Οι νέοι ψηφιακοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ και η πλήρης ενεργοποίηση των διασταυρώσεων μέσω του συστήματος MyData σφίγγουν φέτος το καλοκαίρι του 2026 την τσιμπίδα των τεκμηρίων διαβίωσης για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς κάθε απόκλιση ανάμεσα στα δηλωθέντα έσοδα και τις πραγματικές δαπάνες διαβίωσης εντοπίζεται πλέον αυτόματα. Η φορολογική διοίκηση έχει θέσει σε λειτουργία εξελιγμένους αλγόριθμους που συγκρίνουν τις τραπεζικές κινήσεις, τις αγορές με κάρτες και τα έξοδα λειτουργίας των επιχειρήσεων με το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την αμφισβήτηση των τεκμηρίων χωρίς ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία.
Με το νέο καθεστώς φορολόγησης των αυτοαπασχολούμενων να εφαρμόζεται πλέον σε πλήρη ισχύ, η ΑΑΔΕ χρησιμοποιεί μια σειρά από ψηφιακά εργαλεία για να εντοπίσει όσους δηλώνουν εισοδήματα κάτω από το όριο του κατώτατου μισθού, ενώ η καθημερινή τους διαβίωση δείχνει το αντίθετο.
Πώς λειτουργεί το ψηφιακό σαφάρι της ΑΑΔΕ
Οι έλεγχοι δεν βασίζονται πλέον σε δειγματοληπτικές έρευνες, αλλά σε καθολικές, αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις στοιχείων. Τα κυριότερα ψηφιακά όπλα που επιστρατεύει η φορολογική διοίκηση περιλαμβάνουν:
- Αυτόματη άντληση τραπεζικών δεδομένων: Οι τράπεζες αποστέλλουν στην ΑΑΔΕ στοιχεία για τις καταθέσεις, τα εμβάσματα, τις αποπληρωμές δανείων και τις συνολικές δαπάνες με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες.
- Διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών: Η πραγματική ροή των εσόδων μιας επιχείρησης παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο, εμποδίζοντας την απόκρυψη του ΦΠΑ και των ακαθάριστων εσόδων.
- Ψηφιακό πελατολόγιο και MyData: Τα έξοδα που εκπίπτουν οι επαγγελματίες διασταυρώνονται με τα αντίστοιχα έσοδα των προμηθευτών τους, εκμηδενίζοντας τη δυνατότητα εγγραφής εικονικών δαπανών.
- Έλεγχος περιουσιακών στοιχείων: Η κατοχή ακινήτων, σκαφών αναψυχής και πολυτελών αυτοκινήτων διασταυρώνεται με τις δαπάνες συντήρησης που δηλώνονται στο Ε1.
Τα κριτήρια του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος
Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας συνδέεται άμεσα με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό, τα έτη λειτουργίας της επιχείρησης και το κόστος μισθοδοσίας του προσωπικού.
| Κριτήριο υπολογισμού | Βάση υπολογισμού (για το 2026) | Προσαυξήσεις / Μειώσεις |
| Ελάχιστη βάση | 14.182€ (με βάση τον τρέχοντα κατώτατο μισθό) | Ισχύει για επαγγελματίες με 6 έτη δραστηριότητας |
| Έτη λειτουργίας (3 έως 5) | Μειωμένο κατά 33% έως 67% | Κίνητρο για νέους επαγγελματίες (πρώτα βήματα) |
| Έτη λειτουργίας (άνω των 12) | Προσαύξηση έως και 30% | Ανέρχεται έως τα 18.437€ ανάλογα με τα έτη |
| Κόστος μισθοδοσίας | 10% του κόστους του υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου | Προστίθεται στο τελικό ελάχιστο εισόδημα |
| Τζίρος επιχείρησης | Σύγκριση με τον μέσο όρο του ΚΑΔ | Προσαύξηση αν ο τζίρος υπερβαίνει τον μέσο όρο του κλάδου |
Πώς μπορείτε να αμφισβητήσετε το τεκμήριο
Ο νόμος δίνει τη δυνατότητα στους ελεύθερους επαγγελματίες να αμφισβητήσουν το τεκμαρτό εισόδημα, όμως η διαδικασία απαιτεί την υποβολή αίτησης για τη διενέργεια τακτικού φορολογικού ελέγχου και την προσκόμιση συγκεκριμένων δικαιολογητικών που αποδεικνύουν ότι η μείωση των εσόδων οφείλεται σε αντικειμενικούς λόγους.
Τα βασικά δικαιολογητικά και οι προϋποθέσεις για την αμφισβήτηση περιλαμβάνουν:
- Στρατιωτική θητεία: Βεβαίωση κατάταξης και απολύσεως από τις Ένοπλες Δυνάμεις κατά το κρινόμενο έτος.
- Νοσηλεία σε νοσοκομείο: Πιστοποιητικά από δημόσιο ή ιδιωτικό νοσηλευτικό ίδρυμα που αποδεικνύουν αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω ασθένειας ή ατυχήματος.
- Εγκυμοσύνη ή λοχεία: Ιατρικές βεβαιώσεις και πιστοποιητικά γέννησης που δικαιολογούν την αποχή από την εργασία.
- Φυσικές καταστροφές: Αποφάσεις των αρμόδιων αρχών που χαρακτηρίζουν την περιοχή της επιχείρησης ως πληγείσα από πλημμύρες, πυρκαγιές ή σεισμούς.
- Φυλάκιση ή έκτιση ποινής: Σχετική βεβαίωση από τη διεύθυνση του σωφρονιστικού καταστήματος.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να γλιτώσω το τεκμήριο αν η επιχείρησή μου παρουσιάζει ζημιές;
Όχι αυτόματα. Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα εφαρμόζεται ακόμη και αν τα βιβλία σας δείχνουν λογιστική ζημιά. Ο μόνος τρόπος να μην φορολογηθείτε με βάση το τεκμήριο είναι να ζητήσετε τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου για να αποδείξετε την εγκυρότητα των ζημιών σας, ανοίγοντας όμως ολόκληρη την οικονομική σας δραστηριότητα στα μάτια της εφορίας.
Πώς επηρεάζουν οι προσωπικές δαπάνες με κάρτες τον έλεγχο των τεκμηρίων;
Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει το σύνολο των ηλεκτρονικών δαπανών που πραγματοποιήσατε για προσωπική χρήση με τα δηλωθέντα έσοδα της επιχείρησής σας. Αν οι προσωπικές σας δαπάνες (π.χ. σούπερ μάρκετ, ταξίδια, δίδακτρα) ξεπερνούν τα δηλωθέντα κέρδη σας, το σύστημα χτυπά «κόκκινο» συναγερμό και σας κατατάσσει σε υψηλή κατηγορία κινδύνου για φοροδιαφυγή.
Τι ισχύει για όσους έχουν παράλληλη απασχόληση ως μισθωτοί;
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες που παράλληλα εργάζονται και ως μισθωτοί, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά το ποσό των αποδοχών που εισέπραξαν από τη μισθωτή εργασία. Αν ο μισθός σας καλύπτει πλήρως το όριο του τεκμαρτού εισοδήματος που αντιστοιχεί στα έτη της επιχείρησής σας, τότε δεν επιβάλλεται επιπλέον φόρος για τη δραστηριότητα του ελεύθερου επαγγελματία.
