Δικαιώματα εργαζομένων σε περίπτωση μεταβίβασης επιχείρησης: Τι ισχύει για τις συμβάσεις και τον μισθό

Η εξαγορά, η συγχώνευση ή η αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος μιας εταιρείας δεν επιτρέπει απολύσεις ούτε μειώσεις μισθών, καθώς το σύνολο των δικαιωμάτων των εργαζομένων μεταφέρεται αυτόματα στον νέο εργοδότη.

Η ελληνική νομοθεσία, πλήρως εναρμονισμένη με την ευρωπαϊκή οδηγία για τη μεταβίβαση επιχείρησης, προστατεύει το προσωπικό από αυθαίρετες αλλαγές στους όρους εργασίας. Ο νέος ιδιοκτήτης (εκδοχέας) υπεισέρχεται αυτοδίκαια σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απέρρεαν από τις υφιστάμενες συμβάσεις εργασίας, αναλαμβάνοντας το βάρος της τήρησής τους στο ακέραιο.

Τι αλλάζει και τι μένει ίδιο με τη μεταβίβαση

Το βασικότερο σημείο που πρέπει να γνωρίζετε είναι ότι η μεταβίβαση από μόνη της δεν αποτελεί νόμιμο λόγο απόλυσης. Οι εργασιακές σχέσεις συνεχίζονται κανονικά, σαν να μην άλλαξε ποτέ ο εργοδότης.

Υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια και προϋποθέσεις που καθορίζουν πώς διασφαλίζονται οι αποδοχές, η προϋπηρεσία και τα επιδόματά σας.

Οικονομικές και διοικητικές υποχρεώσεις νέου εργοδότη

Οι προϋποθέσεις για την προστασία των εργαζομένων

Για να ενεργοποιηθεί το αυστηρό πλαίσιο προστασίας, πρέπει να συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις που αφορούν τη φύση της μεταβίβασης:

• Μεταβίβαση οικονομικής οντότητας: Πρέπει να μεταβιβάζεται μια οργανωμένη δραστηριότητα που διατηρεί την ταυτότητά της (π.χ. εγκαταστάσεις, πελατολόγιο, εξοπλισμός ή το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού).
• Συνέχιση της δραστηριότητας: Ο νέος ιδιοκτήτης πρέπει να συνεχίσει την ίδια ή παρόμοια επιχειρηματική δραστηριότητα με πριν.
• Υφιστάμενη εργασιακή σχέση: Η προστασία αφορά όσους εργαζόμενους είχαν ενεργή σύμβαση εργασίας κατά την ημερομηνία της μεταβίβασης.

Η υποχρέωση ενημέρωσης και διαβούλευσης

Η διαδικασία δεν μπορεί να γίνει στα κρυφά. Τόσο ο παλιός όσο και ο νέος εργοδότης έχουν νομική υποχρέωση να ενημερώσουν έγκαιρα τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή, αν δεν υπάρχουν, τους ίδιους τους εργαζόμενους απευθείας.

Η ενημέρωση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει:

• Την ακριβή ημερομηνία ή την προγραμματισμένη ημερομηνία της μεταβίβασης.
• Τους πραγματικούς λόγους που οδήγησαν σε αυτή την απόφαση.
• Τις νομικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες που έχει η μεταβίβαση για το προσωπικό.
• Τα μέτρα που προβλέπεται να ληφθούν για τους εργαζόμενους (π.χ. τυχόν προγράμματα επιμόρφωσης).

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί ο νέος εργοδότης να με απολύσει αμέσως μετά την εξαγορά;

Όχι, η μεταβίβαση δεν αποτελεί λόγο απόλυσης. Αν ο νέος εργοδότης προχωρήσει σε απολύσεις επικαλούμενος την αλλαγή ιδιοκτησίας, αυτές θεωρούνται άκυρες στα δικαστήρια. Απολύσεις επιτρέπονται μόνο αν συντρέχουν άλλοι, σοβαροί οικονομικοί ή τεχνικοί λόγοι που απαιτούν αναδιοργάνωση, αλλά και εκεί το βάρος της απόδειξης πέφτει στην εταιρεία.

Τι γίνεται αν ο νέος ιδιοκτήτης μού ζητήσει να υπογράψω νέα σύμβαση με λιγότερα χρήματα;

Δεν είστε υποχρεωμένοι να το κάνετε. Η υπογραφή νέας σύμβασης με δυσμενέστερους όρους αποτελεί μονομερή βλαπτική μεταβολή των συνθηκών εργασίας σας. Έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε και, αν ο εργοδότης επιμείνει, να θεωρήσετε την πράξη του ως καταγγελία της σύμβασης, διεκδικώντας τη νόμιμη αποζημίωση απόλυσης.

Αν μου οφείλει δεδουλευμένα ο παλιός εργοδότης, τα χάνω;

Σε καμία περίπτωση. Ο νόμος ορίζει ότι για τα χρέη που δημιουργήθηκαν πριν από τη μεταβίβαση (π.χ. απλήρωτοι μισθοί, δώρα, υπερωρίες), ο παλιός και ο νέος εργοδότης ευθύνονται μαζί. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να στραφείτε δικαστικά και εναντίον του νέου ιδιοκτήτη για να διεκδικήσετε τα χρήματά σας.

Τι συμβαίνει με τα δεδουλευμένα ρεπό και τις ημέρες άδειας που χρωστάει η εταιρεία;

Όλα τα δικαιώματα σε άδειες και ανάπαυση μεταφέρονται αυτούσια. Ο νέος εργοδότης υποχρεούται να σας χορηγήσει τις ημέρες άδειας που έχετε μαζέψει ή να τις αποζημιώσει αν λήξει η σύμβασή σας, καθώς αναλαμβάνει το σύνολο των υποχρεώσεων του προκατόχου του.