Ψηφιακή κάρτα εργασίας στα σούπερ μάρκετ: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι υπάλληλοι για το σπάσιμο του ωραρίου

Το σπάσιμο του ωραρίου και οι απλήρωτες υπερωρίες στα σούπερ μάρκετ μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών, καθώς η αυστηρή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας υποχρεώνει τις επιχειρήσεις του κλάδου να καταγράφουν με ακρίβεια δευτερολέπτου κάθε λεπτό απασχόλησης των υπαλλήλων τους. Οι εργαζόμενοι στα καταστήματα τροφίμων και τις αποθήκες διαθέτουν πλέον ένα ισχυρό όπλο για να αποδεικνύουν την πραγματική τους εργασία, όμως η αγορά έχει αναπτύξει γκρίζες ζώνες που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή κατά το καθημερινό «χτύπημα» της κάρτας.

Τα SOS σημεία για το ωράριο και τις υπερωρίες

Η ψηφιακή κάρτα συνδέεται απευθείας με το σύστημα Εργάνη ΙΙ, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε απόκλιση ανάμεσα στο δηλωμένο ωράριο και την πραγματική σήμανση της κάρτας παράγει αυτόματα ειδοποίηση για έλεγχο.

Για να προστατευτείτε από αυθαίρετες πρακτικές, πρέπει να γνωρίζετε τα εξής:

• Το χτύπημα της κάρτας πρέπει να γίνεται κατά την πραγματική είσοδο στο κατάστημα και όχι αφού φορέσετε τη στολή εργασίας ή μετά την προετοιμασία του ταμείου.
• Η αποχώρηση καταγράφεται τη στιγμή που ο εργαζόμενος σταματά κάθε δραστηριότητα, ακόμη και αν το κλείσιμο του καταστήματος ή η καταμέτρηση των χρημάτων καθυστερήσει τη βάρδια.
• Η απασχόληση εκτός του προδηλωμένου ωραρίου θεωρείται αυτόματα υπερεργασία ή υπερωρία και πρέπει να αμείβεται με τις αντίστοιχες προσαυξήσεις.
• Το «διάλειμμα» δεν μπορεί να αφαιρείται αυθαίρετα από το οκτάωρο για να παρατείνεται η παραμονή στο κατάστημα, εκτός αν υπάρχει ρητή επιχειρησιακή σύμβαση που το ορίζει ως εκτός ωραρίου.

Τα πρόστιμα για τις παραβάσεις των εργοδοτών

Το νομικό πλαίσιο προβλέπει βαριές καμπάνες για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ που επιχειρούν να παρακάμψουν το σύστημα ή εφαρμόζουν τακτικές υποδηλωμένης εργασίας.

Τι ισχύει με το split shift (διακεκομμένο ωράριο)

Το σπάσιμο του ωραρίου σε δύο τμήματα μέσα στην ίδια ημέρα επιτρέπεται αποκλειστικά για τους εργαζόμενους με καθεστώς μερικής απασχόλησης (part-time) ή όσους έχουν υπογράψει σχετική ατομική σύμβαση που προβλέπει σπαστό ωράριο.

Οι βασικές προϋποθέσεις για το νόμιμο σπάσιμο του ωραρίου περιλαμβάνουν:

• Η χρονική ενδιάμεση διακοπή δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 3 ώρες.
• Ο εργαζόμενος υποχρεούται να χτυπά την κάρτα του τέσσερις φορές την ημέρα (είσοδος-έξοδος για το πρώτο μέρος και είσοδος-έξοδος για το δεύτερο μέρος).
• Απαγορεύεται το σπάσιμο του ωραρίου στους υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης (40 ώρες την εβδομάδα), εκτός αν πρόκειται για συγκεκριμένες ειδικότητες που ορίζονται ξεκάθαρα από τη νομοθεσία.

Συχνές ερωτήσεις

Τι πρέπει να κάνω αν ο διευθυντής μου ζητήσει να χτυπήσω σχόλασμα αλλά να παραμείνω για τακτοποίηση ραφιών;

Πρόκειται για ξεκάθαρη παρανομία. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να δεχτείτε να εργαστείτε χωρίς η κάρτα σας να είναι ενεργή. Αν το κάνετε, η εργασία σας γίνεται «αόρατη» και δεν πρόκειται να πληρωθείτε, ενώ σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος θα βρεθείτε πλήρως ακάλυπτοι. Έχετε το δικαίωμα να υποβάλετε επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Πώς αποδεικνύεται η υπερωρία αν το σύστημα της κάρτας «πέσει» λόγω τεχνικού προβλήματος;

Σε περίπτωση τεχνικής βλάβης ή διακοπής ρεύματος, η επιχείρηση υποχρεούται να καταγράψει χειρόγραφα τις ώρες εισόδου και εξόδου των υπαλλήλων και να τις υποβάλει εκ των υστέρων στο σύστημα Εργάνη ΙΙ με τη μορφή αναβολής δήλωσης. Ο εργαζόμενος μπορεί να ελέγξει αν δηλώθηκαν οι σωστές ώρες την επόμενη ημέρα μέσα από την εφαρμογή MyJobIA.

Ισχύει η ψηφιακή κάρτα για τους εργαζόμενους που απασχολούνται μέσω εργολάβων (outsourcing) μέσα στο σούπερ μάρκετ;

Ναι. Όλοι οι εργαζόμενοι που βρίσκονται φυσικά μέσα στο κατάστημα, όπως για παράδειγμα οι εξωτερικοί υπάλληλοι προώθησης προϊόντων (merchandisers) ή το προσωπικό καθαριότητας και φύλαξης, υποχρεούνται να χρησιμοποιούν την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας κατά την είσοδο και την αποχώρησή τους, ανεξάρτητα από το αν ο εργοδότης τους είναι η ίδια η αλυσίδα σούπερ μάρκετ ή τρίτη εταιρεία.