Η συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο στον e-ΕΦΚΑ διέπεται από ενιαίους κανόνες για όλους τους ασφαλισμένους, επιτρέποντας πλέον τη θεμελίωση δικαιώματος με ελάχιστο ποσοστό αναπηρίας 50%.
Η ρύθμιση αυτή εξαλείφει τις παλαιότερες ανισότητες μεταξύ των πρώην ταμείων, ενώ η διαδικασία πιστοποίησης πραγματοποιείται ψηφιακά μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας και των υγειονομικών επιτροπών του ΚΕΠΑ.
Τα νέα ποσοστά αναπηρίας και οι κλίμακες σύνταξης
Το ποσό της εθνικής σύνταξης που καταβάλλεται εξαρτάται άμεσα από το πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας που ορίζει η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ.
| Ποσοστό αναπηρίας (ΚΕΠΑ) | Κατηγορία αναπηρίας | Ποσοστό εθνικής σύνταξης |
| 50% έως 59,99% | Μικρή / Μερίδα | 50% της εθνικής σύνταξης |
| 60% έως 66,66% | Μέτρια | 70% της εθνικής σύνταξης |
| 67% έως 79,99% | Βαριά | 75% της εθνικής σύνταξης |
| 80% και άνω | Πλήρης / Βαριά | 100% της εθνικής σύνταξης |
Σημείωση: Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές και τα χρόνια ασφάλισης, ανεξάρτητα από το ποσοστό αναπηρίας.
Βασικές ασφαλιστικές προϋποθέσεις
Για να λάβει ένας ασφαλισμένος σύνταξη αναπηρίας από κοινή νόσο, πρέπει να πληροί αθροιστικά τις εξής προϋποθέσεις:
- Πιστοποίηση ΚΕΠΑ: Εγκεκριμένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50% σε ισχύ.
- Διακοπή εργασίας: Επίσημη διακοπή της ασφαλιστέας απασχόλησης ή της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον e-ΕΦΚΑ.
- Χρόνος ασφάλισης:
- Τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (4.500 ημέρες εργασίας) συνολικά, ή
- Τουλάχιστον 5 έτη ασφάλισης (1.500 ημέρες), εκ των οποίων οι 300 ημέρες (2 έτη) να έχουν πραγματοποιηθεί εντός της τελευταίας 5ετίας πριν από το έτος εκδήλωσης της αναπηρίας, ή
- Για νέους ασφαλισμένους έως 31 ετών, απαιτείται λιγότερος χρόνος ασφάλισης (από 1 έως 5 έτη, ανάλογα με την ηλικία).
Απαραίτητα δικαιολογητικά και διαδικασία αίτησης
Η υποβολή της αίτησης γίνεται ηλεκτρονικά και τα βασικά δικαιολογητικά που υποβάλλονται ψηφιακά περιλαμβάνουν:
- Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΓΑΠΑ) από το ΚΕΠΑ.
- Ηλεκτρονικός Εισηγητικός Φάκελος από τον θεράποντα ιατρό.
- Δελτίο Αστυνομικής Ταυτότητας ή Διαβατήριο σε ισχύ.
- Έγγραφο διακοπής ασφάλισης / λύσης σύμβασης εργασίας ή διακοπής ατομικής επιχείρησης.
- Αριθμός Τραπεζικού Λογαριασμού (IBAN) στον οποίο ο αιτών είναι πρώτος δικαιούχος.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε ξεκινά η καταβολή της σύνταξης αναπηρίας;
Η σύνταξη καταβάλλεται από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, εφόσον η αίτηση υποβληθεί εντός τεσσάρων μηνών από την έκδοση της γνωμάτευσης του ΚΕΠΑ.
Μπορώ να εργάζομαι ενώ λαμβάνω σύνταξη αναπηρίας;
Ναι, υπό προϋποθέσεις. Η νομοθεσία επιτρέπει την απασχόληση συνταξιούχων λόγω αναπηρίας, ωστόσο απαιτείται σχετική δήλωση στον e-ΕΦΚΑ, ενώ ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες παρακράτησης ή αναστολής ανάλογα με το είδος και το ύψος του εισοδήματος.
Τι συμβαίνει αν λήξει η διάρκεια της πιστοποίησης του ΚΕΠΑ;
Η καταβολή της σύνταξης αναστέλλεται αν λήξει η ισχύς της υγειονομικής απόφασης. Για την αποφυγή διακοπής, ο ασφαλισμένος πρέπει να υποβάλει αίτηση επαναιτήματος στο ΚΕΠΑ τουλάχιστον τριάντα ημέρες πριν από τη λήξη της προηγούμενης πιστοποίησης.
