Με ριζικές αλλαγές στη στελέχωση, νέο θεσμικό πλαίσιο και χρηματοδότηση ύψους 56,21 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, λειτουργούν τη σχολική χρονιά 2026-2027 οι σχολικές βιβλιοθήκες και τα δανειστικά τμήματα σε όλη τη χώρα. Η μεγάλη είδηση για την εκπαιδευτική κοινότητα είναι η κατανομή 400 θέσεων εξειδικευμένων βιβλιοθηκονόμων (με συμβάσεις ΙΔΟΧ) που υπέγραψε το Υπουργείο Παιδείας στα τέλη Οκτωβρίου 2026, αφήνοντας πίσω το μοντέλο της αποκλειστικής ανάθεσης σε εκπαιδευτικούς της τάξης για τις ενταγμένες στο δίκτυο μονάδες.
Η αναμόρφωση στηρίζεται στα άρθρα 71, 72 και 73 του Ν. 5291/2026, ο οποίος εκσυγχρόνισε το καθεστώς λειτουργίας, ίδρυσε 252 νέες σχολικές βιβλιοθήκες (για πρώτη φορά και σε νηπιαγωγεία) και αναβάθμισε πάνω από 800 υφιστάμενες δομές.
Πώς λειτουργούν και στελεχώνονται οι σχολικές βιβλιοθήκες το 2026-2027
Για πρώτη φορά, το Εθνικό Δίκτυο Σχολικών Βιβλιοθηκών αποκτά μόνιμο επαγγελματικό αποτύπωμα. Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση κατανομής της 26ης Οκτωβρίου 2026, οι 400 προσλήψεις προσωπικού Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ) καλύπτουν σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Δημοτικά, Γυμνάσια, ΓΕΛ και ΕΠΑΛ).
Κάθε προσλαμβανόμενος τοποθετείται σε μία κεντρική σχολική μονάδα τοποθέτησης, ενώ παράλληλα αναλαμβάνει την υποστήριξη έως και δύο επιπλέον σχολικών μονάδων της ίδιας περιοχής, ώστε να διασφαλίζεται η λειτουργία του δανειστικού τμήματος και η βιβλιοθηκονομική οργάνωση σε όσο το δυνατόν περισσότερα σχολεία.
| Κατηγορία Εκπαίδευσης | Κλάδος – Ειδικότητα | Αριθμός Θέσεων | Τρόπος Τοποθέτησης |
| ΠΕ (Πανεπιστημιακής) | ΠΕ Βιβλιοθηκονόμων ή ΠΕ Αρχειονόμων | 200 | 1 κύρια σχολική μονάδα + έως 2 μονάδες υποστήριξης |
| ΤΕ (Τεχνολογικής) | ΤΕ Βιβλιοθηκονομίας | 200 | 1 κύρια σχολική μονάδα + έως 2 μονάδες υποστήριξης |
| Σύνολο | Εξειδικευμένο προσωπικό (ΙΔΟΧ) | 400 | Πρωτοβάθμια & Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση |
Τι ισχύει για τα δανειστικά τμήματα και τις συλλογές φιλαναγνωσίας
Πέρα από τις 1.000 και πλέον οργανωμένες σχολικές βιβλιοθήκες που ιδρύθηκαν ή εξοπλίστηκαν με ηλεκτρονικούς υπολογιστές και νέο λογισμικό, το πρόγραμμα περιλαμβάνει και την ενίσχυση περισσότερων από 8.000 σχολικών μονάδων με αυτόνομες συλλογές φιλαναγνωσίας.
Στα σχολεία που δεν διαθέτουν οργανωμένη βιβλιοθήκη με τοποθετημένο βιβλιοθηκονόμο, τα δανειστικά τμήματα λειτουργούν κανονικά με ευθύνη του Συλλόγου Διδασκόντων. Ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός ορίζεται από τον Σύλλογο κατά την κατανομή των εξωδιδακτικών εργασιών στην αρχή της σχολικής χρονιάς.
Εργασιακά δικαιώματα και ωράριο των υπευθύνων
Στο εργασιακό σκέλος, ισχύουν αυστηροί κανόνες τόσο για τους νεοπροσλαμβανόμενους βιβλιοθηκονόμους όσο και για τους εκπαιδευτικούς που διατηρούν την ευθύνη δανειστικών τμημάτων:
- Καμία μείωση διδακτικού ωραρίου: Για τους μόνιμους και αναπληρωτές εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που ορίζονται υπεύθυνοι σχολικής βιβλιοθήκης ή δανειστικού τμήματος, δεν προβλέπεται μείωση διδακτικού ωραρίου. Η ευθύνη λογίζεται ως αποκλειστική εξωδιδακτική απασχόληση.
- Απαγόρευση συμπλήρωσης ωραρίου: Οι εκπαιδευτικοί της σχολικής μονάδας δεν επιτρέπεται να συμπληρώνουν το υποχρεωτικό διδακτικό τους ωράριο αναλαμβάνοντας διοικητικό ή οργανωτικό έργο στη σχολική βιβλιοθήκη.
- Ωράριο λειτουργίας: Η βιβλιοθήκη παραμένει ανοιχτή εντός του σχολικού ωραρίου (τουλάχιστον 3 διδακτικές ώρες ημερησίως στα οργανωμένα τμήματα) βάσει του εσωτερικού κανονισμού κάθε σχολείου, ώστε να εξυπηρετείται ο δανεισμός βιβλίων από μαθητές και εκπαιδευτικούς.
- Ψηφιακή διασύνδεση: Όλες οι μονάδες του δικτύου εντάσσονται σταδιακά στον Εθνικό Συλλογικό Κατάλογο και διασυνδέονται ψηφιακά με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες.
Συχνές ερωτήσεις
Δικαιούται μείωση ωραρίου ο εκπαιδευτικός που αναλαμβάνει το δανειστικό τμήμα του σχολείου; Όχι. Σύμφωνα με τις πάγιες εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας, η ανάληψη ευθύνης σχολικής βιβλιοθήκης αποτελεί εξωδιδακτική εργασία που ανατίθεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων και δεν επιφέρει καμία μείωση στο διδακτικό ωράριο.
Πόσα σχολεία εξυπηρετεί κάθε βιβλιοθηκονόμος από τους 400 που προσλαμβάνονται; Κάθε βιβλιοθηκονόμος ΠΕ ή ΤΕ τοποθετείται σε μία κεντρική σχολική μονάδα και παράλληλα υποστηρίζει έως και δύο ακόμη γειτονικές σχολικές μονάδες, καλύπτοντας συνολικά έως τρία σχολεία.
Ποιοι μπορούν να δανειστούν βιβλία από τις σχολικές βιβλιοθήκες το 2026-2027; Πρόσβαση και δικαίωμα δανεισμού έχουν οι μαθητές, οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και κηδεμόνες, καθώς και μέλη της τοπικής κοινότητας, ανάλογα με τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας που έχει εγκρίνει κάθε σχολική μονάδα.
Τι αλλάζει με τον Ν. 5291/2026 στη λειτουργία των βιβλιοθηκών; Με τα άρθρα 71 έως 73 του Ν. 5291/2026 ιδρύεται για πρώτη φορά οργανωμένη σχολική βιβλιοθήκη και στην προσχολική εκπαίδευση (νηπιαγωγεία), συγκροτείται Εθνική Συντονιστική Επιτροπή για την επιλογή των τίτλων βιβλίων και θεσμοθετείται η ψηφιακή διασύνδεση όλων των σχολείων με την Εθνική Βιβλιοθήκη.
