Η αυτόματη καταγραφή του πραγματικού χρόνου εργασίας μέσω της Ψηφιακής Κάρτας προστατεύει άμεσα τους υπαλλήλους γραφείου από την απλήρωτη υπερωριακή απασχόληση, καθώς οποιαδήποτε απόκλιση μεταξύ του δηλωθέντος ωραρίου και του πραγματικού χρόνου σήμανσης εισόδου ή εξόδου «κλειδώνει» στο σύστημα Εργάνη ΙΙ, ενεργοποιώντας τσουχτερά πρόστιμα για τους παραβάτες εργοδότες.
Το ψηφιακό αυτό «δίχτυ ασφαλείας» στερεί από τις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να επιβάλλουν τη λεγόμενη «γκρίζα» εργασία, δηλαδή την παραμονή στο γραφείο μετά τη λήξη της βάρδιας χωρίς πρόσθετη αμοιβή. Με τη διασύνδεση της κάρτας με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της Επιθεώρησης Εργασίας, κάθε λεπτό απασχόλησης εκτός του προγραμματισμένου ωραρίου πρέπει πλέον να δηλώνεται και να πληρώνεται ως υπερεργασία ή υπερωρία.
Τα πρόστιμα και οι συνέπειες για την παράκαμψη της κάρτας
Ο νόμος ορίζει αυστηρές κυρώσεις για τις επιχειρήσεις που επιχειρούν να παραποιήσουν τα δεδομένα της Ψηφιακής Κάρτας ή αναγκάζουν τους εργαζόμενους να εργάζονται χωρίς να την έχουν «χτυπήσει».
Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται τα βασικά πρόστιμα που επιβάλλονται ανάλογα με το είδος της παράβασης:
| Κατηγορία παράβασης | Ύψος προστίμου ανά εργαζόμενο | Συνέπειες για την επιχείρηση |
| Μη ενεργοποίηση κάρτας κατά την είσοδο/έξοδο | 10.500 € | Άμεση επιβολή προστίμου και αυστηρός επανέλεγχος |
| Αναντιστοιχία πραγματικής απασχόλησης και κάρτας | Έως 3.000 € | Διοικητικές κυρώσεις και υποχρέωση καταβολής των δεδουλευμένων |
| Υποχρέωση πρόωρου χτυπήματος (πριν το σχόλασμα) | 10.500 € | Θεωρείται παρεμπόδιση ελέγχου και επιβάλλεται το μέγιστο πρόστιμο |
Πώς εξασφαλίζεται η άμυνα των εργαζομένων στην πράξη
Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά η προστασία που παρέχει η Ψηφιακή Κάρτα, οι υπάλληλοι γραφείου πρέπει να τηρούν πιστά ορισμένους κανόνες και να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους:
- Η σήμανση της κάρτας (είτε μέσω εφαρμογής στο κινητό είτε σε ειδικό τερματικό) πρέπει να γίνεται στο πραγματικό δευτερόλεπτο της εισόδου και της εξόδου από την επιχείρηση.
- Σε περίπτωση τηλεργασίας, η έναρξη και η λήξη της απασχόλησης δηλώνονται με τον ίδιο τρόπο μέσω της ψηφιακής εφαρμογής που παρέχει ο εργοδότης.
- Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί την παροχή εργασίας αν ο εργοδότης του ζητήσει να «χτυπήσει» σχόλασμα αλλά να παραμείνει στο γραφείο για να ολοκληρώσει μια εκκρεμότητα.
- Κάθε εργαζόμενος μπορεί να ελέγχει το ιστορικό των χτυπημάτων του ανά πάσα στιγμή μέσω της πλατφόρμας myJobApp ή του προσωπικού του λογαριασμού στο gov.gr, ώστε να διαπιστώνει αν έχουν γίνει αυθαίρετες διορθώσεις από την πλευρά της διοίκησης.
Συχνές ερωτήσεις
Τι κάνω αν ο εργοδότης μου ζητήσει να χτυπήσω την κάρτα και να συνεχίσω να δουλεύω;
Πρόκειται για ξεκάθαρη παρανομία που επισύρει το ανώτατο πρόστιμο των 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο. Δεν πρέπει να συναινέσετε. Έχετε το δικαίωμα να υποβάλετε επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία μπορεί να διασταυρώσει την παρουσία σας στο κτίριο μέσω καμερών ασφαλείας, υπολογιστών ή άλλων ψηφιακών ιχνών.
Υπάρχει ανοχή μερικών λεπτών στο χτύπημα της κάρτας;
Το σύστημα αναγνωρίζει μια μικρή απόκλιση (συνήθως έως 15 λεπτά) για τεχνικούς λόγους ή συνωστισμό στην είσοδο. Ωστόσο, αν η καθυστέρηση στην αποχώρηση ξεπερνά συστηματικά αυτό το όριο, ο χρόνος αυτός θεωρείται εργάσιμος και πρέπει να αποζημιωθεί ως υπερεργασία.
Τι συμβαίνει αν κοπεί το ρεύμα ή το ίντερνετ και δεν μπορώ να χτυπήσω κάρτα;
Σε περίπτωση ανωτέρας βίας ή τεχνικού προβλήματος, ο εργοδότης υποχρεούται να δηλώσει το γεγονός στο σύστημα Εργάνη ΙΙ και να καταχωρίσει χειροκίνητα τα χτυπήματα των εργαζομένων, αναφέροντας την ακριβή ώρα εισόδου και εξόδου με βάση το πραγματικό τους ωράριο.
