Η διενέργεια απογραφής στην επιχείρηση μετά το «χτύπημα» της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας αποτελεί παράνομη απασχόληση, εάν ο επιπλέον χρόνος δεν καταγράφεται ως υπερωρία, και ο εργαζόμενος οφείλει να προχωρήσει σε δήλωση αναντιστοιχίας ή καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας για να διασφαλίσει τα δεδουλμένα του. Η πρακτική του «υποχρεωτικού» check-out στην κανονική λήξη του ωραρίου, ενώ η εργασία συνεχίζεται για τις ανάγκες της απογραφής των εμπορευμάτων, συνιστά υποδήλωρη ή αδήλωτη εργασία και επιφέρει βαριά πρόστιμα για τους εργοδότες.
Τα βήματα για την προστασία του εργαζομένου
Αν βρεθείτε στη θέση όπου η διοίκηση της επιχείρησης σας ζητά να «χτυπήσετε» την κάρτα σας ότι σχολάσατε, αλλά να παραμείνετε στο κατάστημα για την καταμέτρηση των προϊόντων, πρέπει να αντιδράσετε άμεσα ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα.
Οι ενέργειες που πρέπει να κάνετε είναι:
- Υποβολή δήλωσης αναντιστοιχίας: Μέσα από την εφαρμογή myErgani, έχετε τη δυνατότητα να υποβάλετε ένσταση ή δήλωση αναντιστοιχίας για το πραγματικό ωράριο εργασίας σας.
- Συλλογή αποδεικτικών στοιχείων: Κρατήστε οποιοδήποτε γραπτό μήνυμα (SMS, Viber, email) ή πρόγραμμα εργασίας που αποδεικνύει ότι σας ζητήθηκε να συμμετάσχετε στην απογραφή εκείνη τη συγκεκριμένη ημέρα.
- Καταγραφή των ωρών: Σημειώστε την ακριβή ώρα που εισήλθατε και την ώρα που αποχωρήσατε πραγματικά από τον χώρο εργασίας.
- Επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία: Απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ) μέσω της ψηφιακής πύλης ή της τηλεφωνικής γραμμής 1555 για να αναφέρετε το περιστατικό.
Τα πρόστιμα και οι αποζημιώσεις για την επιχείρηση
Η νομοθεσία προστατεύει αυστηρά την ορθή χρήση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Οι αποκλίσεις μεταξύ της πραγματικής απασχόλησης και των στοιχείων που διαβιβάζονται στο σύστημα Εργάνη επισύρουν διοικητικές κυρώσεις, ενώ ο εργαζόμενος δικαιούται κανονική αμοιβή υπερωρίας.
Στον πίνακα αποτυπώνονται οι προβλεπόμενες προσαυξήσεις και τα πρόστιμα ανά παράβαση:
| Κατηγορία παράβασης / Δικαίωμα | Ποσό / Ποσοστό επιβάρυνσης |
| Αμοιβή υπερωρίας (έως 3 ώρες ημερησίως) | Προσαύξηση 40% επί του καταβαλλόμενου ωρομισθίου |
| Αμοιβή παράνομης υπερωρίας (χωρίς τήρηση διατυπώσεων) | Προσαύξηση 120% επί του ωρομισθίου |
| Πρόστιμο για μη ενεργοποίηση κάρτας | 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο |
| Πρόστιμο για υποβολή ψευδών στοιχείων | Από 3.000 έως 5.000 ευρώ ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης |
Πώς αποδεικνύεται η παράβαση σε έλεγχο
Οι ελεγκτές της Επιθεώρησης Εργασίας πραγματοποιούν στοχευμένους και αιφνιδιαστικούς ελέγχους, ειδικά σε περιόδους που είναι γνωστό ότι οι επιχειρήσεις (π.χ. λιανεμπόριο, σούπερ μάρκετ) κάνουν απογραφές.
Η διαπίστωση της παράβασης γίνεται με τους εξής τρόπους:
- Επιτόπια αυτοψία: Αν οι ελεγκτές μπουν στο κατάστημα και βρουν εργαζόμενους να μετρούν εμπορεύματα, ενώ το σύστημα δείχνει ότι έχουν σχολάσει, το πρόστιμο υποδηλωμένης εργασίας επιβάλλεται αυτόματα.
- Έλεγχος καμερών ασφαλείας: Οι ελεγκτικές αρχές έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν το υλικό από τις κάμερες για να διασταυρώσουν την πραγματική ώρα αποχώρησης του προσωπικού.
- Διασταύρωση ηλεκτρονικών αποτυπωμάτων: Έλεγχος στα συστήματα POS ή στα τερματικά της απογραφής (PDAs) για να φανεί ποιος υπάλληλος έκανε καταχωρήσεις και τι ώρα.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να με απολύσει αν αρνηθώ να κάτσω για απογραφή χωρίς κάρτα;
Η απόλυση ως αντίποινα για τη διεκδίκηση των νόμιμων δικαιωμάτων σας ή για την άρνηση εκτέλεσης παράνομης εργασίας θεωρείται άκυρη και καταχρηστική. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο εργαζόμενος μπορεί να προσφυγεί στα δικαστήρια ζητώντας την ακύρωση της απόλυσης και την καταβολή μισθών υπερημερίας.
Τι είναι η δήλωση αναντιστοιχίας στο myErgani και πώς με προστατεύει;
Η δήλωση αναντιστοιχίας είναι ένα ψηφιακό εργαλείο στην εφαρμογή myErgani (ή στο Ergani CardScanner), όπου ο εργαζόμενος μπορεί να καταγράψει ότι η σήμανση της κάρτας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η κίνηση αυτή αποτελεί ισχυρό αποδεικτικό στοιχείο σε μεταγενέστερο έλεγχο ή δικαστική διένεξη.
Η απογραφή θεωρείται μέρος των καθηκόντων μου ή είναι ξεχωριστή εργασία;
Η απογραφή αποτελεί μέρος των καθηκόντων των υπαλλήλων, αλλά πρέπει να εκτελείται εντός του νόμιμου ωραρίου εργασίας. Αν απαιτείται η διενέργειά της εκτός του προγραμματισμένου ωραρίου, ο εργοδότης υποχρεούται να δηλώσει εκ των προτέρων την υπερεργασία ή την υπερωρία στο σύστημα Εργάνη.
Αν συμφωνήσω να πάρω ρεπό αντί για χρήματα, είναι νόμιμο;
Η παροχή αντισταθμιστικής ανάπαυσης (ρεπό) αντί για την καταβολή της νόμιμης προσαύξησης υπερωρίας επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μετά από έγγραφη συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, όμως, η υπερωριακή απασχόληση πρέπει να καταγράφεται κανονικά στην Ψηφιακή Κάρτα κατά την ημέρα της απογραφής.
