Στις συμβάσεις ορισμένου χρόνου δεν προβλέπεται η καταβολή αποζημίωσης απόλυσης με τον τρόπο που ισχύει στις συμβάσεις αορίστου χρόνου, καθώς η εργασιακή σχέση λήγει αυτοδίκαια μόλις παρέλθει η συμφωνημένη ημερομηνία. Ωστόσο, αν ο εργοδότης αποφασίσει να διακόψει τη συνεργασία σας πριν τη λήξη της σύμβασης χωρίς να υπάρχει σπουδαίος λόγος, υποχρεούται να σας καταβάλει το σύνολο των μισθών που θα παίρνατε μέχρι την κανονική ημερομηνία λήξης.
Πότε δικαιούστε χρήματα πριν τη λήξη της σύμβασης
Η βασική διαφορά στην ελληνική εργατική νομοθεσία είναι ότι η σύμβαση ορισμένου χρόνου “θωρακίζει” τον εργαζόμενο για όλο το διάστημα που αναγράφεται στο έγγραφο που υπέγραψε. Αν ο εργοδότης σας απολύσει πρόωρα, η “αποζημίωση” στην πραγματικότητα ονομάζεται μισθοί υπερημερίας.
Για να λάβετε αυτά τα χρήματα, πρέπει να ισχύουν τα εξής:
- Η καταγγελία της σύμβασης να γίνει πριν την ημερομηνία λήξης.
- Να μην υπάρχει σπουδαίος λόγος (π.χ. σοβαρή παράβαση καθηκόντων από την πλευρά σας).
- Να μην έχει συμφωνηθεί ρητά στη σύμβαση ότι μπορεί να λυθεί πρόωρα με τις διατάξεις της σύμβασης αορίστου χρόνου (κάτι που συμβαίνει συχνά αλλά απαιτεί προσοχή στους όρους).
Τι ορίζει ο νόμος για τις απολαβές
Στον παρακάτω πίνακα θα δείτε πώς διαμορφώνονται οι οικονομικές απαιτήσεις σας ανάλογα με τον τρόπο που λήγει η συνεργασία σας:
| Τρόπος λήξης σύμβασης | Δικαίωμα αποζημίωσης | Ποσό προς καταβολή |
| Κανονική λήξη (στην ημερομηνία) | Όχι | Μόνο δώρα, άδεια και επίδομα αδείας |
| Πρόωρη καταγγελία (χωρίς σπουδαίο λόγο) | Ναι | Όλοι οι μισθοί μέχρι τη λήξη της σύμβασης |
| Πρόωρη καταγγελία (με σπουδαίο λόγο) | Όχι | Μόνο η αναλογία δώρων και αδείας |
| Μετατροπή σε αορίστου (μετά από 3 ανανεώσεις) | Ναι | Ισχύει η κανονική αποζημίωση απολύσεως |
Πώς θα διεκδικήσετε τα δεδουλευμένα σας
Αν βρεθείτε προ εκπλήξεως και σας ζητηθεί να αποχωρήσετε νωρίτερα, τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε είναι συγκεκριμένα:
- Γραπτή ενημέρωση: Ζητήστε το έγγραφο της καταγγελίας όπου πρέπει να αναφέρεται σαφώς η αιτία.
- Προσφυγή στην Επιθεώρηση Εργασίας: Αν ο εργοδότης αρνείται να πληρώσει τους υπόλοιπους μισθούς, η πρώτη στάση είναι η υποβολή καταγγελίας για εργατική διαφορά.
- Αγωγή για μισθούς υπερημερίας: Εάν η διαμεσολάβηση δεν αποδώσει, η νομική οδός είναι ο μόνος τρόπος για να διεκδικήσετε το σύνολο των απολαβών σας.
- Έλεγχος ενσήμων: Βεβαιωθείτε ότι έχουν καταβληθεί οι εισφορές για το διάστημα που εργαστήκατε πραγματικά.
Η εξαίρεση του “σπουδαίου λόγου”
Είναι το πιο κρίσιμο σημείο στο εργασιακό ρεπορτάζ. Αν ο εργοδότης επικαλεστεί σπουδαίο λόγο, μπορεί να λύσει τη σύμβαση χωρίς να σας δώσει ούτε ένα ευρώ παραπάνω. Σπουδαίος λόγος μπορεί να θεωρηθεί η επαγγελματική ανεπάρκεια, η παραβίαση των όρων της σύμβασης ή η ανάρμοστη συμπεριφορά. Αν όμως ο λόγος αυτός είναι προσχηματικός (π.χ. οικονομικές δυσκολίες της επιχείρησης), τότε ο νόμος είναι με το μέρος σας, καθώς οι οικονομικοί λόγοι δεν αποτελούν “σπουδαίο λόγο” για πρόωρη λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου.
Συχνές ερωτήσεις
Αν παραιτηθώ εγώ πριν τη λήξη, οφείλω αποζημίωση;
Ναι, αν δεν υπάρχει σπουδαίος λόγος από την πλευρά του εργοδότη, μπορεί εκείνος να διεκδικήσει δικαστικά αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη η επιχείρηση από την αιφνίδια αποχώρησή σας.
Τι γίνεται αν η σύμβασή μου ανανεώνεται συνεχώς;
Αν οι ανανεώσεις ξεπερνούν τις τρεις ή η συνολική διάρκεια υπερβαίνει τα τρία χρόνια χωρίς ειδικό λόγο, η σύμβαση μπορεί να θεωρηθεί αορίστου χρόνου. Σε αυτή την περίπτωση, δικαιούστε κανονική αποζημίωση βάσει προϋπηρεσίας.
Δικαιούμαι επίδομα ανεργίας από τον ΟΑΕΔ (ΔΥΠΑ);
Ναι, μετά τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου δικαιούστε το επίδομα ανεργίας, εφόσον πληροίτε τις προϋποθέσεις των ημερών ασφάλισης (ένσημα), καθώς η λήξη αυτή θεωρείται αυτόματη απόλυση.
Περιλαμβάνονται τα δώρα και το επίδομα αδείας στους μισθούς που θα διεκδικήσω;
Ακριβώς. Αν η απόλυση κριθεί παράνομη, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει ό,τι θα εισπράττατε αν εργαζόσασταν κανονικά, συμπεριλαμβανομένων των δώρων εορτών και του επιδόματος αδείας.
