός δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μέσο για τη μείωση του μισθού ή την καταστρατήγηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν ξεπεραστεί το όριο των 36 μηνών στον δανεισμό μέσω ΕΠΑ;
Αν η απασχόλησή σας στον έμμεσο εργοδότη μέσω Εταιρείας Προσωρινής Απασχόλησης ξεπεράσει σε διάρκεια τους 36 μήνες, η σύμβασή σας μετατρέπεται αυτόματα σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου απευθείας με τον έμμεσο εργοδότη (την εταιρεία στην οποία παρέχετε την εργασία σας).
Ποιος είναι υπεύθυνος αν πάθω εργατικό ατύχημα;
Σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος, η ευθύνη βαρύνει τόσο τον αρχικό όσο και τον έμμεσο εργοδότη. Η εταιρεία υποδοχής έχει την αποκλειστική ευθύνη για την τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας στον χώρο εργασίας, οπότε αν το ατύχημα οφείλεται σε παράλειψη των μέτρων ασφαλείας, ο έμμεσος εργοδότης φέρει πλήρη αστική και ποινική ευθύνη.
Μπορεί ο έμμεσος εργοδότης να με απολύσει;
Όχι, ο έμμεσος εργοδότης δεν έχει το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση εργασίας σας, καθώς δεν είναι ο νόμιμος εργοδότης σας. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να ζητήσει από τον αρχικό εργοδότη τη λήξη του δανεισμού σας. Η απόλυση μπορεί να γίνει αποκλειστικά και μόνο από τον αρχικό εργοδότη, με την τήρηση των νόμιμων διαδικασιών και την καταβολή της ανάλογης αποζημίωσης.
