Οι αυτόματες διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο ανάμεσα στις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ και τα δεδομένα που διαβιβάζονται στα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA αποτελούν πλέον το κύριο εργαλείο της ΑΑΔΕ για τον εντοπισμό αποκλίσεων, την πρόληψη της φοροδιαφυγής και την άμεση αναστολή ύποπτων επιστροφών φόρου.
Η φορολογική διοίκηση έχει ενεργοποιήσει ψηφιακά φίλτρα που συγκρίνουν αυτόματα τις εισροές και τις εκροές κάθε επιχείρησης, κλειδώνοντας τους κωδικούς της δήλωσης ΦΠΑ ώστε τα προσυμπληρωμένα ποσά να μην μπορούν να τροποποιηθούν αυθαίρετα χωρίς δικαιολογητικά.
Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός των αυτόματων διασταυρώσεων
Το νέο ελεγκτικό σύστημα της ΑΑΔΕ επεξεργάζεται τα δεδομένα των ηλεκτρονικών τιμολογίων και των ψηφιακών παρόχων, εφαρμόζοντας τους εξής κανόνες:
- Προσυμπλήρωση δηλώσεων: Οι κωδικοί εσόδων (εκροών) και εξόδων (εισροών) στη δήλωση ΦΠΑ προσυμπληρώνονται αυτόματα από τα στοιχεία που έχουν διαβιβαστεί στο myDATA.
- Όρια αποκλίσεων (Tolerance limits): Η δυνατότητα παρέκκλισης από τα προσυμπληρωμένα ποσά είναι μηδενική για τα έσοδα και αυστηρά περιορισμένη για τα έξοδα, εμποδίζοντας την τεχνητή φουσκωμένη έκπτωση ΦΠΑ.
- Αυτόματη ειδοποίηση (Alerts): Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ασυμφωνία μεταξύ των τιμολογίων που δήλωσε ο εκδότης και εκείνων που αποδέχθηκε ο λήπτης, το σύστημα παράγει αυτόματα ειδοποιητήριο προς την επιχείρηση.
- Αναστολή ΑΦΜ: Σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες αποκλίσεις που υποδηλώνουν εικονικότητα παραστατικών οδηγούν σε άμεση απενεργοποίηση του δικαιώματος διενέργειας ενδοκοινοτικών συναλλαγών ή και αναστολή ΑΦΜ.
Κριτήρια ελέγχου και επιπτώσεις αποκλίσεων
Τα βασικά πεδία που σκανάρει το ψηφιακό σύστημα της ΑΑΔΕ και οι συνέπειες για τις επιχειρήσεις αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα:
| Πεδίο Ελέγχου | Στοιχεία Διασταύρωσης | Συνέπεια Αποκλίσεων |
| Έσοδα (Εκροές ΦΠΑ) | Σύγκριση κωδικών 303-311 της δήλωσης ΦΠΑ με τα εκδοθέντα τιμολόγια myDATA | Μηδενική ανοχή: Απαγόρευση δήλωσης λιγότερων εσόδων από τα διαβιβασθέντα |
| Έξοδα (Εισροές ΦΠΑ) | Σύγκριση κωδικών 361-366 της δήλωσης ΦΠΑ με τα ληφθέντα τιμολόγια myDATA | Μπλοκάρισμα έκπτωσης: Δεν αναγνωρίζεται ΦΠΑ εξόδων που δεν έχει διαβιβαστεί από τον εκδότη |
| Επιστροφές ΦΠΑ | Αυτόματος έλεγχος πιστωτικού υπολοίπου σε σχέση με το προφίλ κινδύνου | Προληπτικός έλεγχος πριν την αποδέσμευση των χρημάτων σε «κόκκινες» αιτήσεις |
| Ενδοκοινοτικές συναλλαγές | Διασταύρωση myDATA με VIES και δηλώσεις Intrastat | Άμεση κλήση για υποβολή εξηγήσεων εντός 10 ημερών |
Τα SOS σημεία για τις επιχειρήσεις και τους λογιστές
Για την αποφυγή προστίμων και την ομαλή υποβολή των δηλώσεων, οι επιχειρήσεις οφείλουν να τηρούν αυστηρές διαδικασίες καθημερινής συμφωνίας.
Βασικές υποχρεώσεις
- Μηνιαία συμφωνία: Τακτικός έλεγχος και συμφωνία των εγγραφών της εμπορικής/λογιστικής εφαρμογής (ERP) με την πλατφόρμα myDATA πριν τη λήξη της προθεσμίας υποβολής ΦΠΑ.
- Διαβίβαση παράλειψης/απόκλισης: Σε περίπτωση που ένας προμηθευτής δεν διαβιβάσει εκδοθέν τιμολόγιο, ο λήπτης οφείλει να υποβάλει δήλωση παράλειψης διαβίβασης για να μην χάσει το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ.
- Ορθότητα χαρακτηρισμών: Πλήρης ευθυγράμμιση των χαρακτηρισμών εξόδων με τους αντίστοιχους συντελεστές ΦΠΑ (24%, 13%, 6% ή απαλλαγή).
Συχνές ερωτήσεις
Τι γίνεται αν η δήλωση ΦΠΑ δεν συμφωνεί με τα στοιχεία του myDATA;
Το σύστημα myAADE δεν επιτρέπει την υποβολή της δήλωσης εάν τα έσοδα που δηλώνονται είναι λιγότερα από τα διαβιβασθέντα στο myDATA. Για τα έξοδα, εάν δηλωθούν περισσότερα από τα καταγεγραμμένα στο σύστημα, η δήλωση οδηγείται αυτόματα σε καθεστώς ελέγχου.
Πώς αντιμετωπίζονται τα τιμολόγια που εκδίδονται στο τέλος του μήνα;
Τα παραστατικά που εκδίδονται τις τελευταίες ημέρες του μήνα πρέπει να διαβιβάζονται εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών διαβίβασης, ώστε να εμφανίζονται εγκαίρως στη φορολογική περίοδο υποβολής της δήλωσης ΦΠΑ.
Επιβάλλεται πρόστιμο αν διαπιστωθεί απόκλιση μετά την υποβολή;
Εάν η απόκλιση οφείλεται σε εκπρόθεσμη διαβίβαση ή εσφαλμένη καταχώριση, η επιχείρηση καλείται να υποβάλει τροποποιητική δήλωση ΦΠΑ, ενώ ενδέχεται να επιβληθούν τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα για μη ορθή τήρηση των ηλεκτρονικών βιβλίων.
