Η ηλεκτρονική δήλωση του ωραρίου απασχόλησης στο ΠΣ Εργάνη ΙΙ και η αυτόματη ενεργοποίηση των ψηφιακών φίλτρων αποκλεισμού στα εταιρικά συστήματα αποτελούν τον επίσημο τρόπο με τον οποίο κατοχυρώνεται το δικαίωμα αποσύνδεσης του τηλεεργαζόμενου αμέσως μετά τη λήξη του συμβατικού ωραρίου. Η νομοθεσία για την τηλεεργασία ορίζει ρητά ότι ο υπάλληλος έχει το δικαίωμα να απέχει πλήρως από κάθε μορφή υπηρεσιακής επικοινωνίας (emails, τηλεφωνήματα, μηνύματα) εκτός του προκαθορισμένου χρόνου εργασίας, χωρίς να υποστεί καμία δυσμενή συνέπεια.
Πώς διασφαλίζεται ψηφιακά η αποσύνδεση
Η καταγραφή του χρόνου εργασίας στην τηλεεργασία δεν γίνεται με φυσικό χτύπημα κάρτας, αλλά μέσω συγκεκριμένων ψηφιακών δηλώσεων και τεχνικών προδιαγραφών που οφείλει να παρέχει ο εργοδότης.
| Τρόπος δήλωσης και ελέγχου | Διαδικασία και εφαρμογή | Νομική κάλυψη |
| Προδηλωμένο ωράριο στο Εργάνη | Υποβολή του εντύπου οργάνωσης χρόνου τηλεεργασίας | Απόλυτη δέσμευση για το ωράριο λήξης |
| Ψηφιακή Κάρτα (Web App / Portal) | On-line σήμανση έναρξης και λήξης από τον υπάλληλο | Άμεση καταγραφή υπερωριών αν υπάρξει καθυστέρηση |
| Τεχνικά φίλτρα (Αποσύνδεση) | Κλείδωμα πρόσβασης στους εταιρικούς διακομιστές (servers) | Τεχνική αδυναμία αποστολής εργασίας εκτός ωραρίου |
Τα δικαιώματα του τηλεεργαζόμενου μετά τη λήξη
Το δικαίωμα αποσύνδεσης δεν είναι προαιρετικό, αλλά αποτελεί αναγκαστικό δίκαιο. Ο εργαζόμενος προστατεύεται πλήρως από την εργατική νομοθεσία σε περίπτωση που επιλέξει να κλείσει τις συσκευές του.
- Ο τηλεεργαζόμενος έχει δικαίωμα να μην απαντά σε τηλεφωνήματα, μηνύματα (Viber, WhatsApp κ.λπ.) ή emails του εργοδότη ή πελατών μετά τις ώρες εργασίας του.
- Απαγορεύεται οποιαδήποτε διάκριση ή εκδικητική συμπεριφορά (π.χ. χαμηλή αξιολόγηση, στέρηση προαγωγής) λόγω άσκησης του δικαιώματος αποσύνδεσης.
- Αν ο εργοδότης απαιτεί επειγόντως την παροχή εργασίας εκτός ωραρίου, αυτή πρέπει να δηλώνεται εκ των προτέρων στο σύστημα ως υπερωριακή απασχόληση και να αμείβεται με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις.
Οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων
Κάθε εταιρεία που απασχολεί προσωπικό με καθεστώς τηλεεργασίας υποχρεούται να ενσωματώσει το δικαίωμα αποσύνδεσης στην πολιτική της.
- Κατάρτιση ειδικού κανονισμού τηλεεργασίας σε συνεννόηση με τα σωματεία των εργαζομένων ή το συμβούλιο εργαζομένων.
- Παροχή του απαραίτητου τεχνικού εξοπλισμού και των ρυθμίσεων που επιτρέπουν στον εργαζόμενο να θέτει τις συσκευές σε κατάσταση εκτός λειτουργίας.
- Κάλυψη του κόστους τηλεπικοινωνιών και συντήρησης του εξοπλισμού, χωρίς αυτό να δίνει το δικαίωμα στον εργοδότη για 24ωρη ετοιμότητα του υπαλλήλου.
Συχνές ερωτήσεις
Τι κάνω αν ο προϊστάμενος στέλνει emails αργά το βράδυ;
Η αποστολή email από την πλευρά του εργοδότη εκτός ωραρίου δεν συνιστά παρανομία από μόνη της, εφόσον δεν απαιτείται άμεση απάντηση. Ο τηλεεργαζόμενος έχει το δικαίωμα να διαβάσει και να απαντήσει στο συγκεκριμένο μήνυμα την επόμενη εργάσιμη ημέρα, κατά την έναρξη του ωραρίου του.
Πώς αποδεικνύεται η παραβίαση του δικαιώματος αποσύνδεσης;
Η παραβίαση αποδεικνύεται μέσω των ψηφιακών ιχνών. Αν ο εργοδότης σάς υποχρεώνει να συνδεθείτε (π.χ. συμμετοχή σε τηλεδιάσκεψη εκτός ωραρίου), τα logs του συστήματος, τα γραπτά μηνύματα εντολών και οι κλήσεις αποτελούν αδιάψευστα στοιχεία για την Επιθεώρηση Εργασίας.
Μπορεί να θεωρηθεί παράπτωμα η μη απάντηση σε επείγον τηλέφωνο;
Όχι, εκτός αν ο εργαζόμενος έχει υπογράψει ειδική σύμβαση που προβλέπει καθεστώς «ετοιμότητας προς εργασία» (on call) για συγκεκριμένες ημέρες και ώρες, το οποίο αποζημιώνεται πρόσθετα βάσει της νομοθεσίας. Σε διαφορετική περίπτωση, η μη απάντηση εκτός ωραρίου είναι απόλυτα νόμιμη.
Ισχύει η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας στην τηλεεργασία;
Ναι, η Ψηφιακή Κάρτα εφαρμόζεται σταδιακά και στην τηλεεργασία μέσω ειδικών εφαρμογών ιστότοπου (web apps). Ο εργαζόμενος κάνει «είσοδο» και «έξοδο» από τον υπολογιστή του, και τα στοιχεία διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο στο ΠΣ Εργάνη, κλειδώνοντας τον χρόνο απασχόλησης.
