Ανατροπές φέρνει το νέο καθεστώς για τις αμοιβές, τις συμβάσεις και τα έξοδα κίνησης των διανομέων, καθώς καθορίζονται αυστηρότερα κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ μισθωτής εργασίας και freelancing, ενώ αυξάνονται οι υποχρεωτικές αποζημιώσεις για τη χρήση και συντήρηση των δικύκλων.
Μετά και την πρόσφατη αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 922 ευρώ από τον φετινό Απρίλιο, το τοπίο στην αγορά του delivery αναδιαμορφώνεται ριζικά. Οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας μέσω του αναβαθμισμένου συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ γίνονται πλέον με αυτοματοποιημένα φίλτρα, βάζοντας στο μικροσκόπιο τις ψηφιακές πλατφόρμες και τις επιχειρήσεις επισιτισμού.
Τι ισχύει για μισθωτούς και freelancers
Το βασικότερο σημείο της μεταρρύθμισης είναι το ξεκαθάρισμα του τοπίου ανάμεσα στις δύο βασικές κατηγορίες εργαζομένων. Για να θεωρείται ένας διανομέας freelancer (πάροχος ανεξάρτητων υπηρεσιών) και να μην υποχρεούται η πλατφόρμα να τον μετατρέψει σε μισθωτό, πρέπει να τηρούνται σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η ελευθερία επιλογής ωραρίου και η δυνατότητα να συνάπτει συμβάσεις και με ανταγωνιστικές εταιρείες.
Στον αντίποδα, η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας στον επισιτισμό ορίζει σαφή κατώτατα όρια για όσους απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Ο ακόλουθος πίνακας αποτυπώνει τα οικονομικά δεδομένα και τις βασικές παραμέτρους που ισχύουν αυτή τη στιγμή στην αγορά:
| Κατηγορία διανομέα | Καθεστώς αμοιβής (2026) | Έξοδα κίνησης & συντήρησης | Ασφαλιστικό καθεστώς |
| Μισθωτός (Εξαρτημένη εργασία) | Βάση τα 922€ (ή υψηλότερος βάσει ΣΣΕ επισιτισμού) + επίδομα ανθυγιεινής εργασίας 10% | Πρόσθετη αποζημίωση τουλάχιστον 15% επί του κατώτατου μισθού αν χρησιμοποιεί δικό του όχημα | e-ΕΦΚΑ (Κρατήσεις μισθωτού) |
| Freelancer (Ψηφιακές πλατφόρμες) | Αμοιβή ανά παραγγελία (slot) βάσει ιδιωτικού συμφωνητικού | Υποχρεωτική κάλυψη εξόδων κράνους και συντήρησης οχήματος από την πλατφόρμα ή αντίστοιχη προσαύξηση | e-ΕΦΚΑ (Μπλοκάκι / Ελεύθερος επαγγελματίας) |
Οι προϋποθέσεις για το νόμιμο freelancing
Για να μην θεωρηθεί μια σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών ως υποκρυπτόμενη μισθωτή εργασία, ο νόμος ορίζει ότι ο διανομέας πρέπει να διατηρεί την πλήρη αυτονομία του. Οι βασικές προϋποθέσεις περιλαμβάνουν:
- Απόλυτη ελευθερία του διανομέα να συνδέεται και να αποσυνδέεται από την εφαρμογή όποιες ώρες επιθυμεί.
- Δυνατότητα άρνησης ανάληψης συγκεκριμένης παραγγελίας χωρίς να αντιμετωπίζει κυρώσεις ή “πέναλτι” από τον αλγόριθμο.
- Δικαίωμα να παρέχει υπηρεσίες delivery παράλληλα και σε τρίτους ή απευθείας σε ανταγωνιστικές πλατφόρμες.
- Χρήση δικού του εξοπλισμού και μεταφορικού μέσου, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά, με την πλατφόρμα όμως να καλύπτει τα έξοδα ατομικής προστασίας.
Τα δικαιολογητικά για την καταβολή των εξόδων κίνησης
Για τους μισθωτούς διανομείς που χρησιμοποιούν το δικό τους μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα, η αποζημίωση του 15% για τη χρήση και συντήρηση του οχήματος καταβάλλεται μηνιαίως. Η διαδικασία αυτή απαιτεί την ηλεκτρονική υποβολή συγκεκριμένων στοιχείων στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ από τον εργοδότη.
Τα απαραίτητα δικαιολογητικά και στοιχεία που πρέπει να είναι επικαιροποιημένα περιλαμβάνουν:
- Άδεια κυκλοφορίας του οχήματος που χρησιμοποιείται για τη διανομή.
- Έγκυρο ασφαλιστήριο συμβόλαιο του δικύκλου σε ισχύ.
- Πιστοποιητικό τεχνικού ελέγχου (ΚΤΕΟ) εφόσον το όχημα έχει κλείσει την απαιτούμενη τετραετία.
- Αντίγραφο της άδειας οδήγησης του εργαζόμενου (κατάλληλης κατηγορίας για το συγκεκριμένο όχημα).
- Μηνιαία εκκαθαριστική κατάσταση όπου αναγράφεται ξεχωριστά ο βασικός μισθός και ξεχωριστά η αποζημίωση χρήσης οχήματος, καθώς η τελευταία δεν υπόκειται σε ασφαλιστικές κρατήσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο είναι το ελάχιστο ποσό που πρέπει να παίρνει ένας μισθωτός delivery για το μηχανάκι του;
Η αποζημίωση ορίζεται στο 15% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού. Με τον κατώτατο μισθό να βρίσκεται στα 922 ευρώ, η μηνιαία αποζημίωση για τη χρήση και συντήρηση του ιδιωτικού οχήματος διαμορφώνεται τουλάχιστον στα 138,30 ευρώ. Το ποσό αυτό είναι καθαρό και δεν έχει κρατήσεις.
Μπορεί ο εργοδότης να συμψηφίσει τα έξοδα κίνησης με τον βασικό μισθό;
Όχι. Η νομοθεσία ξεκαθαρίζει ότι η αποζημίωση για τα έξοδα κίνησης, συντήρησης και καυσίμων είναι πρόσθετη. Πρέπει να εμφανίζεται διακριτά στην απόδειξη μισθοδοσίας και απαγορεύεται ρητά οποιοσδήποτε συμψηφισμός της με τον νόμιμο μισθό.
Τι αλλάζει στους ελέγχους με το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ;
Οι έλεγχοι γίνονται πλέον ψηφιακά και διασταυρώνονται αυτόματα τα ωράρια σύνδεσης των διανομέων στις πλατφόρμες με τα δηλωθέντα στοιχεία απασχόλησης. Αν διαπιστωθεί ότι ένας freelancer δουλεύει σε σταθερά 8ωρα, πέντε ημέρες την εβδομάδα αποκλειστικά για έναν εργοδότη, το σύστημα χτυπάει “κόκκινο” σήμα για επιτόπιο έλεγχο και πιθανή αναχαρακτήριση της σύμβασης σε μισθωτή.
Ποιος πληρώνει για το κράνος και τον εξοπλισμό προστασίας;
Ο εργοδότης ή η ψηφιακή πλατφόρμα υποχρεούται είτε να παρέχει τον απαραίτητο εξοπλισμό ατομικής προστασίας (κράνος, μπουφάν μηχανής, ανακλαστικά) είτε να καταβάλλει το αντίστοιχο χρηματικό αντίτιμο για την αγορά του, σύμφωνα με τις προδιαγραφές ασφαλείας που ορίζει ο νόμος.
