Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία για τη διαφάνεια των αμοιβών υποχρεώνει πλέον τις εταιρείες να αναγράφουν τον αρχικό μισθό ή το σχετικό μισθολογικό εύρος σε όλες τις αγγελίες εργασίας, όμως οι εργοδότες στην ελληνική αγορά επιστρατεύουν ήδη τέσσερα συγκεκριμένα παράθυρα στο νόμο για να αποφύγουν τις αποκαλύψεις. Στόχος των επιχειρήσεων είναι να κρατήσουν κλειστά τα χαρτιά τους απέναντι στον ανταγωνισμό, αλλά και να διατηρήσουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων με τους υποψηφίους.
Τα 4 τεχνάσματα παράκαμψης της διαφάνειας
Οι διευθύνσεις ανθρωπίνου δυναμικού και τα νομικά τμήματα των εταιρειών έχουν εντοπίσει ασάφειες στη διατύπωση της οδηγίας, εφαρμόζοντας πρακτικές που κινούνται στα όρια της νομιμότητας.
Ο παρακάτω πίνακας αναλύει τις τέσσερις βασικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται αυτή τη στιγμή στην αγορά για την απόκρυψη των πραγματικών αμοιβών:
| Τεχνάσμα παράκαμψης | Τρόπος εφαρμογής στην αγγελία | Στόχος της εταιρείας |
| Το “χαώδες” μισθολογικό εύρος | Αναγραφή εύρους από τον κατώτατο έως τον μέγιστο διευθυντικό (π.χ. €900 – €3.500) | Τυπική συμμόρφωση χωρίς ουσιαστική πληροφόρηση (SOS) |
| Η μετακίνηση στο στάδιο των “skills” | Σύνδεση του μισθού με αόριστες “ειδικές δεξιότητες” που κρίνονται στη συνέντευξη | Τροποποίηση της προσφοράς ανάλογα με τον υποψήφιο |
| Η προσθήκη bonus στο βασικό | Ενσωμάτωση υποθετικών προμηθειών στο αναγραφόμενο ποσό | Τεχνητή διόγκωση του μισθού για προσέλκυση ενδιαφέροντος |
| Η χρήση εξωτερικών recruiters | Ανάθεση της αγγελίας σε τρίτους (headhunters) χωρίς αναφορά της εταιρείας | Απόκρυψη της εσωτερικής μισθολογικής δομής από το προσωπικό |
Πώς εφαρμόζονται στην πράξη οι “ελιγμοί” των εργοδοτών
Η ανάγνωση μιας αγγελίας εργασίας απαιτεί πλέον αυξημένη προσοχή από τους υποψηφίους, καθώς οι παγίδες κρύβονται στις λεπτομέρειες των περιγραφών:
- Καταχρηστικά ranges (εύρη αμοιβών): Αντί για ένα λογικό εύρος της τάξεως των 200-400 ευρώ, πολλές εταιρείες δημοσιεύουν αγγελίες με τεράστια απόσταση ανάμεσα στο κατώτατο και το ανώτατο όριο. Με αυτόν τον τρόπο εμφανίζουν νόμιμα ένα νούμερο, αλλά ο υποψήφιος δεν γνωρίζει αν η θέση αμείβεται τελικά με τον βασικό μισθό ή με αποδοχές στελέχους.
- Η παγίδα των “εξαρτώμενων προσόντων”: Στο κείμενο της αγγελίας προστίθεται ορολογία που αναφέρει ότι ο τελικός μισθός θα εξαρτηθεί από το προφίλ του υποψηφίου. Αυτό επιτρέπει στην εταιρεία να προσφέρει το χαμηλότερο όριο του εύρους, επικαλούμενη έλλειψη συγκεκριμένων πιστοποιήσεων ή εμπειρίας κατά τη συνέντευξη.
- Μικτός μισθός μαζί με παροχές (Total Compensation): Πολλές επιχειρήσεις συγχέουν εσκεμμένα τον βασικό μισθό με το συνολικό πακέτο αποδοχών. Στην αγγελία αναγράφεται ένα υψηλό ποσό, το οποίο όμως περιλαμβάνει την αξία του εταιρικού κινητού, των κουπονιών σίτισης (ticket restaurant) ή εταιρικών bonus επίτευξης στόχων που δεν είναι εγγυημένα.
- Ανώνυμες αγγελίες (Blind ads): Η οδηγία εστιάζει στην υποχρέωση του εργοδότη να ενημερώνει για τα μισθολογικά κλιμάκια. Δημοσιεύοντας την αγγελία μέσω εξωτερικών συμβούλων HR ή γραφείων ευρέσεως εργασίας με την ένδειξη “για λογαριασμό μεγάλης ελληνικής εταιρείας”, ο πραγματικός εργοδότης παραμένει κρυφός, εμποδίζοντας τους υφιστάμενους υπαλλήλους του να δουν τι μισθό προσφέρει για την ίδια θέση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να καταγγείλω μια εταιρεία αν η αγγελία δεν γράφει μισθό;
Ναι, η μη αναγραφή μισθολογικού εύρους ή αρχικού μισθού αποτελεί πλέον παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία. Οι καταγγελίες μπορούν να γίνουν επώνυμα ή ανώνυμα στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία είναι αρμόδια για την επιβολή των προβλεπόμενων διοικητικών προστίμων στις παραβάτιδες εταιρείες.
Ισχύει η υποχρέωση αναγραφής μισθού και για τις θέσεις εργασίας εξ αποστάσεως (remote);
Η υποχρέωση ισχύει κανονικά για κάθε μορφή απασχόλησης (πλήρη, μερική, εξ αποστάσεως ή υβριδική), εφόσον η θέση εργασίας αφορά παροχή υπηρεσιών εντός της ελληνικής επικράτειας ή σε εταιρεία που εδρεύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η γεωγραφική θέση του εργαζομένου στο σπίτι δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από τη διαφάνεια.
Έχουν πρόσβαση οι ήδη εργαζόμενοι μιας εταιρείας σε αυτά τα στοιχεία;
Αυτή είναι μια από τις πιο σημαντικές πτυχές της νομοθεσίας. Οι εργαζόμενοι έχουν πλέον το νόμιμο δικαίωμα να ζητούν ενημέρωση από το τμήμα HR για τα μέσα επίπεδα αμοιβών της δικής τους κατηγορίας εργαζομένων, διασπασμένα ανά φύλο, ώστε να ελέγχεται η ίση αμοιβή για ίση εργασία. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που οι εταιρείες προσπαθούν να “κρύψουν” τους μισθούς στις νέες αγγελίες χρησιμοποιώντας τα παραπάνω τεχνάσματα.
