Η κανονική άδεια των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα πρέπει να χορηγείται υποχρεωτικά έως τις 31 Μαρτίου του επόμενου ημερολογιακού έτους, ενώ σε περίπτωση που δεν απονεμηθεί με υπαιτιότητα του εργοδότη, ο μισθωτός δικαιούται την αποζημίωση αδείας προσαυξημένη κατά 100%.
Ο νομοθέτης ορίζει σαφώς ότι η ετήσια άδεια με αποδοχές αποτελεί θεμελιώδες εργασιακό δικαίωμα, το οποίο δεν επιτρέπεται να μεταφερθεί σε μεταγενέστερα έτη ούτε να αντικατασταθεί από χρηματική καταβολή κατά τη διάρκεια της σύμβασης, παρά μόνο κατά τη λύση της ή σε περίπτωση υπαίτιας άρνησης του εργοδότη.
Πόσες ημέρες άδειας δικαιούστε ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας
Ο αριθμός των ημερών κανονικής άδειας εξαρτάται από το αν εργάζεστε με πενθήμερο ή εξαήμερο σύστημα, καθώς και από τα συνολικά έτη προϋπηρεσίας στον ίδιο ή σε διαφορετικούς εργοδότες.
| Έτος απασχόλησης / Προϋπηρεσία | Ημέρες άδειας (Πενθήμερο) | Ημέρες άδειας (Εξαήμερο) | Επιδοματικά & Προσαυξήσεις |
| 1ο ημερολογιακό έτος | Αναλογία 2 ημέρες/μήνα (έως 20) | Αναλογία 2 ημέρες/μήνα (έως 24) | Επίδομα άδειας (έως μισός μισθός) |
| 2ο ημερολογιακό έτος | 21 ημέρες | 25 ημέρες | Επίδομα άδειας (μισός μισθός) |
| 3ο έως 10ο έτος | 22 ημέρες | 26 ημέρες | Επίδομα άδειας (μισός μισθός) |
| 10 έως 12 έτη στον ίδιο εργοδότη (ή 12 έτη γενικά) | 25 ημέρες | 30 ημέρες | Επίδομα άδειας (μισός μισθός) |
| Άνω των 25 ετών υπηρεσίας | 26 ημέρες | 31 ημέρες | Επίδομα άδειας (μισός μισθός) |
| Μη χορήγηση από υπαιτιότητα εργοδότη | Ολόκληρες οι ημέρες | Ολόκληρες οι ημέρες | Προσαύξηση 100% στο ωρομίσθιο/ημερομίσθιο |
Οι βασικοί κανόνες για τον προγραμματισμό και τη χορήγηση
Για την ορθή λήψη της άδειας αναψυχής ισχύουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που οφείλουν να τηρούν τόσο οι εργαζόμενοι όσο και οι επιχειρήσεις.
- Χρονικός προγραμματισμός: Το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την κανονική άδεια στο διάστημα από 1 Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
- Αίτημα εργαζομένου: Ο εργοδότης υποχρεούται να απαντήσει και να χορηγήσει την άδεια εντός 2 μηνών από τη στιγμή που υπέβαλε το αίτημα ο εργαζόμενος.
- Κατάτμηση άδειας: Επιτρέπεται η κατάτμηση σε δύο περιόδους, με την προϋπόθεση ότι το ένα τμήμα περιλαμβάνει τουλάχιστον 10 εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερο ή 12 εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερο.
- Δήλωση στο myErgani: Η χορήγηση της άδειας δηλώνεται υποχρεωτικά στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ έως τις 10 του επόμενου μήνα από τη λήψη της.
Πώς υπολογίζεται η αποζημίωση αδείας σε παραίτηση ή απόλυση
Όταν η σύμβαση εργασίας λύεται με οποιονδήποτε τρόπο (απόλυση, οικειοθελής αποχώρηση, λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου) και ο εργαζόμενος δεν έχει λάβει την άδεια που δικαιούται, καταβάλλεται αποζημίωση.
- Αποδοχές αδείας: Καταβάλλεται ο κανονικός μισθός ή τα ημερομίσθια που θα λάμβανε ο εργαζόμενος αν εργαζόταν τις αντίστοιχες ημέρες.
- Επίδομα αδείας: Αν δεν έχει ήδη καταβληθεί, καταβάλλεται αναλογικά, με ανώτατο όριο το μισό μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό ή τα 13 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο.
- Προσαύξηση λόγω άρνησης: Αν ο εργαζόμενος ζήτησε εγγράφως την άδεια και ο εργοδότης αρνήθηκε να τη χορηγήσει έως τη λήξη της προθεσμίας (31 Μαρτίου), καταβάλλεται διπλάσιο το αποζημιωτικό ποσό των ημερών αδείας (προσαύξηση 100%).
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να μεταφέρω τις ημέρες αδείας μου στο επόμενο έτος;
Όχι. Η μεταφορά κανονικής άδειας σε επόμενα έτη απαγορεύεται ρητά από την εργατική νομοθεσία. Η άδεια πρέπει να εξαντλείται υποχρεωτικά έως τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους.
Τι συμβαίνει αν αρρωστήσω κατά τη διάρκεια της κανονικής άδειας;
Αν κατά τη διάρκεια της άδειας ασθενήσετε και εκδοθεί αναρρωτική άδεια από γιατρό ή νοσοκομείο, οι ημέρες της ασθένειας διακόπτουν την κανονική άδεια. Οι ημέρες που υπολείπονται επαναπρογραμματίζονται για μεταγενέστερο διάστημα.
Μπορεί ο εργοδότης να με υποχρεώσει να λάβω άδεια όταν εκείνος θέλει;
Ο εργοδότης οφείλει να προγραμματίζει τις άδειες σε συνεννόηση με τον εργαζόμενο. Ωστόσο, έχει τη δυνατότητα να ορίσει περιόδους συλλογικής άδειας (π.χ. κατά τη διάρκεια θερινών διακοπών ή αναστολής λειτουργίας της επιχείρησης).
Δικαιούμαι επίδομα άδειας αν παραιτηθώ στο πρώτο τρίμηνο εργασίας;
Ναι. Σε περίπτωση αποχώρησης, ο εργαζόμενος δικαιούται αναλογία αποδοχών και επιδόματος αδείας υπολογισμένη με βάση τις ημέρες που εργάστηκε από την πρόσληψή του έως την ημέρα αποχώρησης.
