Τι ισχύει για τις υπερωρίες με τη νέα νομοθεσία για την ψηφιακή κάρτα εργασίας και το 6ήμερο

Η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε συνδυασμό με τη δυνατότητα εξαήμερης απασχόλησης αλλάζει ριζικά το τοπίο των υπερωριών, καθιστώντας την καταγραφή του χρόνου εργασίας απόλυτα διάφανη και την πληρωμή των πρόσθετων ωρών υποχρεωτική σε πραγματικό χρόνο. Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, κάθε λεπτό επιπλέον απασχόλησης πέραν του συμβατικού ωραρίου “χτυπάει” στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, διασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι θα αμείβονται με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις χωρίς αποκλίσεις.

Οι προσαυξήσεις και τα όρια των υπερωριών

Η νέα νομοθεσία διακρίνει την πρόσθετη εργασία σε υπερεργασία και υπερωρία, ενώ εισάγει ειδική ρύθμιση για την 6η ημέρα απασχόλησης σε επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας ή με απρόβλεπτο φόρτο εργασίας.

Πώς λειτουργεί η ψηφιακή κάρτα στις υπερωρίες

Η ψηφιακή κάρτα αποτελεί το απόλυτο εργαλείο ελέγχου, καθώς καταργεί την ανάγκη για χειρόγραφες σημειώσεις ή αμφισβητούμενα προγράμματα εργασίας.

• Real-time καταγραφή: Η έναρξη και η λήξη της υπερωρίας ταυτίζεται με το “χτύπημα” της κάρτας. Αν ο εργαζόμενος παραμείνει στο γραφείο μετά το πέρας του ωραρίου, η κάρτα πρέπει να παραμείνει ενεργή.
• Αποκλίσεις και πρόστιμα: Σε περίπτωση που εντοπιστεί εργαζόμενος να απασχολείται χωρίς να έχει σημάνει την κάρτα του, το πρόστιμο για την επιχείρηση ανέρχεται στις 10.500 ευρώ.
• Αυτοματοποιημένος υπολογισμός: Το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ διασταυρώνει τα δεδομένα της κάρτας με τις ΑΠΔ, καθιστώντας αδύνατη τη μη καταβολή των δεδουλευμένων υπερωριών στο τέλος του μήνα.

Το καθεστώς της εξαήμερης απασχόλησης

Από την 1η Ιουλίου 2024 και με πλήρη εφαρμογή το 2026, η εργασία την έκτη ημέρα επιτρέπεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προσφέροντας αυξημένο μεροκάματο αλλά και αυστηρούς περιορισμούς.

• Αφορά επιχειρήσεις που λειτουργούν 24/7 ή έχουν εξαιρετικό φόρτο εργασίας.
• Η απασχόληση δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 8 ώρες την ημέρα.
• Απαγορεύεται η πραγματοποίηση υπερεργασίας ή υπερωρίας κατά την 6η ημέρα.
• Η προσαύξηση του 40% προστίθεται στο καταβαλλόμενο ημερομίσθιο, ενώ αν η 6η ημέρα συμπίπτει με Κυριακή ή αργία, η προσαύξηση φτάνει το 115% (40% + 75%).

Δικαιώματα και εξαιρέσεις

Παρά την ευελιξία που προσφέρει ο νόμος, υπάρχουν “κόκκινες γραμμές” που προστατεύουν την ανάπαυση του εργαζόμενου.

• Υποχρεωτική ανάπαυση: Μετά από 6 ημέρες εργασίας, ο εργαζόμενος δικαιούται οπωσδήποτε μία πλήρη ημέρα εβδομαδιαίας ανάπαυσης (ρεπό).
• Διευθέτηση χρόνου: Εργοδότης και εργαζόμενος μπορούν να συμφωνήσουν τη χορήγηση ρεπό αντί χρηματικής αμοιβής για τις υπερωρίες, μέσω γραπτής ατομικής σύμβασης.
• Διευθυντικά στελέχη: Οι κανόνες για τις υπερωρίες και την ψηφιακή κάρτα δεν εφαρμόζονται σε όσους κατέχουν θέσεις ευθύνης, εφόσον αυτό αποδεικνύεται από τις αποδοχές και τα καθήκοντά τους.

Συχνές ερωτήσεις

Τι γίνεται αν ξεχάσω να χτυπήσω την κάρτα μου στην αποχώρηση;

Ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα να προβεί σε διορθωτική κίνηση εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, ωστόσο οι συστηματικές παραλείψεις ενεργοποιούν τον έλεγχο της Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς θεωρούνται ένδειξη “μαύρης” υπερωριακής απασχόλησης.

Είναι υποχρεωτική η 6η ημέρα εργασίας αν μου το ζητήσει ο εργοδότης;

Εφόσον η επιχείρηση ανήκει στις κατηγορίες που επιτρέπει ο νόμος και έχει δηλωθεί η ανάγκη στο ΕΡΓΑΝΗ, η συμμετοχή του εργαζόμενου είναι υποχρεωτική, εκτός αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι υγείας ή προσωπικοί λόγοι που καθιστούν την εργασία αδύνατη.

Μπορώ να δουλέψω υπερωρία αν είμαι με μερική απασχόληση;

Στη μερική απασχόληση δεν υφίσταται ο όρος “υπερωρία” με την κλασική έννοια. Οποιαδήποτε ώρα πέραν της συμφωνηθείσας θεωρείται πρόσθετη εργασία και αμείβεται με προσαύξηση 12% για κάθε επιπλέον ώρα, μέχρι να συμπληρωθεί το πλήρες 40ωρο.

Πώς αποδεικνύω ότι δούλεψα παραπάνω αν η κάρτα έκλεισε νωρίτερα;

Η ψηφιακή κάρτα είναι η κύρια απόδειξη. Αν ο εργοδότης σας αναγκάζει να “χτυπάτε” την κάρτα και να παραμένετε για εργασία, πρόκειται για παράνομη πρακτική. Σε αυτή την περίπτωση, η καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας μπορεί να γίνει και ανώνυμα μέσω της γραμμής 1555.