Αν εργάζεστε σήμερα σε έναν συγκεκριμένο κλάδο αλλά τα ένσημά σας από το παρελθόν προέρχονται από μια εντελώς διαφορετική ειδικότητα, το ερώτημα είναι ένα: δικαιούστε την αύξηση λόγω τριετιών το 2026; Η απάντηση εξαρτάται από το αν αμείβεστε με τον κατώτατο μισθό ή με κάποια συλλογική σύμβαση εργασίας, και η διάκριση αυτή είναι που θα καθορίσει αν θα δείτε «φουσκωμένο» τον τραπεζικό σας λογαριασμό ή αν η προϋπηρεσία σας θα παραμείνει απλώς ένας αριθμός στο σύστημα ΕΦΚΑ.
Τι ισχύει για τις τριετίες το 2026 και ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Μπαίνοντας στο 2026, το ξεπάγωμα των τριετιών που ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2024 αρχίζει να αποδίδει καρπούς για τη μεγάλη μάζα των εργαζομένων. Πολλοί μισθωτοί συμπληρώνουν πλέον τον απαιτούμενο χρόνο προϋπηρεσίας που υπολογίζεται μετά τη μακρά περίοδο της «αναστολής» (2012-2023). Ωστόσο, η σύγχυση παραμένει σχετικά με το τι συμβαίνει όταν κάποιος αλλάζει επάγγελμα.
Για όσους αμείβονται με τον νομοθετικά καθορισμένο κατώτατο μισθό, τα νέα είναι ενθαρρυντικά. Η νομοθεσία προβλέπει ότι η προϋπηρεσία που λαμβάνεται υπόψη είναι η γενική προϋπηρεσία σε οποιονδήποτε εργοδότη και σε οποιαδήποτε ειδικότητα. Αυτό σημαίνει ότι αν ένας υπάλληλος γραφείου εργαζόταν παλαιότερα ως πωλητής ή σερβιτόρος, τα χρόνια αυτά προσμετρώνται κανονικά για την κατάταξή του στα κλιμάκια του κατώτατου μισθού.
Η διαφορά ανάμεσα στον κατώτατο μισθό και τις συλλογικές συμβάσεις
Εδώ βρίσκεται η λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά. Αν η επιχείρηση στην οποία εργάζεστε δεσμεύεται από μια Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ), τότε οι κανόνες αλλάζουν. Οι περισσότερες ΣΣΕ ορίζουν ότι για να αναγνωριστεί μια τριετία και να δοθεί το σχετικό επίδομα, η προϋπηρεσία πρέπει να είναι συναφής ή στην ίδια ειδικότητα.
Για παράδειγμα, ένας λογιστής που εργάζεται σε μια εταιρεία που ακολουθεί συγκεκριμένη κλαδική σύμβαση, πιθανότατα δεν μπορεί να διεκδικήσει επίδομα τριετίας για τα χρόνια που εργάστηκε ως οδηγός. Αντίθετα, αν ο ίδιος λογιστής αμείβεται με τον κατώτατο μισθό (επειδή δεν υπάρχει ενεργή ΣΣΕ ή η επιχείρηση δεν δεσμεύεται από αυτήν), τότε η προϋπηρεσία ως οδηγός μετράει κανονικά για την προσαύξηση του μισθού του.
Πώς υπολογίζεται η προϋπηρεσία από την 1η Ιανουαρίου 2024
Είναι απαραίτητο να θυμόμαστε ότι το «κοντέρ» άρχισε να γράφει ξανά από την αρχή του 2024. Όποιος εργαζόμενος είχε «παγωμένη» προϋπηρεσία από τις 14 Φεβρουαρίου 2012, την ξεπαγώνει από το σημείο που είχε μείνει.
- Εργαζόμενος με 2 χρόνια προϋπηρεσίας το 2012: Χρειάστηκε 1 χρόνο μέσα στο 2024 για να κλείσει την πρώτη τριετία και να πάρει την αύξηση το 2025.
- Νέος εργαζόμενος (πρόσληψη μετά το 2012): Ξεκίνησε να μετράει την πρώτη του τριετία από 1/1/2024. Αυτός ο εργαζόμενος θα συμπληρώσει την πρώτη τριετία την 1η Ιανουαρίου 2027.
