Οι αρχιτέκτονες που διατηρούν ελεύθερο επάγγελμα με υπαγωγή στο πρώην ΤΣΜΕΔΕ και παράλληλα απασχολούνται ως μισθωτοί στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα δικαιούνται μία ανταποδοτική σύνταξη προσαυξημένη λόγω των επιπλέον εισφορών ή, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δεύτερη ανταποδοτική σύνταξη, λαμβάνοντας πάντα μία εθνική σύνταξη.
Με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο του e-ΕΦΚΑ (νόμοι 4387/2016 και 4670/2020), η παράλληλη ασφάλιση δεν χάνεται. Ο χρόνος που διανύθηκε παράλληλα αξιοποιείται οικονομικά για την ενίσχυση του τελικού συνταξιοδοτικού ποσού, ενώ ξεκαθαρίζεται το τοπίο γύρω από τις ασφαλιστικές εισφορές και τα όρια ηλικίας.
Πώς υπολογίζεται η σύνταξη στην παράλληλη ασφάλιση
Στο σύστημα του e-ΕΦΚΑ, ο παράλληλος χρόνος ασφάλισης (π.χ. τα έτη που εργαστήκατε ταυτόχρονα ως μισθωτός και ως ελεύθερος επαγγελματίας μηχανικός) υπολογίζεται ως εξής:
- Εθνική σύνταξη: Χορηγείται μία φορά. Αν θεμελιώνετε αυτοτελές συνταξιοδοτικό δικαίωμα και στους δύο φορείς (π.χ. πρώην ΙΚΑ/Δημόσιο και πρώην ΤΣΜΕΔΕ), καταβάλλεται το πλήρες ποσό της μιας εθνικής σύνταξης.
- Ανταποδοτική σύνταξη: Υπολογίζεται βάσει των συνολικών συντάξιμων αποδοχών για το χρονικό διάστημα που υπήρχε παράλληλη απασχόληση.
- Προσαύξηση σύνταξης: Για τα χρόνια που καταβάλλατε παράλληλες εισφορές μέχρι τις 31/12/2016 (ή εκτός του κυρίου χρόνου θεμελίωσης), χορηγείται ετήσια προσαύξηση στο ανταποδοτικό μέρος, η οποία υπολογίζεται με συντελεστή 1,5% για κάθε έτος παράλληλης καταβολής εισφορών.
- Ειδική προσαύξηση ΤΣΜΕΔΕ: Για όσους κατέβαλλαν εισφορές στην Ειδική Προσαύξηση του πρώην ΤΣΜΕΔΕ έως τις 31/12/2015, το ποσό αυτό αξιοποιείται και προσαυξάνει τη σύνταξη βάσει ειδικού μαθηματικού τύπου.
Όρια ηλικίας και προϋποθέσεις θεμελίωσης
Για να υποβάλετε αίτηση συνταξιοδότησης στον e-ΕΦΚΑ, ισχύουν τα γενικά όρια ηλικίας και οι απαιτούμενες ημέρες/έτη ασφάλισης.
| Κατηγορία Θεμελίωσης | Έτη Ασφάλισης | Όριο Ηλικίας | Σημειώσεις |
| Πλήρης σύνταξη (γενικό όριο) | 40 έτη (12.000 ημέρες) | 62 ετών | Συνυπολογίζεται ο παράλληλος χρόνος για τη συμπλήρωση των 40 ετών. |
| Πλήρης σύνταξη (μεγαλύτερη ηλικία) | 15 έτη (4.500 ημέρες) | 67 ετών | Ελάχιστος χρόνος ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ. |
| Μειωμένη σύνταξη | 15 έτη (4.500 ημέρες) | 62 ετών | Απαιτούνται 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος την τελευταία 5ετία (για μισθωτούς). |
| Δεύτερη ανταποδοτική σύνταξη | 20 έτη στο δεύτερο πρώην ταμείο | 67 ετών | Αν επιλεγεί η λήψη δεύτερου συνταξιοδοτικού ποσού αντί για προσαύξηση. |
Τι ισχύει για τις ασφαλιστικές εισφορές παράλληλης απασχόλησης
Από την εφαρμογή του μέτρου για τις παράλληλες εισφορές, οι αρχιτέκτονες που είναι μισθωτοί και διατηρούν παράλληλα μπλοκάκι (μπλοκ παροχής υπηρεσιών) καλύπτουν τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις ως εξής:
- Κάλυψη εισφορών από τη μισθωτή εργασία: Οι εισφορές που παρακρατούνται από τον μισθό σας για τον κλάδο σύνταξης και υγείας συμψηφίζονται με την ασφαλιστική κατηγορία που έχετε επιλέξει ως ελεύθερος επαγγελματίας στο e-ΕΦΚΑ.
- Μηδενικό ειδοποιητήριο: Αν οι εισφορές της μισθωτής σας απασχόλησης καλύπτουν ή υπερβαίνουν το ποσό της επιλεγμένης κατηγορίας μη μισθωτού, δεν πληρώνετε επιπλέον εισφορές στο μπλοκάκι.
- Σ# Συνταξιοδότηση μηχανικών e-ΕΦΚΑ: Πώς αξιοποιείται η παράλληλη ασφάλιση σε ΤΣΜΕΔΕ και μισθωτή εργασία
Η συνταξιοδότηση των αρχιτεκτόνων και μηχανικών με παράλληλη ασφάλιση στο πρώην ΤΣΜΕΔΕ και μισθωτή εργασία εξασφαλίζει προσαύξηση στη σύνταξη ή δεύτερη αυτοτελή σύνταξη, ανάλογα με τα έτη παράλληλης καταβολής εισφορών και την θεμελίωση δικαιώματος.
