Ο χρόνος που χρειάζονται οι εργαζόμενοι στα εργοστάσια για να βάλουν ή να βγάλουν τη στολή εργασίας τους δεν θεωρείται χρόνος εργασίας και η ψηφιακή κάρτα πρέπει να χτυπάει αυστηρά μετά την ολοκλήρωση της προετοιμασίας τους. Το θεσμικό πλαίσιο ξεκαθαρίζει το τοπίο για τη βιομηχανία, ορίζοντας σαφή χρονικά όρια για τη διαδικασία ένδυσης και αποφυγής προστίμων.
Το όριο των 30 λεπτών και το χτύπημα της κάρτας
Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για την ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας, η διαδικασία αλλαγής ρούχων και εξοπλισμού προστασίας εντάσσεται στον λεγόμενο χρόνο προετοιμασίας. Αυτός ο χρόνος δεν αμείβεται, εκτός αν υπάρχει διαφορετική πρόβλεψη σε ατομική ή συλλογική σύμβαση εργασίας.
Για τις επιχειρήσεις που υπάγονται στον κλάδο της βιομηχανίας, η σήμανση της κάρτας στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ γίνεται ως εξής:
- Κατά την προσέλευση: Ο εργαζόμενος φτάνει στο εργοστάσιο, αλλάζει ρούχα, φοράει τη στολή ή τον προστατευτικό εξοπλισμό και μετά χτυπάει την κάρτα του για να ξεκινήσει η καταγραφή του δηλωθέντος ωραρίου.
- Κατά την αποχώρηση: Ο εργαζόμενος χτυπάει την κάρτα του μόλις λήξει η βάρδια του και μετά κατευθύνεται στα αποδυτήρια για να βγάλει τη στολή και να αποχωρήσει.
| Κατηγορία χρόνου | Μέγιστη διάρκεια | Πότε γίνεται το χτύπημα της κάρτας |
| Προετοιμασία πριν την εργασία (Ένδυση) | Έως 30 λεπτά | Μετά το πέρας της προετοιμασίας |
| Προετοιμασία μετά την εργασία (Αποβολή στολής) | Έως 30 λεπτά | Πριν την έναρξη της προετοιμασίας |
Οι εξαιρέσεις και τα κριτήρια του ελέγχου
Η Επιθεώρηση Εργασίας δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην τήρηση αυτών των ορίων κατά τους επιτόπιους ελέγχους. Αν διαπιστωθεί ότι ένας εργαζόμενος απασχολείται στην παραγωγή κατά τον χρόνο προετοιμασίας χωρίς να έχει χτυπήσει κάρτα, οι κυρώσεις για την επιχείρηση είναι βαρύτατες.
Υπάρχουν ωστόσο συγκεκριμένα κριτήρια και προϋποθέσεις που διαφοροποιούν τον κανόνα:
- Συλλογικές ή ατομικές συμβάσεις: Αν η σύμβαση εργασίας ορίζει ρητά ότι ο χρόνος αλλαγής στολής θεωρείται εργάσιμος, τότε η κάρτα χτυπάει κατευθείαν κατά την είσοδο στο κτίριο.
- Αντικειμενική δικαιολόγηση: Το όριο των 30 λεπτών μπορεί να ξεπεραστεί μόνο αν αποδεικνύεται αντικειμενικά ότι η φύση της στολής ή των μέτρων ασφαλείας απαιτεί περισσότερο χρόνο (π.χ. ειδικές στολές χημικής προστασίας).
- Υποχρέωση φύλλησης στοιχείων: Τα δεδομένα από τα χτυπήματα της κάρτας πρέπει να αποθηκεύονται από την επιχείρηση για τουλάχιστον 5 έτη.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν ο εργαζόμενος χτυπήσει την κάρτα πριν βάλει τη στολή του;
Αν η κάρτα σημανθεί πριν την προετοιμασία και ο εργαζόμενος βρεθεί να αλλάζει ρούχα εντός του καταγεγραμμένου ωραρίου, υπάρχει αναντιστοιχία. Σε περίπτωση ελέγχου, ο εργοδότης κινδυνεύει με πρόστιμο για λανθασμένη αποτύπωση του χρόνου εργασίας.
Μπορεί ο χρόνος αλλαγής ρούχων να θεωρηθεί υπερωρία;
Όχι, ο χρόνος προετοιμασίας δεν γεννά αξίωση για υπερωριακή απασχόληση, καθώς ο νόμος τον εξαιρεί από το κανονικό ωράριο, εκτός εάν υπάρχει αντίθετη γραπτή συμφωνία μεταξύ των δύο μερών.
Ποιες είναι οι συνέπειες αν ο εργαζόμενος δουλεύει κατά τον χρόνο προετοιμασίας;
Αν η Επιθεώρηση Εργασίας εντοπίσει εργαζόμενο να προσφέρει υπηρεσίες στην παραγωγή χωρίς ενεργό χτύπημα κάρτας, επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα. Μάλιστα, αν διαπιστωθεί η ίδια παράβαση 3 φορές μέσα σε 12 μήνες, επιβάλλεται προσωρινή διακοπή λειτουργίας του εργοστασίου για 15 ημέρες.