- Εργαζόμενος με 5 χρόνια προϋπηρεσίας το 2012: Είχε ήδη μία τριετία και του έλειπε 1 χρόνος για τη δεύτερη. Τον συμπλήρωσε το 2024 και πήρε την αύξηση (συνολικά 20%) στις αρχές του 2025.
Στο 2026 που βρισκόμαστε τώρα, πολλοί εργαζόμενοι βρίσκονται στη φάση που «χτίζουν» το δεύτερο ή το τρίτο έτος της τριετίας τους. Αν έχετε αλλάξει κλάδο μέσα σε αυτό το διάστημα, η διεκδίκηση της αύξησης απαιτεί σωστή προετοιμασία και γνώση των δικαιωμάτων σας.
Τα βήματα για να διεκδικήσετε την αύξηση
Η διαδικασία δεν είναι αυτόματη με την έννοια ότι ο εργοδότης μπορεί να μην έχει πλήρη εικόνα του παρελθόντος σας, ειδικά αν είστε νέος στην επιχείρηση.
1. Συγκέντρωση αποδεικτικών προϋπηρεσίας
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να αντλήσετε το Πιστοποιητικό Προϋπηρεσίας από το σύστημα ΑΤΛΑΣ ή το MyErgani. Εκεί φαίνονται αναλυτικά όλες οι σχέσεις εργασίας που είχατε στο παρελθόν, οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης, καθώς και οι ειδικότητες.
2. Κατάθεση των δικαιολογητικών στον εργοδότη
Μην περιμένετε τον λογιστή της εταιρείας να ανακαλύψει μόνος του τα ένσημά σας. Οφείλετε να καταθέσετε μια αίτηση (ακόμη και μέσω email για να υπάρχει ίχνος) επισυνάπτοντας τα αποδεικτικά της προϋπηρεσίας σας. Η υποχρέωση του εργοδότη να καταβάλει την αύξηση ξεκινά από τη στιγμή που θα λάβει γνώση της προϋπηρεσίας σας.
3. Έλεγχος της ατομικής σύμβασης
Πριν κάνετε οποιαδήποτε κίνηση, διαβάστε προσεκτικά τι υπογράψατε όταν προσληφθήκατε. Αν η σύμβασή σας αναφέρει ρητά ότι ο μισθός σας είναι «συμψηφιστέος» με μελλοντικές αυξήσεις ή αν ο μισθός σας είναι ήδη κατά πολύ ανώτερος από τον κατώτατο (μαζί με τις τριετίες), τότε ο εργοδότης μπορεί να μην είναι υποχρεωμένος να σας δώσει επιπλέον χρήματα.
Προσοχή: Η προσαύξηση λόγω τριετιών υπολογίζεται πάνω στον εκάστοτε ισχύοντα βασικό μισθό. Αν ο κατώτατος αυξηθεί μέσα στο 2026, τότε και το ποσό της τριετίας θα αναπροσαρμοστεί αυτόματα.
Ποιες επιχειρήσεις μπαίνουν στο στόχαστρο των ελέγχων
Η Επιθεώρηση Εργασίας έχει ήδη δώσει εντολή για αυστηρούς ελέγχους το 2026, εστιάζοντας κυρίως στην ορθή κατάταξη των εργαζομένων στα μισθολογικά κλιμάκια. Οι επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό με τον κατώτατο μισθό είναι οι πρώτες που ελέγχονται ψηφιακά μέσω του συστήματος Εργάνη ΙΙ.
Αν ένας εργοδότης αρνηθεί να αναγνωρίσει προϋπηρεσία από άλλον κλάδο σε εργαζόμενο που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, παρανομεί. Σε αυτή την περίπτωση, ο εργαζόμενος μπορεί να προβεί σε καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία πλέον έχει τη δυνατότητα να διασταυρώσει τα στοιχεία αμέσως.
Η περίπτωση της τηλεργασίας και των ευέλικτων μορφών απασχόλησης
Το 2026 η τηλεργασία είναι πλέον καθεστώς για χιλιάδες εργαζόμενους. Ισχύουν οι τριετίες για αυτούς; Φυσικά. Η μορφή απασχόλησης (τηλεργασία, εργασία στο γραφείο, εκ περιτροπής απασχόληση) δεν επηρεάζει το δικαίωμα στην προϋπηρεσία. Αυτό που επηρεάζεται είναι ο τρόπος υπολογισμού αν κάποιος εργάζεται με μερική απασχόληση.
