Η εκτεταμένη χρήση «διπλών» προγραμμάτων εργασίας στα μεγάλα super markets της χώρας αποτελεί το νέο κύριο στόχο των αιφνιδιαστικών ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς η πλήρης εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας αποκαλύπτει πλέον αυτόματα την ύπαρξη παράλληλων προγραμμάτων—ενός επίσημα δηλωμένου στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και ενός «εσωτερικού» που επιβάλλεται στους εργαζόμενους. Οι ελεγκτές εστιάζουν πλέον σε διασταυρώσεις στοιχείων που δείχνουν ότι υπάλληλοι εμφανίζονται να εργάζονται με μειωμένο ωράριο, ενώ η ψηφιακή τους κάρτα ή η φυσική τους παρουσία στο κατάστημα αποδεικνύει πλήρη απασχόληση ή απλήρωτες υπερωρίες.
Πώς στήνεται η παγίδα των «διπλών» προγραμμάτων
Η συγκεκριμένη πρακτική εφαρμόζεται συνήθως σε περιφέρειες και μεγάλα καταστήματα λιανικής, όπου οι ανάγκες για αναπλήρωση προϊόντων στα ράφια και εξυπηρέτηση στα ταμεία παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Οι εργοδότες που παρανομούν χρησιμοποιούν δύο διαφορετικά προγράμματα προκειμένου να αποφύγουν το αυξημένο κόστος των υπερωριών και των ασφαλιστικών εισφορών.
Οι διαφορές μεταξύ των δύο προγραμμάτων
| Παράμετρος σύγκρισης | Το επίσημο πρόγραμμα (ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ) | Το «εσωτερικό» πρόγραμμα (Κατάστημα) | Συνέπειες για τον εργαζόμενο |
| Ωράριο εργασίας | Δηλωμένο 4ωρο ή 6ωρο (μερική απασχόληση) | Πραγματικό 8ωρο ή 10ωρο (υπερεργασία) | Απλήρωτος χρόνος και απώλεια ενσήμων |
| Σήμανση κάρτας | Εντολή για «χτύπημα» εξόδου στη λήξη του δηλωμένου ωραρίου | Παραμονή στο κατάστημα για εργασία χωρίς ενεργή κάρτα | Αδήλωτη και ανασφάλιστη εργασία |
| Διαλείμματα | Προβλέπονται και καταγράφονται κανονικά | Παραλείπονται ή μεταφέρονται εκτός ωραρίου | Σωματική εξάντληση χωρίς ανάπαυση |
Τα ψηφιακά «ίχνη» που προδίδουν τις παραβάσεις
Η Επιθεώρηση Εργασίας δεν βασίζεται πλέον μόνο στις καταγγελίες, αλλά χρησιμοποιεί τα ίδια τα ψηφιακά δεδομένα για να εντοπίσει τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν διπλά προγράμματα.
- Ασυμφωνία GPS και σήμανσης: Όταν οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν εφαρμογές στο κινητό και το σύστημα δείχνει ότι βρίσκονται εντός του καταστήματος ενώ η κάρτα τους είναι απενεργοποιημένη.
- Μόνιμη εργασία εκτός δηλωμένου ωραρίου: Καταγραφές από κάμερες ασφαλείας ή εσωτερικά συστήματα POS (ταμεία) που δείχνουν συναλλαγές από υπαλλήλους των οποίων η βάρδια έχει θεωρητικά λήξει.
- Διαδοχικές τροποποιήσεις: Συχνές αλλαγές στα υποβαλλόμενα ωράρια στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ λίγα λεπτά πριν από την έναρξη της βάρδιας, προκειμένου να καλυφθούν έκτακτες ανάγκες χωρίς να καταγραφεί υπερωρία.
Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις για τα super markets
Οι ποινές για τις επιχειρήσεις που συλλαμβάνονται να εφαρμόζουν διπλά προγράμματα και να αλλοιώνουν τα δεδομένα της ψηφιακής κάρτας είναι εξαιρετικά αυστηρές.
- Πρόστιμο αδήλωτης εργασίας: 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο που εντοπίζεται να εργάζεται ενώ η κάρτα του δείχνει ότι έχει σχολάσει.
- Μη ενεργοποίηση κάρτας: Πρόστιμο 10.000 ευρώ ανά παράβαση για τη μη ορθή χρήση ή τη σκόπιμη παρεμπόδιση της σήμανσης.
- Υποτροπή: Σε περίπτωση δεύτερης παράβασης εντός τριετίας, επιβάλλεται προσωρινή διακοπή λειτουργίας του συγκεκριμένου υποκαταστήματος για διάστημα έως και 3 ημέρες.
Συχνές ερωτήσεις
Τι πρέπει να κάνω αν ο διευθυντής μού ζητάει να χτυπήσω την κάρτα μου και να συνεχίσω να δουλεύω;
Πρόκειται για ξεκάθαρη παρανομία. Οφείλετε να γνωρίζετε ότι η σήμανση της κάρτας πρέπει να συμπίπτει απόλυτα με την πραγματική σας αποχώρηση. Αν υποκύψετε στις πιέσεις, χάνετε τα δικαιώματά σας για υπερωριακή αμοιβή και ασφάλιση. Μπορείτε να κάνετε άμεσα επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Πώς αποδεικνύεται η εργασία μου αν έχω χτυπήσει έξοδο στην κάρτα;
Η Επιθεώρηση Εργασίας χρησιμοποιεί κατά τους ελέγχους της κάθε διαθέσιμο μέσο, όπως τις καταγραφές των καμερών ασφαλείας του καταστήματος, τα ηλεκτρονικά ίχνη στα ταμεία (ποιος υπάλληλος χτύπησε την απόδειξη), καθώς και μαρτυρίες πελατών ή συναδέλφων.
Μπορεί το super market να με απολύσει αν αρνηθώ να δουλέψω εκτός κάρτας;
Η νομοθεσία προστατεύει πλήρως τους εργαζόμενους από εκδικητικές απολύσεις που οφείλονται στην άρνησή τους να συμμορφωθούν με παράνομες υποδείξεις του εργοδότη. Μια τέτοια απόλυση θεωρείται άκυρη και ο εργαζόμενος δικαιούται να προσφύγει στα δικαστήρια ζητώντας την επαναπρόσληψή του και την καταβολή μισθών υπερημερίας.
