Διοικητικά πρόστιμα που κυμαίνονται από 3.000 έως 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο, καθώς και επιπλέον ποινικές κυρώσεις, αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις που υπερβαίνουν τα νόμιμα όρια υπερωριακής απασχόλησης ή παραλείπουν την προαναγγελία τους στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, όπως αποκαλύπτουν οι διασταυρώσεις μέσω της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.
Με την πλήρη εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε όλους σχεδόν τους κλάδους της οικονομίας, η Επιθεώρηση Εργασίας διαθέτει πλέον τη δυνατότητα να εντοπίζει σε πραγματικό χρόνο την υπέρβαση του ωραρίου, την παράνομη υπερωριακή απασχόληση και τη μη καταβολή των προβλεπόμενων προσαυξήσεων.
Τα πρόστιμα και οι διοικητικές κυρώσεις
Το ύψος των προστίμων εξαρτάται από το μέγεθος της επιχείρησης και τη σοβαρότητα της παράβασης, ενώ οι κυρώσεις επιβάλλονται αναλογικά για κάθε εργαζόμενο που θίγεται.
| Είδος παράβασης | Διοικητικό πρόστιμο | Π πρόσθετες συνέπειες |
| Μη ενεργοποίηση Ψηφιακής Κάρτας | 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο | Υψηλός κίνδυνος επανελέγχου |
| Υπερωρία χωρίς προαναγγελία | 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο | Καταβολή προσαύξησης 120% στον εργαζόμενο |
| Υπέρβαση νομίμων ορίων υπερωρίας | 3.000 έως 5.000 ευρώ | Ποινική ευθύνη εργοδότη |
| Απόκλιση ωραρίου από την κάρτα | 3.000 ευρώ ανά παράβαση | Διοικητική υποτροπή σε περίπτωση επανάληψης |
Προϋποθέσεις για τη νόμιμη υπερωριακή απασχόληση
Για να θεωρηθεί νόμιμη η υπερωριακή απασχόληση και να αποφευχθούν τα τσουχτερά πρόστιμα, η επιχείρηση οφείλει να τηρεί αυστηρά τις εξής προϋποθέσεις:
- Προαναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: Η υπερωρία πρέπει να καταχωρίζεται στο σύστημα πριν από την έναρξη πραγματοποίησής της.
- Τήρηση ετήσιων ορίων: Η υπερωριακή απασχόληση δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 150 ώρες ετησίως ανά εργαζόμενο.
- Ημερήσιο όριο: Η απασχόληση δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 2 ώρες ημερησίως πέραν του 8ώρου (ή 9ώρου σε περίπτωση 40ώρου πενθημέρου).
- Σήμανση Ψηφιακής Κάρτας: Η είσοδος και η έξοδος του εργαζομένου πρέπει να αποτυπώνονται με ακρίβεια στην εφαρμογή myErgani.
SOS σημεία που οδηγούν σε διασταυρώσεις και ελέγχους
Οι ελεγκτικές αρχές αξιοποιούν τα δεδομένα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας πραγματοποιώντας αυτόματες διασταυρώσεις. Τα σημεία που χτυπούν “κόκκινο” στο σύστημα είναι:
- Χτυπήματα κάρτας εκτός δηλωμένου ωραρίου: Όταν ο εργαζόμενος σκανάρει την κάρτα του μετά τη λήξη της βάρδιας χωρίς να έχει δηλωθεί υπερεργασία ή υπερωρία.
- Μη αντιστοίχιση κάρτας και ΕΡΓΑΝΗ: Όταν τα καταγεγραμμένα στοιχεία της κάρτας διαφέρουν από τους υποβληθέντες πίνακες προσωπικού.
- Συνεχής υπέρβαση του 8ώρου: Η συστηματική υπερεργασία χωρίς την τήρηση των αναπαύσεων (ελάχιστη ημερήσια ανάπαυση 11 συνεχόμενων ωρών).
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο είναι το κόστος της παράνομης υπερωρίας για τον εργοδότη;
Η παράνομη υπερωρία (αυτή που πραγματοποιείται χωρίς την τήρηση των διατυπώσεων προαναγγελίας ή καθ’ υπέρβαση των ορίων) επιβαρύνεται με προσαύξηση 120% επί του ωρομισθίου για όλες τις ώρες, πέραν των διοικητικών προστίμων.
Τι ισχύει για την υπερεργασία σε σχέση με την υπερωρία;
Η υπερεργασία αφορά τις πρώτες 5 ώρες εβδομαδιαίως (από τη 41η έως την 45η ώρα σε πενθήμερο) και αμείβεται με προσαύξηση 20%. Δεν απαιτεί προαναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, αλλά πρέπει να αποτυπώνεται στη σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας.
Μπορεί ο εργαζόμενος να αρνηθεί την πραγματοποίηση υπερωρίας;
Ο εργαζόμενος υποχρεούται να εκτελέσει την υπερωρία εφόσον αυτή είναι νόμιμη, εκτός αν συντρέχουν σπουδαίοι λόγοι που τον εμποδίζουν (π.χ. θέματα υγείας), τους οποίους οφείλει να γνωστοποιήσει στον εργοδότη.
Πώς ελέγχονται οι καταχρήσεις στην ψηφιακή κάρτα;
Το σύστημα διασταυρώνει τα δεδομένα των “χτυπημάτων” με τα υποβληθέντα ψηφιακά ωράρια. Οποιαδήποτε απόκλιση εκτός του ορίου ανοχής (ευέλικτο προσέλευσης) θεωρείται μεταβολή ωραρίου ή υπερωρία και απαιτεί αντίστοιχη δικαιολόγηση.
