Η αυτόματη διασταύρωση των στοιχείων του e-ΕΦΚΑ με τη βάση δεδομένων της ΑΑΔΕ (Taxisnet) εντοπίζει αμέσως όσους συνταξιούχους διατηρούν ενεργή επιχειρηματική δραστηριότητα ή παρέχουν εργασία χωρίς να την έχουν δηλώσει στην ειδική πλατφόρμα, επιβάλλοντας πρόστιμο ίσο με 12 μηνιαίες συντάξεις.
Πώς λειτουργεί ο αλγόριθμος διασταύρωσης ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ
Οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ασφαλιστικού φορέα και της φορολογικής διοίκησης επικοινωνούν πλέον σε πραγματικό χρόνο, ανταλλάσσοντας δεδομένα από τις υποβληθείσες φορολογικές δηλώσεις (Ε1, Ε3), τις ενάρξεις επιτηδεύματος και τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) των εργοδοτών.
Όταν ένας συνταξιούχος εμφανίζει εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, ελεύθερο επάγγελμα ή μισθωτή εργασία στο Taxisnet, ο αλγόριθμος ανατρέχει αυτόματα στο μητρώο του e-ΕΦΚΑ. Αν διαπιστωθεί ότι δεν έχει υποβληθεί η σχετική ψηφιακή δήλωση απασχόλησης, το σύστημα παράγει αυτόματα ειδοποίηση παράβασης και εκδίδει την πράξη καταλογισμού του προστίμου.
Τα κύρια σημεία που πυροδοτούν τον έλεγχο
- Έναρξη ατομικής επιχείρησης: Η καταχώριση νέου ΑΦΜ με ενεργό ΚΑΔ στο φορολογικό μητρώο.
- Συμμετοχή σε εταιρείες: Η ιδιότητα του διαχειριστή ή ομόρρυθμου εταίρου σε ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ ή ΙΚΕ που συνεπάγεται υποχρεωτική ασφάλιση.
- Έκδοση παραστατικών: Η έκδοση τιμολογίων παροχής υπηρεσιών ή τίτλων κτήσης.
- Υποβολή ΑΠΔ: Η εμφάνιση του ΑΜΚΑ του συνταξιούχου σε μηνιαία δήλωση εργοδότη.
Ποινές, κρατήσεις και ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ
Το ισχύον πλαίσιο κατάργησε την οριζόντια περικοπή του 30% στη σύνταξη των εργαζόμενων συνταξιούχων, αντικαθιστώντας την με έναν μη ανταποδοτικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ. Ωστόσο, η παράλειψη δήλωσης της δραστηριότητας επιφέρει βαρύτατες οικονομικές συνέπειες.
| Κατηγορία απασχόλησης / Παράβαση | Νόμιμη κράτηση (Πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ) | Πρόστιμο αδήλωτης εργασίας |
| Ελεύθεροι επαγγελματίες / Αυτοαπασχολούμενοι | +50% επί της επιλεγμένης ασφαλιστικής κατηγορίας | Παρακράτηση 12 κύριων και επικουρικών συντάξεων |
| Μισθωτοί συνταξιούχοι | 10% επί των ακαθάριστων μηνιαίων αποδοχών | Παρακράτηση 12 κύριων και επικουρικών συντάξεων |
| Αμειβόμενοι με εργόσημο | 10% επί της αναγραφόμενης τιμής του εργοσήμου | Παρακράτηση 12 κύριων και επικουρικών συντάξεων |
| Αγρότες (υπό προϋποθέσεις) | Απαλλαγή (εφόσον πληρούνται τα εισοδηματικά όρια) | Παρακράτηση 12 κύριων και επικουρικών συντάξεων σε μη δήλωση |
Υποχρεώσεις συνταξιούχων και βήματα δήλωσης
Για να αποφευχθεί η επιβολή του προστίμου των 12 συντάξεων, κάθε συνταξιούχος που αναλαμβάνει εργασία ή διατηρεί επιχειρηματική δραστηριότητα οφείλει να ακολουθήσει τα εξής βήματα:
- Είσοδος στην πλατφόρμα: Σύνδεση στην ηλεκτρονική υπηρεσία «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων» στην πύλη του e-ΕΦΚΑ με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet.
- Υποβολή δήλωσης πριν την έναρξη: Καταχώριση της ημερομηνίας έναρξης της δραστηριότητας ή της μισθωτής σχέσης πριν από την έναρξη των εργασιών.
- Δήλωση τυχόν εξαίρεσης: Επιλογή του πεδίου απαλλαγής από τον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, εφόσον ο συνταξιούχος ανήκει σε ειδική κατηγορία (π.χ. συνταξιούχος λόγω αναπηρίας, πολύτεκνος με ανήλικα τέκνα).
- Διασταύρωση στοιχείων: Επιβεβαίωση της επιτυχούς υποβολής και εκτύπωση της βεβαίωσης γνωστοποίησης.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο είναι το ακριβές ποσό του προστίμου αν εντοπιστεί αδήλωτη δραστηριότητα;
Το πρόστιμο ισούται με το συνολικό ποσό 12 μηνιαίων συντάξεων (κύριων και επικουρικών). Το ποσό αυτό συμψηφίζεται και παρακρατείται αυτόματα από τις μελλοντικές μηνιαίες συντάξεις του δικαιούχου.
Εξαιρούνται οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας από την υποχρέωση δήλωσης;
Όχι, οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας υποχρεούνται να δηλώσουν την απασχόλησή τους στην πλατφόρμα, ακόμη κι αν δικαιούνται απαλλαγή από την καταβολή του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ.
Τι ισχύει για τους συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν την αγροτική δραστηριότητα;
Οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ που ασκούν αγροτική δραστηριότητα οφείλουν επίσης να υποβάλουν τη σχετική ψηφιακή δήλωση, επιλέγοντας την αντίστοιχη αιτία εξαίρεσης από τις εισφορές και τον πόρο, εφόσον το εισόδημά τους εμπίπτει στις απαλλασσόμενες κατηγορίες.
Αν δηλώσω την εργασία μου εκπρόθεσμα αλλά πριν από τον έλεγχο, γλιτώνω το πρόστιμο;
Η εκπρόθεσμη δήλωση συνεπάγεται επιβολή κυρώσεων για το χρονικό διάστημα που η εργασία παρέμενε αδήλωτη, γι’ αυτό η δήλωση πρέπει να γίνεται αυστηρά πριν ή ταυτόχρονα με την έναρξη της απασχόλησης.