Στη μερική απασχόληση, η τριετία συμπληρώνεται στον ίδιο ημερολογιακό χρόνο όπως και στην πλήρη, αλλά το ποσό της αύξησης είναι αναλογικό των ωρών εργασίας. Αν δηλαδή εργάζεστε 4 ώρες αντί για 8, η προσαύξηση του 10% θα υπολογιστεί πάνω στον μισθό των 4 ωρών.
Συχνές ερωτήσεις και παγίδες
«Δούλευα ως ελεύθερος επαγγελματίας με μπλοκάκι. Μετράει η προϋπηρεσία μου;» Δυστυχώς, όχι. Η νομοθεσία για τις τριετίες αφορά αποκλειστικά τη σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Τα χρόνια που εργαστήκατε ως αυτοαπασχολούμενος δεν προσμετρώνται για την προσαύξηση του μισθού σας ως μισθωτός.
«Ο εργοδότης μου λέει ότι επειδή άλλαξα κλάδο, ξεκινάω από το μηδέν.» Αν αμείβεστε με τον κατώτατο μισθό, ο εργοδότης σας κάνει λάθος. Η εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας είναι σαφής: στον κατώτατο μετράει η προϋπηρεσία σε οποιονδήποτε εργοδότη και οποιαδήποτε ειδικότητα. Αν υπάρχει κλαδική σύμβαση, τότε μόνο μπορεί να τεθεί θέμα συνάφειας.
«Τι γίνεται αν η προϋπηρεσία μου είναι από το εξωτερικό;» Η προϋπηρεσία σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζεται κανονικά, αρκεί να μπορείτε να προσκομίσετε τα επίσημα έγγραφα μεταφρασμένα και επικυρωμένα που να αποδεικνύουν τη σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Η σημασία της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας το 2026
Η πλήρης εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε όλους τους κλάδους το 2026 αποτελεί τον καλύτερο σύμμαχο του εργαζόμενου. Μέσω της κάρτας, καταγράφεται με ακρίβεια ο χρόνος εργασίας, αλλά ταυτόχρονα το σύστημα «τραβάει» τα στοιχεία της προϋπηρεσίας για να ελέγξει αν ο μισθός που καταβάλλεται είναι ο νόμιμος.
Αν το ψηφιακό σύστημα εντοπίσει ότι ένας εργαζόμενος έχει 7 χρόνια προϋπηρεσίας αλλά πληρώνεται ως ανειδίκευτος χωρίς καμία τριετία, θα χτυπήσει «καμπανάκι» στον ελεγκτικό μηχανισμό.
Πρακτικές συμβουλές για τη διαπραγμάτευση
Αν ετοιμάζεστε να ζητήσετε την αύξηση που δικαιούστε το 2026, ακολουθήστε μια επαγγελματική προσέγγιση:
- Μην είστε επιθετικοί: Πολλές φορές οι εργοδότες ή τα λογιστήρια κάνουν λάθη από άγνοια των διαρκών αλλαγών στη νομοθεσία.
- Χρησιμοποιήστε γραπτό λόγο: Ένα ευγενικό email με συνημμένα τα ένσημα από το MyErgani είναι η πιο σωστή οδός.
- Απευθυνθείτε σε ειδικό: Αν η περίπτωση της σύμβασής σας είναι περίπλοκη, μια συμβουλή από έναν εργατολόγο ή το σωματείο σας μπορεί να σας γλιτώσει από ταλαιπωρία.
Η διεκδίκηση της προϋπηρεσίας από άλλον κλάδο είναι ένα δίκαιο αίτημα που στηρίζεται στον νόμο. Με τον κατώτατο μισθό να αναπροσαρμόζεται και τις ανάγκες διαβίωσης να αυξάνονται, αυτά τα «χρωστούμενα» από το παρελθόν είναι μια σημαντική οικονομική ανάσα που δεν πρέπει να αφήσετε να πάει χαμένη. Ελέγξτε σήμερα κιόλας τα ένσημά σας και δείτε πότε συμπληρώνετε τον επόμενο σταθμό στην εργασιακή σας πορεία.
