Η τηλεεργασία καθίσταται υποχρεωτική για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, εφόσον η φύση της εργασίας τους επιτρέπει την εξ αποστάσεως απασχόληση, σύμφωνα με τη μόνιμη εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας για την αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης κατά τις ημέρες του καύσωνα. Καθώς διανύουμε το τέλος Ιουνίου και οι πρώτες ακραίες θερμοκρασίες του καλοκαιριού κάνουν την εμφάνισή τους, το νομικό πλαίσιο ξεκαθαρίζει το τοπίο για το πότε το σπίτι μετατρέπεται σε υποχρεωτικό γραφείο και πότε ισχύει παύση εργασιών.
Ποιους αφορά η υποχρεωτική τηλεεργασία
Η μονομερής επιβολή εξ αποστάσεως εργασίας από τον εργοδότη ή η απαίτηση του εργαζόμενου να μείνει σπίτι δεν ορίζεται οριζόντια για όλο το προσωπικό μιας επιχείρησης. Το μέτρο εφαρμόζεται υποχρεωτικά για όσους κινδυνεύουν περισσότερο από τις συνθήκες καύσωνα, με την προϋπόθεση ότι τα καθήκοντά τους μπορούν να εκτελεστούν μέσω υπολογιστή και τηλεφώνου.
Για την ενεργοποίηση της υποχρεωτικής τηλεεργασίας λαμβάνονται υπόψη συγκεκριμένα κριτήρια:
- Η ένταξη του εργαζόμενου στις ευπαθείς ομάδες (καρδιοπαθείς, πνευμονοπαθείς, διαβητικοί, έγκυες, άτομα με ανοσοκαταστολή).
- Η επίσημη πρόγνωση της ΕΜΥ για εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες στην περιοχή της επιχείρησης.
- Η τιμή του βιοκλιματικού δείκτη WBGT, όταν αυτή ξεπερνά τα καθορισμένα όρια ασφαλείας (συνήθως πάνω από 32,2).
Για τους υπόλοιπους υπαλλήλους γραφείου, η τηλεεργασία συστήνεται ως μέτρο προστασίας, αλλά επαφίεται στη συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου ή στην οργανωτική ευελιξία της κάθε εταιρείας.
Τα κριτήρια θερμοκρασίας και οι υποχρεώσεις εργοδοτών
Το Υπουργείο Εργασίας έχει θεσπίσει έναν σαφή οδηγό για το πότε ενεργοποιούνται τα έκτακτα μέτρα, ο οποίος περιλαμβάνει τόσο την τηλεεργασία όσο και την υποχρεωτική παύση εργασιών για εξωτερικά συνεργεία και υπηρεσίες delivery.
| Κατηγορία Εργασίας / Κριτήριο | Θερμοκρασία / Δείκτης WBGT | Υποχρέωση Εργοδότη |
|---|---|---|
| Εργαζόμενοι σε ομάδες υψηλού κινδύνου (Γραφείο) | Πρόγνωση για >40°C ή WBGT >32,2 | Υποχρεωτική τηλεεργασία (εφόσον είναι εφικτό από τη φύση της εργασίας) |
| Υπαίθριες εργασίες & Delivery (Κατασκευές, courier κ.λπ.) | Θερμοκρασία από 40°C και άνω | Υποχρεωτική παύση εργασιών μεταξύ των ωρών 12:00 – 17:00 |
| Χειρωνακτικές εργασίες σε εσωτερικό χώρο (Μηχανοστάσια, χυτήρια) | Υψηλή θερμική καταπόνηση χώρου | Μείωση απασχόλησης, παροχή διαλειμμάτων σε κλιματιζόμενους χώρους |
| Λοιπό προσωπικό γραφείου | Γενικές συνθήκες καύσωνα | Σύσταση για τηλεεργασία ή ευέλικτο ωράριο προσέλευσης/αποχώρησης |
Τα δικαιολογητικά για την ένταξη στις ευπαθείς ομάδες
Προκειμένου ένας εργαζόμενος να ζητήσει την υπαγωγή του στο καθεστώς της υποχρεωτικής τηλεεργασίας λόγω ζέστης, πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει την κατάσταση της υγείας του.
- Ιατρική γνωμάτευση από τον θεράποντα ιατρό ή τον γιατρό εργασίας της επιχείρησης.
- Πιστοποιητικό όπου αναγράφεται ξεκάθαρα η πάθηση που τον κατατάσσει στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
- Υποβολή του σχετικού αιτήματος προς το τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού (HR) ή τον εργοδότη πριν από την κορύφωση του καύσωνα.
Τι ισχύει με το ψηφιακό ωράριο και την Εργάνη
Για να διευκολυνθεί η διαδικασία τις ημέρες των ακραίων φαινομένων, το Υπουργείο δίνει τη δυνατότητα στους εργοδότες να προχωρούν σε αλλαγές του ωραρίου εργασίας (π.χ. μετατόπιση της έναρξης νωρίτερα το πρωί ή αργότερα το απόγευμα) χωρίς να απαιτείται η εκ των προτέρων δήλωση της μεταβολής στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Η καταγραφή της αλλαγής μπορεί να γίνει απολογιστικά, γεγονός που λύνει τα χέρια των επιχειρήσεων για άμεση αντίδραση στο κύμα ζέστης.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παραβίαση των υποχρεωτικών μέτρων – είτε αφορά τη μη χορήγηση τηλεεργασίας σε ευπαθείς ομάδες είτε τη λειτουργία delivery τις ώρες αιχμής – η Επιθεώρηση Εργασίας επιβάλλει αυστηρά χρηματικά πρόστιμα ανά παράβαση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να μου αρνηθεί την τηλεεργασία στον καύσωνα αν έχω σοβαρό πρόβλημα υγείας;
Όχι, αν ανήκετε αποδεδειγμένα σε ομάδα υψηλού κινδύνου και η φύση της δουλειάς σας επιτρέπει την εξ αποστάσεως εργασία, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να αποδεχτεί το αίτημά σας.
Αν δουλεύω τηλεεργασία λόγω καύσωνα, δικαιούμαι αποζημίωση για το ρεύμα και το κλιματιστικό;
Η νομοθεσία για την τηλεεργασία προβλέπει την κάλυψη του κόστους εξοπλισμού και τηλεπικοινωνιών από τον εργοδότη, ωστόσο για έκτακτες, ολιγοήμερες μετακινήσεις λόγω καύσωνα δεν ορίζεται αυτόματη επιπλέον αποζημίωση, εκτός αν υπάρχει σχετική επιχειρησιακή σύμβαση.
Τι γίνεται αν η φύση της δουλειάς μου δεν επιτρέπει τηλεεργασία, αλλά ανήκω σε ευπαθή ομάδα;
Σε περίπτωση που η φύση των καθηκόντων σας απαιτεί φυσική παρουσία (π.χ. λιανεμπόριο) και ο καύσωνας καθιστά το περιβάλλον επικίνδυνο για την υγεία σας, ο εργοδότης οφείλει να λάβει ειδικά οργανωτικά μέτρα ή, αν αυτό είναι αδύνατο, να εξεταστεί η χρήση ειδικής άδειας.
Πώς καταγγέλλω τον εργοδότη μου αν με αναγκάζει να δουλεύω σε εξωτερικό χώρο με 41 βαθμούς;
Μπορείτε να κάνετε επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας μέσω της γραμμής 1555 ή ηλεκτρονικά στην πύλη της υπηρεσίας, καθώς η παύση εργασιών στις υπαίθριες δραστηριότητες κατά τις ώρες αιχμής είναι απόλυτα υποχρεωτική.
