Η έκδοση του πιστοποιητικού ή της δήλωσης απαλλαγής από τον Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων (ΦΜΑ) για την αγορά πρώτης κατοικίας πραγματοποιείται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY της myAADE, καταργώντας τις χειρόγραφες υποβολές στις ΔΟΥ.
Η διαδικασία εκινείται από τον συμβολαιογράφο που συντάσσει τη δήλωση και ολοκληρώνεται με την αποδοχή από τον αγοραστή και τον πωλητή, οπότε και εκδίδεται αυτόματα το αποδεικτικό υποβολής και η σχετική βεβαίωση απαλλαγής, εφόσον πληρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Όρια απαλλαγής, προϋποθέσεις και κριτήρια
| Παράμετρος / Κριτήριο | Ισχύοντα Όρια & Προϋποθέσεις |
| Όριο απαλλαγής για άγαμο | Αγορά κατοικίας αξίας έως 200.000 ευρώ (ή οικοπέδου έως 50.000 ευρώ) |
| Όριο απαλλαγής για έγγαμο | Αγορά κατοικίας αξίας έως 250.000 ευρώ (ή οικοπέδου έως 100.000 ευρώ) |
| Προσαύξηση για τέκνα | 25.000 ευρώ για κάθε ένα από τα δύο πρώτα παιδιά, 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα επόμενο |
| Περιουσιακά κριτήρια | Ο αγοραστής, ο/η σύζυγος και τα ανήλικα τέκνα να μην κατέχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας σε άλλη κατοικία που καλύπτει τις στεγαστικές τους ανάγκες |
| Ελάχιστη διατήρηση ακινήτου | Το ακίνητο πρέπει να παραμείνει στην κυριότητα του αγοραστή για τουλάχιστον 5 έτη |
Δικαιολογητικά και στοιχεία που απαιτούνται
Για την υποβολή της δήλωσης και την έκδοση της απαλλαγής απαιτούνται τα εξής:
- Κωδικοί Taxisnet όλων των εμπλεκόμενων μερών (αγοραστή, πωλητή, συμβολαιογράφου).
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του αγοραστή (αντλείται και ψηφιακά).
- Δηλώσεις Ε9 των τελευταίων ετών για την επιβεβαίωση της περιουσιακής κατάστασης.
- Αντίγραφο της τελευταίας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1).
- Υπεύθυνη δήλωση του αγοραστή ότι πληροί τις προϋποθέσεις για την απαλλαγή πρώτης κατοικίας και δεν έχει τύχει αντίστοιχης απαλλαγής στο παρελθόν.
Τα βήματα της ψηφιακής έκδοσης μέσω myPROPERTY
Η διαδικασία για την έκδοση του πιστοποιητικού ολοκληρώνεται με τα ακόλουθα βήματα:
- Σύνταξη δήλωσης από τον συμβολαιογράφο: Ο συμβολαιογράφος εισέρχεται στην εφαρμογή myPROPERTY της myAADE και καταχωρίζει τα στοιχεία του συμβολαίου, των συμβαλλόμενων, του ακινήτου και επιλέγει το αίτημα απαλλαγής πρώτης κατοικίας.
- Ειδοποίηση και είσοδος του αγοραστή: Ο αγοραστής λαμβάνει ειδοποίηση στο Taxisnet και εισέρχεται στην πλατφόρμα myPROPERTY για να επιβεβαιώσει τα στοιχεία.
- Αποδοχή της δήλωσης: Ο αγοραστής ελέγχει τη δήλωση, αποδέχεται τις υπεύθυνες δηλώσεις για την πλήρωση των προϋποθέσεων πρώτης κατοικίας και υποβάλλει οριστικά την αποδοχή.
- Έλεγχος και αποδοχή από τον πωλητή: Ο πωλητής (ή οι πωλητές) εισέρχεται αντίστοιχα στην πλατφόρμα και αποδέχεται τη δήλωση.
- Έκδοση πιστοποιητικού / βεβαίωσης: Το σύστημα εκδίδει αυτόματα το αποδεικτικό υποβολής της δήλωσης ΦΜΑ με την ένδειξη της απαλλαγής, το οποίο ενσωματώνεται στο οριστικό συμβόλαιο.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν η αξία του ακινήτου υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο;
Εάν η αντικειμενική ή η αναγραφόμενη αξία του ακινήτου υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο, η απαλλαγή ισχύει κανονικά μέχρι το προβλεπόμενο όριο. Για το ποσό της αξίας που υπερβαίνει το όριο, ο αγοραστής καταβάλλει Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων με συντελεστή 3% (πλέον του φόρου υπέρ δήμου 3% επί του φόρου).
Μπορώ να λάβω απαλλαγή αν είχα λάβει ξανά στο παρελθόν;
Η απαλλαγή παρέχεται μία φορά. Ωστόσο, είναι δυνατή η χορήγηση νέας απαλλαγής αν το ακίνητο για το οποίο είχε ληφθεί η αρχική απαλλαγή έχει μεταβιβαστεί και ταυτόχρονα οι στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας έχουν αυξηθεί (π.χ. λόγω απόκτησης τέκνων) και δεν καλύπτονται από την υπάρχουσα περιουσία.
Τι γίνεται αν πουλήσω το ακίνητο πριν περάσουν 5 χρόνια;
Εάν το ακίνητο μεταβιβαστεί ή συσταθεί σε αυτό εμπράγματο δικαίωμα (π.χ. επικαρπία) πριν από την παρόδους 5 ετών από την αγορά του, η απαλλαγή αίρεται. Στην περίπτωση αυτή, ο αγοραστής υποχρεούται να υποβάλει εκ των προτέρων δήλωση και να καταβάλει τον φόρο μεταβίβασης που είχε ανασταλεί.
Γίνεται έλεγχος των δικαιολογητικών από τη ΔΟΥ μετά την υποβολή;
Ναι. Παρότι η έκδοση της δήλωσης και η ολοκλήρωση του συμβολαίου γίνονται άμεσα και ψηφιακά, η αρμόδια ΔΟΥ διενεργεί δειγματοληπτικούς ή μεταγενέστερους ελέγχους στα δικαιολογητικά που υποβλήθηκαν, για να διαπιστώσει την ακρίβεια των υπεύθυνων δηλώσεων.
