Δικαιώματα εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχείρησης: Τι ισχύει για τις συμβάσεις και τον μισθό

Σε περίπτωση μεταβίβασης μιας επιχείρησης, όλες οι υφιστάμενες συμβάσεις εργασίας και οι οφειλόμενοι μισθοί μεταφέρονται αυτόματα και υποχρεωτικά στον νέο εργοδότη, ο οποίος αναλαμβάνει στο ακέραιο τις υποχρεώσεις του προηγούμενου χωρίς να μπορεί να μεταβάλει δυσμενώς τους όρους εργασίας. Η ελληνική και η ευρωπαϊκή νομοθεσία προστατεύουν πλήρως τους εργαζόμενους από αυθαίρετες απολύσεις ή μειώσεις αποδοχών κατά τη διαδικασία της διαδοχής, καθιστώντας τον νέο ιδιοκτήτη συνυπεύθυνο για όσα ίσχυαν μέχρι την ημέρα της εξαγοράς ή της συγχώνευσης.

Οι υποχρεώσεις του νέου εργοδότη και τα δικαιώματά σας

Το θεσμικό πλαίσιο (Προεδρικό Διάταγμα 178/2002) ορίζει με σαφήνεια ότι η μεταβίβαση από μόνη της δεν αποτελεί λόγο απόλυσης. Ακολουθούν τα βασικά δικαιώματα και οι οικονομικές δικλείδες ασφαλείας που ισχύουν για το προσωπικό:

Προϋποθέσεις για την προστασία των εργαζομένων

Για να ενεργοποιηθεί η αυτόματη μεταφορά των δικαιωμάτων σας, πρέπει να συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που αποδεικνύουν τη μεταβολή του εργοδοτικού προσώπου:

• Να υπάρχει μεταβίβαση οικονομικής οντότητας που διατηρεί την ταυτότητά της, δηλαδή συνεχίζεται η ίδια ή παρόμοια επιχειρηματική δραστηριότητα.
• Η σύμβαση ή η σχέση εργασίας σας να είναι ενεργή κατά την ακριβή ημερομηνία της μεταβίβασης.
• Η μεταβολή να προκύπτει από συμβατική μεταβίβαση (πώληση, ενοικίαση), συγχώνευση, διάσπαση ή απορρόφηση εταιρειών.

Η υποχρέωση ενημέρωσης και διαβούλευσης

Ο παλιός και ο νέος εργοδότης είναι υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν μια συγκεκριμένη διαδικασία ενημέρωσης προς τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή απευθείας προς το προσωπικό, αν δεν υπάρχει σωματείο. Πριν ολοκληρωθεί το deal, πρέπει να γνωστοποιηθούν εγγράφως:

• Η ακριβής ημερομηνία ή η προγραμματισμένη ημερομηνία της μεταβίβασης.
• Οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτή την απόφαση.
• Οι νομικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες για τους εργαζομένους.
• Τα προβλεπόμενα μέτρα που σχεδιάζονται για το προσωπικό (π.χ. τυχόν προγράμματα επιμόρφωσης).

Αν ο νέος εργοδότης επιχειρήσει να αλλάξει μονομερώς τους όρους εργασίας (π.χ. ωράριο, τόπο παροχής εργασίας ή καθήκοντα) με τρόπο που προκαλεί άμεση ή έμμεση μείωση αποδοχών, ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να θεωρήσει την πράξη αυτή ως μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας. Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να διεκδικήσει δικαστικά τη νόμιμη αποζημίωση απόλυσης, καθώς η καταγγελία της σύμβασης καταλογίζεται στην πλευρά του εργοδότη.

Συχνές ερωτήσεις

Τι γίνεται αν ο παλιός εργοδότης μού χρωστάει δεδουλευμένα;

Ο παλιός και ο νέος εργοδότης ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον για τους μισθούς ή τα επιδόματα που σας οφείλονταν πριν από τη μεταβίβαση. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να διεκδικήσετε τα χρήματά σας και από τους δύο, με τον νέο ιδιοκτήτη να μην μπορεί να αποποιηθεί την ευθύνη των χρεών της επιχείρησης απέναντι στο προσωπικό.

Μπορεί ο νέος εργοδότης να με απολύσει μετά τη μεταβίβαση;

Ο νόμος απαγορεύει ρητά τις απολύσεις που έχουν ως μοναδική αιτία τη μεταβίβαση. Ωστόσο, ο νέος εργοδότης διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε απολύσεις για οικονομικοτεχνικούς ή οργανωτικούς λόγους (π.χ. αναδιοργάνωση τμημάτων, μείωση τζίρου). Σε αυτή την περίπτωση, η απόλυση είναι έγκυρη μόνο αν καταβληθεί η πλήρης αποζημίωση, υπολογισμένη με βάση τη συνολική προϋπηρεσία σας και στον προηγούμενο εργοδότη.

Τι ισχύει για τις ημέρες άδειας που δεν έχω πάρει;

Οι συσσωρευμένες ημέρες ετήσιας άδειας και τα αντίστοιχα επιδόματα άδειας μεταφέρονται κανονικά. Ο νέος εργοδότης υποχρεούται να σας χορηγήσει την άδεια μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά όρια του έτους, σαν να μην άλλαξε ποτέ το ιδιοκτησιακό καθεστώς.

Τι συμβαίνει αν αρνηθώ να εργαστώ στον νέο εργοδότη;

Αν επιλέξετε οικειοθελώς να μην ακολουθήσετε την επιχείρηση στη νέα της μορφή, η άρνησή σας θεωρείται παραίτηση (οικειοθελής αποχώρηση). Αυτό σημαίνει ότι χάνετε το δικαίωμα για αποζημίωση απόλυσης, καθώς και το δικαίωμα λήψης επιδόματος ανεργίας από τη ΔΥΠΑ.