Το τελικό ποσό της σύνταξης αναπηρίας από κοινή νόσο στον e-ΕΦΚΑ για τους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα διαμορφώνεται από το άθροισμα της εθνικής σύνταξης —η οποία αναπροσαρμόζεται ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας— και της ανταποδοτικής σύνταξης, που υπολογίζεται βάσει των συντάξιμων αποδοχών και των ετών ασφάλισης.
Ο μηχανισμός υπολογισμού της σύνταξης αναπηρίας
Ο υπολογισμός της μηνιαίας παροχής δεν είναι ενιαίος για όλους τους ασφαλισμένους, καθώς εξαρτάται άμεσα από την υγειονομική κρίση των Κέντρων Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ).
Η εθνική σύνταξη καταβάλλεται ακέραια μόνο εφόσον το ποσοστό αναπηρίας ανέρχεται σε 80% και άνω. Για χαμηλότερα ποσοστά, το ποσό υφίσταται κλιμακωτή μείωση. Παράλληλα, η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών από το 2002 έως τη στιγμή της συνταξιοδότησης και τους συντελεστές αναπλήρωσης που αντιστοιχούν στα έτη ασφάλισης.
| Ποσοστό Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) | Ποσοστό Εθνικής Σύνταξης | Χαρακτηρισμός Αναπηρίας |
| 80% και άνω | 100% (Πλήρες ποσό) | Βαριά |
| 67% έως 79,99% | 75% του συνολικού ποσού | Έντονη |
| 50% έως 66,99% | 50% του συνολικού ποσού | Μέτρια |
Σημείωση: Για να θεμελιωθεί δικαίωμα συνταξιοδότησης λόγω κοινής νόσου, το ελάχιστο αποδεκτό ποσοστό αναπηρίας από το ΚΕΠΑ είναι το 50%.
Χρονικές προϋποθέσεις για τη θεμελίωση δικαιώματος
Για να δικαιούται ένας εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα τη σύνταξη αναπηρίας από κοινή νόσο, πρέπει να πληροί μία από τις ακόλουθες ελάχιστες προϋποθέσεις ασφάλισης:
- Τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης (15 έτη) οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
- Τουλάχιστον 1.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων οι 600 ημέρες πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία 5 έτη πριν από το έτος που εμφανίστηκε η αναπηρία.
- Ειδική κλίμακα για νέους ασφαλισμένους: Αν η αναπηρία εμφανιστεί πριν συμπληρωθεί το 21ο έτος της ηλικίας, απαιτούνται μόλις 300 ημέρες ασφάλισης, οι οποίες αυξάνονται σταδιακά ανά 120 ημέρες για κάθε έτος ηλικίας μετά το 21ο, μέχρι τη συμπλήρωση των 1.500 ημερών.
Απαιτούμενα δικαιολογητικά για την υποβολή αίτησης
Η διαδικασία ξεκινά ψηφιακά μέσω της πύλης του e-ΕΦΚΑ. Τα βασικά έγγραφα και στοιχεία που απαιτούνται είναι:
- Αίτηση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας (υποβάλλεται ηλεκτρονικά).
- Γνωμάτευση Υγειονομικής Επιτροπής (ΚΕΠΑ) σε ισχύ, με το καθορισμένο ποσοστό αναπηρίας και τη διάρκεια αυτής.
- Ατομικός Φάκελος Υγείας (ΑΥΦ) συμπληρωμένος από τον θεράποντα ιατρό.
- Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ) και ΑΦΜ.
- Δελτίο Αστυνομικής Ταυτότητας ή Διαβατήριο.
- Αριθμός Τραπεζικού Λογαριασμού (IBAN), στον οποίο ο αιτών είναι πρώτος δικαιούχος.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς επηρεάζει η εργασία το ποσό της σύνταξης αναπηρίας;
Με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας που αναλαμβάνουν εργασία δεν υφίστανται περικοπή στη σύνταξή τους, εφόσον η απασχόλησή τους δεν αντίκειται στους υγειονομικούς κανόνες που όρισε η επιτροπή του ΚΕΠΑ.
Τι συμβαίνει εάν λήξει η προθεσμία της απόφασης του ΚΕΠΑ;
Η καταβολή της σύνταξης διακόπτεται εάν λήξει η ισχύς της υγειονομικής γνωμάτευσης. Ο ασφαλισμένος οφείλει να υποβάλει αίτηση επανεξέτασης τουλάχιστον 1-2 μήνες πριν τη λήξη της προηγούμενης απόφασης ώστε να μην υπάρξει κενό πληρωμής.
Προσμετρώνται τα πλασματικά έτη στον υπολογισμό;
Ναι, τα αναγνωρισμένα πλασματικά έτη ασφάλισης (όπως στρατιωτική θητεία, σπουδές ή κυοφορία) συνυπολογίζονται τόσο για τη θεμελίωση των χρονικών προϋποθέσεων όσο και για την αύξηση του συντελεστή αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης.
