Οι εργαζόμενοι που επιλέγουν την τηλεεργασία από το εξωτερικό υπάγονται φορολογικά στη χώρα όπου έχουν τη φορολογική τους κατοικία, η οποία καθορίζεται κυρίως από τη διαμονή τους για διάστημα άνω των 183 ημερών μέσα στο ίδιο έτος.
Καθώς διανύουμε το τέλος Απριλίου, πολλοί «ψηφιακοί νομάδες» ή μισθωτοί ελληνικών επιχειρήσεων που εργάζονται εκτός συνόρων καλούνται να ρυθμίσουν τις εκκρεμότητές τους, ώστε να αποφύγουν τη διπλή φορολόγηση και να διασφαλίσουν τα εργασιακά τους δικαιώματα.
Το πλαίσιο της φορολογικής κατοικίας
Το κλειδί για τη φορολογία στην τηλεεργασία είναι ο τόπος όπου ο εργαζόμενος διατηρεί το «κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων». Αν εργάζεστε για ελληνική εταιρεία αλλά ζείτε μόνιμα στη Γερμανία ή την Ισπανία, η φορολογική σας υποχρέωση μετατοπίζεται σταδιακά.
| Κριτήριο | Καθεστώς Φορολογίας | Παρατηρήσεις |
|---|---|---|
| Διαμονή < 183 ημέρες | Φορολόγηση στην Ελλάδα | Θεωρείστε φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. |
| Διαμονή > 183 ημέρες | Φορολόγηση στη χώρα διαμονής | Πρέπει να γίνει μεταφορά στη ΔΟΥ Κατοίκων Εξωτερικού. |
| Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) | Προστασία από διπλό φόρο | Εφαρμόζεται μεταξύ Ελλάδας και των περισσότερων κρατών. |
| Εισφορές Κοινωνικής Ασφάλισης | Συνήθως στη χώρα του εργοδότη | Ισχύουν ειδικοί κανόνες εντός Ε.Ε. (έντυπο Α1). |
Εξαγωγή στα Υπολογιστικά φύλλα
Εργασιακά δικαιώματα και υποχρεώσεις εργοδότη
Η τηλεεργασία από το εξωτερικό δεν στερεί από τον υπάλληλο τα βασικά προστατευτικά πλαίσια, ωστόσο δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις για τη διασφάλιση του απορρήτου των δεδομένων και της εργασιακής ασφάλειας.
- Κάλυψη εξόδων: Ο εργοδότης υποχρεούται να καλύπτει το κόστος του εξοπλισμού και της τηλεπικοινωνιακής σύνδεσης, ακόμη και αν ο εργαζόμενος βρίσκεται εκτός Ελλάδας.
- Ωράριο και αποσύνδεση: Το δικαίωμα στην αποσύνδεση ισχύει κανονικά. Ο εργαζόμενος δεν υποχρεούται να απαντά σε κλήσεις ή email εκτός του συμφωνημένου ωραρίου, προσαρμοσμένου στην τοπική ώρα αν υπάρχει διαφορά ζώνης.
- Ασφάλιση (ΕΦΚΑ): Για εργασία εντός Ε.Ε., ο εργαζόμενος μπορεί να παραμείνει ασφαλισμένος στην Ελλάδα για ένα διάστημα (συνήθως έως 2 έτη) με την έκδοση του πιστοποιητικού Α1, το οποίο αποδεικνύει ότι δεν απαιτείται καταβολή εισφορών στη χώρα διαμονής.
Τι πρέπει να προσέξετε στη σύμβασή σας
Είναι απαραίτητο να υπάρχει γραπτή συμφωνία ή προσθήκη στη σύμβαση εργασίας που να ορίζει ρητά ότι η τηλεεργασία παρέχεται από το εξωτερικό. Χωρίς αυτή τη διευκρίνιση, ο εργοδότης μπορεί να επικαλεστεί αδικαιολόγητη απουσία από τον φυσικό χώρο εργασίας στην Ελλάδα.
Δικαιολογητικά για τη μεταβολή φορολογικής κατοικίας
Αν αποφασίσετε να παραμείνετε στο εξωτερικό μόνιμα, η διαδικασία στη ΔΟΥ πρέπει να ολοκληρωθεί εγκαίρως.
- Πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας από τις αρχές της χώρας όπου διαμένετε.
- Αντίγραφο της σύμβασης εργασίας ή μισθωτήριο συμβόλαιο κατοικίας στο εξωτερικό.
- Υποβολή της αίτησης μεταβολής στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ έως τις πρώτες εργάσιμες ημέρες του Μαρτίου του επόμενου έτους από αυτό της αναχώρησης.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί η ελληνική εφορία να με φορολογήσει αν εργάζομαι από το εξωτερικό; Αν δεν έχετε μεταφέρει τη φορολογική σας κατοικία στη ΔΟΥ Κατοίκων Εξωτερικού, η Ελλάδα θεωρεί ότι το παγκόσμιο εισόδημά σας πρέπει να δηλωθεί εδώ. Αν όμως υπάρχει ΣΑΔΦ, ο φόρος που πληρώσατε στο εξωτερικό συμψηφίζεται, ώστε να μην πληρώνετε δύο φορές για το ίδιο ποσό.
Τι ισχύει με τις άδειες και τις αργίες; Συνήθως ακολουθείται το δίκαιο της χώρας όπου εδρεύει ο εργοδότης (ελληνικές αργίες), εκτός αν η ατομική σύμβαση προβλέπει κάτι διαφορετικό. Ωστόσο, για θέματα υγείας και ασφάλειας, συχνά υπερισχύουν οι κανόνες της χώρας όπου παρέχεται φυσικά η εργασία.
Χρειάζομαι ειδική βίζα για τηλεεργασία εντός Ε.Ε.; Όχι, ως Έλληνας πολίτης έχετε το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης και εργασίας σε οποιοδήποτε κράτος-μέλος της Ε.Ε. Αν όμως επιλέξετε χώρα εκτός Ε.Ε. (π.χ. Ντουμπάι, ΗΠΑ), θα πρέπει να εκδώσετε τη σχετική Digital Nomad Visa.
Ποιος πληρώνει για την ασφάλιση υγείας μου στο εξωτερικό; Αν είστε ασφαλισμένοι στον ΕΦΚΑ, η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας σας καλύπτει για επείγοντα περιστατικά. Για πλήρη κάλυψη σε μόνιμη βάση, ίσως χρειαστεί να εγγραφείτε στο εθνικό σύστημα υγείας της χώρας διαμονής ή να προβείτε σε ιδιωτική ασφάλιση.
