Ναι, ο εργοδότης έχει το δικαίωμα να καθορίσει τη χρονική περίοδο χορήγησης της καλοκαιρινής άδειας, ωστόσο δεσμεύεται από αυστηρούς κανόνες της εργατικής νομοθεσίας και δεν μπορεί να αποφασίζει εντελώς αυθαίρετα.
Με τη θερινή περίοδο του 2026 να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και τις επιχειρήσεις (κυρίως στον τουρισμό και την εστίαση) να αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα έλλειψης προσωπικού, το ερώτημα για το αν μπορεί να ανακληθεί ή να αλλάξει μια ήδη συμφωνημένη άδεια απασχολεί χιλιάδες εργαζόμενους.
Τι προβλέπει ο νόμος για τον προγραμματισμό της άδειας
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να χορηγήσει την ετήσια άδεια εντός του ημερολογιακού έτους, ενώ το μισό προσωπικό της επιχείρησης πρέπει να πάρει την άδειά του μέσα στο διάστημα από 1 Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
Στον πίνακα που ακολουθεί αποτυπώνονται οι βασικοί κανόνες και τα δικαιώματα των δύο πλευρών:
| Ζήτημα Νομοθεσίας | Τι Ισχύει | SOS Σημείο |
| Αίτημα εργαζόμενου | Πρέπει να υποβληθεί γραπτώς | Ο εργοδότης πρέπει να απαντήσει θετικά ή αρνητικά |
| Προθεσμία χορήγησης | Εντός 2 μηνών από το αίτημα | Υποχρεωτική η χορήγηση αν το ζητήσει το 25% του προσωπικού |
| Κατάτμηση άδειας | Επιτρέπεται υπό όρους | Το ένα κομμάτι πρέπει να είναι τουλάχιστον 10 ή 12 εργάσιμες ημέρες |
| Αλλαγή / Ανάκληση | Μόνο για σπουδαίο λόγο | Απαιτείται αποζημίωση αν έχουν προκληθεί έξοδα (εισιτήρια κτλ) |
Πότε επιτρέπεται η αλλαγή ημερομηνιών και η ανάκληση
Η έλλειψη προσωπικού ή μια ξαφνική, απρόβλεπτη αύξηση του όγκου εργασίας μπορεί να θεωρηθεί από τα δικαστήρια ως «σπουδαίος λόγος» για να ζητήσει ο εργοδότης την αλλαγή των ημερομηνιών ή ακόμα και την ανάκληση μιας άδειας που έχει ήδη ξεκινήσει.
Ωστόσο, για να είναι νόμιμη αυτή η κίνηση, θα πρέπει να τηρούνται οι εξής προϋποθέσεις:
- Έγκαιρη προειδοποίηση: Ο εργοδότης οφείλει να ενημερώσει τον εργαζόμενο όσο το δυνατόν νωρίτερα και όχι την τελευταία στιγμή.
- Κάλυψη δαπανών: Αν ο εργαζόμενος έχει ήδη προχωρήσει σε κρατήσεις ξενοδοχείων ή έκδοση εισιτηρίων, η επιχείρηση υποχρεούται να καλύψει το οικονομικό κόστος της ακύρωσης ή της αλλαγής των κρατήσεων.
- Επαναπρογραμματισμός: Οι ημέρες άδειας που στερήθηκε ο εργαζόμενος δεν χάνονται, αλλά πρέπει να μεταφερθούν σε άλλη χρονική περίοδο εντός του 2026.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να μου επιβάλει «υποχρεωτική» άδεια όταν θέλει εκείνος;
Ο καθορισμός του χρόνου γίνεται από τον εργοδότη, αλλά ο νόμος ορίζει ότι πρέπει να λαμβάνει υπόψη του την ανάγκη προστασίας της υγείας και της ανάπαυσης του εργαζόμενου, καθώς και τα αιτήματα που έχει υποβάλει. Δεν μπορεί να επιβάλει άδεια ως «τιμωρία» ή για να καλύψει δική του επιχειρηματική ύφεση χωρίς συμφωνία.
Τι γίνεται αν ο εργοδότης δεν μου δώσει καθόλου άδεια μέσα στο καλοκαίρι;
Δεν είναι παράνομο να μη δοθεί η άδεια το καλοκαίρι, αρκεί να χορηγηθεί ολόκληρη μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Αν η επιχείρηση αρνηθεί να τη χορηγήσει μέχρι το τέλος του έτους, υποχρεούται να καταβάλει τις αποδοχές άδειας με προσαύξηση 100% (διπλό ημερομίσθιο για κάθε μέρα άδειας).
Έχει δικαίωμα η επιχείρηση να σπάσει την άδειά μου σε μονοήμερες;
Το σπάσιμο της άδειας (κατάτμηση) επιτρέπεται μόνο μετά από γραπτή αίτηση του εργαζόμενου ή λόγω σοβαρής ανάγκης της επιχείρησης. Ακόμα και τότε όμως, το πρώτο τμήμα της άδειας πρέπει υποχρεωτικά να περιλαμβάνει τουλάχιστον 10 εργάσιμες ημέρες (για πενθήμερο) ή 12 εργάσιμες ημέρες (για εξαήμερο).
Αν ανακληθεί η άδεια, χάνω το επίδομα άδειας;
Όχι, το επίδομα άδειας είναι ανεξάρτητο και πρέπει να καταβάλλεται κανονικά μαζί με τις αποδοχές αδείας κατά την έναρξη της πραγματικής περιόδου ανάπαυσης του εργαζόμενου, όποτε κι αν αυτή πραγματοποιηθεί τελικά.
