Φορολογικές δηλώσεις 2026: Πώς το κλειδωμένο Ε3 στερεί το κοινωνικό τιμολόγιο ρεύματος από χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες

Εκτός του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ) ρεύματος κινδυνεύουν να βρεθούν φέτος χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, καθώς η αυτόματη μεταφορά των δεδομένων από το «κλειδωμένο» έντυπο Ε3 της ΑΑΔΕ ανεβάζει τεχνητά τα εισοδήματά τους πάνω από τα προβλεπόμενα όρια. Η νέα αυτή ψηφιακή πραγματικότητα στις φορολογικές δηλώσεις του 2026, όπου οι δαπάνες των επιχειρήσεων δεν αναγνωρίζονται εάν δεν έχουν διαβιβαστεί μέσω myDATA, «φουσκώνει» το τελικό καθαρό κέρδος (ή ενεργοποιεί το αυξημένο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των 12.320 €), στερώντας από τους αυτοαπασχολούμενους τις ευνοϊκές εκπτώσεις στους λογαριασμούς ενέργειας.

Με το σύστημα των προσυμπληρωμένων και κλειδωμένων κωδικών να μην επιτρέπει καμία χειροκίνητη διόρθωση ή προσθήκη εξόδων της τελευταίας στιγμής από τους λογιστές, το φορολογητέο εισόδημα κλειδώνει σε επίπεδα που ξεπερνούν τα αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια της ΗΔΙΚΑ για την έγκριση του ΚΟΤ.

Πώς το κλειδωμένο Ε3 και τα τεκμήρια ακυρώνουν το ΚΟΤ

Η απώλεια της ελαφρυντικής έκπτωσης στο ρεύμα οφείλεται στον συνδυασμό των μη διαβιβασμένων δαπανών και της σύνδεσης του τεκμαρτού εισοδήματος με τον αναπροσαρμοσμένο κατώτατο μισθό.

Γιατί μειώνονται τα έξοδα και αυξάνεται το εισόδημα

Η παγίδα για τους ελεύθερους επαγγελματίες εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο η ΑΑΔΕ «κλειδώνει» το έντυπο Ε3:

• Απόλυτο κλείδωμα δαπανών: Εάν ένας προμηθευτής καθυστέρησε ή παρέλειψε να διαβιβάσει ένα τιμολόγιο εξόδων στο myDATA, η δαπάνη αυτή δεν συμπεριλαμβάνεται στο Ε3. Ο επαγγελματίας δεν μπορεί να την προσθέσει χειροκίνητα, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται ψευδώς μεγαλύτερο καθαρό κέρδος.
• Η παγίδα του τεκμαρτού: Ακόμη και αν τα πραγματικά έσοδα ενός επαγγελματία είναι πολύ χαμηλά, το σύστημα εφαρμόζει αυτόματα το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των 12.320 € (το οποίο αυξήθηκε λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού).
• Αυτόματη διασταύρωση ΗΔΙΚΑ: Μόλις λήξει η προθεσμία των φορολογικών δηλώσεων, η πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ αντλεί το προσυμπληρωμένο εισόδημα. Εάν αυτό ξεπερνά τα όρια (π.χ. τα 9.000 € για ένα ελεύθερο single άτομο), η αίτηση για το ΚΟΤ απορρίπτεται αυτόματα.

Ποιοι επαγγελματίες εξαιρούνται ή δικαιούνται «κούρεμα» 50%

Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες που μπορούν να γλιτώσουν την απώλεια των κοινωνικών επιδομάτων και του ΚΟΤ, καθώς ο νόμος προβλέπει εξαιρέσεις από τη σκληρή εφαρμογή του τεκμηρίου:

• Οι νέοι επαγγελματίες για τα πρώτα τρία χρόνια από την έναρξη της δραστηριότητάς τους (πλήρης απαλλαγή).
• Όσοι αμείβονται με μπλοκάκι και έχουν έως 3 εργοδότες (φορολογούνται ως μισθωτοί).
• Επαγγελματίες με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω (πλήρης απαλλαγή) ή 67% έως 79% (μείωση του τεκμηρίου κατά 50%).
• Όσοι διατηρούν την έδρα τους σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους.

SOS σημείωση: Εάν το τεκμαρτό εισόδημα σάς πετάει εκτός ΚΟΤ ενώ τα πραγματικά σας κέρδη είναι χαμηλότερα, η μόνη νομική οδός είναι η αμφισβήτηση του τεκμηρίου μέσω της υποβολής αιτήματος για διενέργεια ελέγχου στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, διαδικασία που ωστόσο παγώνει την έκδοση της φορολογικής δήλωσης.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να διορθώσω το Ε3 με τροποποιητική δήλωση για να πάρω το ΚΟΤ;

Μπορείτε να υποβάλετε τροποποιητική δήλωση, αλλά οι κωδικοί των δαπανών παραμένουν κλειδωμένοι. Διορθώσεις γίνονται δεκτές μόνο εάν ο προμηθευτής σας ανεβάσει εκπρόθεσμα τα παραστατικά στο myDATA και γίνει επαναϋπολογισμός των δεδομένων από την ΑΑΔΕ.

Πότε πρέπει να κάνω τη νέα αίτηση για το ΚΟΤ 2026;

Οι εν ενεργεία δικαιούχοι υποχρεούνται να επανυποβάλουν αίτηση στην πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ μετά την οριστική λήξη των φορολογικών δηλώσεων, με την τελική προθεσμία να έχει οριστεί για τις 24 Σεπτεμβρίου 2026.

Το εισόδημα της συζύγου προσμετράται στο όριο του ΚΟΤ;

Ναι. Τα εισοδηματικά κριτήρια για το κοινωνικό τιμολόγιο είναι οικογενειακά. Το σύστημα προσθέτει το φορολογητέο εισόδημα και των δύο συζύγων (πραγματικό ή τεκμαρτό), οπότε αν ο ένας εκ των δύο πιαστεί στην παγίδα των τεκμηρίων, επηρεάζεται ολόκληρο το νοικοκυριό.