Την 28η Οκτωβρίου γιορτάζουμε την επέτειο της άρνησης της Ελλάδας να ενδώσει στις ιταλικές τελεσίγραφες απαιτήσεις το 1940, γεγονός που σηματοδότησε την είσοδο της χώρας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την έναρξη του έπους της Πίνδου.
Το χρονικό της ιταλικής επίθεσης και το ελληνικό “όχι”
Στις τρεις τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα, Εμμανουέλε Γκράτσι, επέδωσε στον πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά τελεσίγραφο με το οποίο ζητούσε την ελεύθερη διέλευση των ιταλικών στρατευμάτων για την κατάληψη στρατηγικών σημείων της ελληνικής επικράτειας. Η απάντηση υπήρξε άμεση και κατηγορηματική, εκφράζοντας το κοινό αίσθημα του ελληνικού λαού απέναντι στην απειλή της φασιστικής Ιταλίας. Αμέσως μετά την απόρριψη του τελεσιγράφου, τα ιταλικά στρατεύματα που βρίσκονταν στην κατεχόμενη από την Ιταλία Αλβανία επιτέθηκαν στα ελληνικά σύνορα, πυροδοτώντας τις συγκρούσεις.
Τα σημαντικότερα γεγονότα του 1940 σε αριθμούς
| Ημερομηνία | Γεγονός |
| 28 Οκτωβρίου 1940 | Επίδοση του ιταλικού τελεσιγράφου και απόρριψή του |
| 28 Οκτωβρίου 1940 | Έναρξη της ιταλικής επίθεσης και είσοδος της Ελλάδας στον πόλεμο |
| 14 Νοεμβρίου 1940 | Αντεπίθεση του ελληνικού στρατού και είσοδος στη Βόρειο Ήπειρο |
| 23 Απριλίου 1941 | Υπογραφή της συνθηκολόγησης και έναρξη της τριπλής κατοχής |
Γιατί η 28η οκτωβρίου παραμένει επίκαιρη
Η επέτειος αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική ανάμνηση του παρελθόντος, αλλά λειτουργεί ως διαρκής υπενθύμιση της αξίας της ελευθερίας και της εθνικής αξιοπρέπειας. Ο ελληνικός λαός, παρά την τεράστια στρατιωτική και οικονομική ανισορροπία δυνάμεων εκείνη την εποχή, κατάφερε να πετύχει την πρώτη μεγάλη συμμαχική νίκη κατά των δυνάμεων του Άξονα στα βουνά της Πίνδου και της Αλβανίας. Αυτή η σθεναρή αντίσταση καθυστέρησε τα σχέδια των ναζιστικών και φασιστικών δυνάμεων, επηρεάζοντας καθοριστικά την εξέλιξη του παγκόσμιου πολέμου.
Συχνές ερωτήσεις
Τι ακριβώς αρνήθηκε ο ελληνικός λαός στις 28 οκτωβρίου 1940;
Ο Ιωάννης Μεταξάς, εκπροσωπώντας την ελληνική κυβέρνηση και τον λαό, αρνήθηκε την παράδοση στρατηγικών σημείων της χώρας στον ιταλικό στρατό και την κατοχή ελληνικών εδαφών χωρίς μάχη.
Ποιος ήταν ο ρόλος της γυναίκας στην εθνική αντίσταση του 1940;
Οι γυναίκες της Πίνδου έπαιξαν καθοριστικό ρόλο, κουβεντιάζοντας πολεμοφόδια, τρόφιμα και τραυματίες στα δύσβατα μονοπάτια των βουνών, συμβάλλοντας ενεργά στη νίκη του ελληνικού στρατού.
Γιατί γιορτάζουμε την 28η οκτωβρίου και όχι την ημέρα απελευθέρωσης;
Η 28η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως εθνική επέτειος γιατί συμβολίζει την ενότητα, την αντίσταση και την απόφαση ενός λαού να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία του απέναντι στον φασισμό.
