Συμβάσεις έργου: Πώς η νέα εγκύκλιος μετατρέπει αυτόματα τα μπλοκάκια σε σχέση εξαρτημένης εργασίας

Αυτόματη μετατροπή των συμβάσεων έργου (μπλοκάκια) σε σχέσεις εξαρτημένης εργασίας φέρνει η νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας, η οποία ξεκαθαρίζει το τοπίο για χιλιάδες εργαζόμενους που αμείβονται με Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών (ΤΠΥ) ενώ στην πραγματικότητα καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στην ελληνική αγορά εργασίας, καθώς θέτει αυστηρά, αντικειμενικά κριτήρια που «ξεκλειδώνουν» αυτόματα τα δικαιώματα των μισθωτών για όσους εργάζονται με προσχηματικές συμβάσεις έργου.

Τα κριτήρια που αλλάζουν το καθεστώς εργασίας

Η νέα εγκύκλιος ορίζει ότι η σχέση εργασίας χαρακτηρίζεται από την πραγματική φύση των παρεχόμενων υπηρεσιών και όχι από τον τίτλο που αναγράφεται στο συμφωνητικό. Αν ισχύουν σωρευτικά ή κατά πλειοψηφία ορισμένες προϋποθέσεις, ο εργαζόμενος θεωρείται μισθωτός, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το ωράριο, τις άδειες και τα δώρα του.

Οι βασικές προϋποθέσεις εξαρτημένης εργασίας

Για να θεωρηθεί μια σύμβαση έργου ως εξαρτημένη εργασία, εξετάζονται τα ακόλουθα κριτήρια:

• Καθορισμένο ωράριο και τόπος εργασίας που επιβάλλονται από τον εργοδότη.
• Δέσμευση αποκλειστικότητας, δηλαδή η απαγόρευση παροχής υπηρεσιών σε άλλους πελάτες.
• Συνεχής και σταθερή αμοιβή σε μηνιαία βάση, ανεξάρτητα από τον όγκο του παραδοτέου έργου.
• Υπαγωγή στον πειθαρχικό έλεγχο και τις οδηγίες της επιχείρησης.

Τα κριτήρια και οι συνέπειες της μετατροπής

Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει τα βασικά στοιχεία που εξετάζουν πλέον οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (ΣΕΠΕ) και τις άμεσες αλλαγές που επιφέρει η αυτόματη μετατροπή:

Τι πρέπει να προσέξουν οι εργαζόμενοι

Η ενεργοποίηση της εγκυκλίου σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι που υπογράφουν συμβάσεις έργου αλλά δουλεύουν ως μισθωτοί μπορούν να διεκδικήσουν την αναγνώριση της πραγματικής τους σχέσης εργασίας.

Για να γίνει αυτό, οι ελεγκτές της Επιθεώρησης Εργασίας εστιάζουν στην ύπαρξη στοιχείων όπως η χρήση του εξοπλισμού της εταιρείας (εταιρικό laptop, email, τηλέφωνο), η συμμετοχή σε εσωτερικά meetings και η σταθερή παρουσία στις εγκαταστάσεις του εργοδότη.

Συχνές ερωτήσεις

Τι γίνεται αν ο εργοδότης αρνηθεί τη μετατροπή της σύμβασης;

Ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να κάνει καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας. Οι ελεγκτές, με βάση τα νέα κριτήρια, μπορούν να επιβάλουν την αλλαγή του καθεστώτος και τα ανάλογα πρόστιμα στον εργοδότη.

Χάνεται το μπλοκάκι αν γίνει η μετατροπή;

Όχι απαραίτητα. Ένας εργαζόμενος μπορεί να είναι παράλληλα μισθωτός σε μια εταιρεία (μετά τη μετατροπή) και να διατηρεί το μπλοκάκι του για παροχή υπηρεσιών σε άλλους, ανεξάρτητους πελάτες, εφόσον δεν υπάρχει ρήτρα μη ανταγωνισμού.

Ισχύει η εγκύκλιος αναδρομικά για παλιές συμβάσεις;

Η εγκύκλιος εφαρμόζεται σε όλες τις ενεργές συμβάσεις και κατά τη διάρκεια των ελέγχων εξετάζεται το τρέχον καθεστώς απασχόλησης. Αν αποδειχθεί υποκρυπτόμενη εργασία, οι αναδρομικές διεκδικήσεις για ασφαλιστικές εισφορές και δώρα αφορούν το διάστημα που αποδεδειγμένα ίσχυε η εξαρτημένη σχέση.