Η διαδρομή προς τη συνταξιοδότηση για τους ελεύθερους επαγγελματίες αρχιτέκτονες που παράλληλα εργάζονται ή εργάστηκαν ως μισθωτοί στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα κρύβει σημαντικές ευκαιρίες για την αύξηση των μηνιαίων αποδοχών. Με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο του e-ΕΦΚΑ (νόμος Κατρούγκαλου και νόμος Βρούτση), ο χρόνος παράλληλης ασφάλισης που διανύθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 αξιοποιείται πλήρως, προσφέροντας επιπλέον ανταποδοτική σύνταξη.
Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και επιλογές
Όταν ένας αρχιτέκτονας έχει καταβάλει εισφορές ταυτόχρονα ως ελεύθερος επαγγελματίας (πρώην ΕΤΑΑ-ΤΣΜΕΔΕ) και ως μισθωτός (πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ή Δημόσιο), βρίσκεται μπροστά σε δύο βασικά ενδεχόμενα κατά τη θεμελίωση του δικαιώματος:
- Θεμελίωση ενός συνταξιοδοτικού δικαιώματος με προσαύξηση: Ο ασφαλισμένος θεμελιώνει σύνταξη στον έναν φορέα (π.χ. ΤΣΜΕΔΕ με 40 έτη ασφάλισης και το 62ο έτος της ηλικίας). Ο παράλληλος χρόνος μισθωτής εργασίας έως το 2016 υπολογίζεται ως προσαύξηση στη σύνταξη με ετήσιο συντελεστή 1,5% για κάθε έτος παράλληλης καταβολής εισφορών.
- Θεμελίωση δεύτερης ανταποδοτικής σύνταξης: Αν ο ασφαλισμένος συμπληρώνει τις αυτοτελείς προϋποθέσεις θεμελίωσης και στους δύο φορείς (π.χ. 16,5 έτη στο ΤΣΜΕΔΕ και 15 έτη στη μισθωτή εργασία, ανάλογα με τις μεταβατικές διατάξεις), δικαιούται δεύτερη ανταποδοτική σύνταξη. Η εθνική σύνταξη καταβάλλεται μία φορά, εκτός αν η δεύτερη σύνταξη θεμελιώνεται με αυτόνομες διατάξεις του Δημοσίου.
Οδηγός ορίων ηλικίας και θεμελίωσης
Τα γενικά όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση στον e-ΕΦΚΑ διαμορφώνονται με βάση τα συνολικά έτη ασφάλισης και την ηλικία του ασφαλισμένου.
| Κατηγορία Συνταξιοδότησης | Έτη Ασφάλισης (Συνολικά) | Όριο Ηλικίας | Παράλληλος Χρόνος (έως 2016) |
| Πλήρης σύνταξη (Γενικά όρια) | 40 έτη | 62 ετών | Υπολογίζεται ως προσαύξηση 1,5% ανά έτος |
| Πλήρης σύνταξη (Μεγάλη ηλικία) | 15 έτη | 67 ετών | Αξιοποιείται για τη θεμελίωση ή προσαύξηση |
| Δεύτερη σύνταξη (Αυτοτελής) | Προϋποθέσεις πρώην φορέα | 67 ετών (ή 62 με 40 έτη) | Δίνει δεύτερη ανταποδοτική σύνταξη |
Απαραίτητα δικαιολογητικά για την αίτηση
Η διαδικασία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης γίνεται πλέον ηλεκτρονικά μέσω της δικτυακής πύλης του e-ΕΦΚΑ. Τα βασικά δικαιολογητικά που πρέπει να συγκεντρωθούν είναι:
- Βεβαίωση διαγραφής από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) ή βεβαίωση παύσης εργασιών από την ΑΑΔΕ (αν πρόκειται για διακοπή επαγγέλματος).
- Πιστοποιητικό παράλληλης ασφάλισης από το πρώην ΤΣΜΕΔΕ και τον αντίστοιχο φορέα μισθωτών (π.χ. πρώην ΙΚΑ).
- Αποδεικτικά χρόνου ασφάλισης (βιβλιάρια ένσημων, καταστάσεις ένσημων e-ΕΦΚΑ).
- Αντίγραφο δελτίου αστυνομικής ταυτότητας.
- Ιβάν (IBAN) τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο ο αιτών είναι πρώτος δικαιούχος.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει με την παράλληλη ασφάλιση μετά την 1/1/2017;
Από την 1η Ιανουαρίου 2017 εφαρμόζεται το σύστημα του ενιαίου φορέα (ΕΦΚΑ). Ο παράλληλος χρόνος δεν προσμετράται διπλά για τη θεμελίωση των ετών, αλλά οι παράλληλες εισφορές προστίθενται στις συντάξιμες αποδοχές για τον υπολογισμό του ανταποδοτικού μέρους της σύνταξης.
Μπορώ να λάβω εθνική σύνταξη και από τις δύο δραστηριότητες;
Όχι, η εθνική σύνταξη καταβάλλεται μόνο μία φορά, ακόμη και αν ο ασφαλισμένος θεμελιώνει δικαίωμα για δύο συντάξεις. Εξαίρεση αποτελούν συγκεκριμένες περιπτώσεις συνταξιοδότησης από το Δημόσιο με ειδικές διατάξεις.
Πώς υπολογίζεται η προσαύξηση για τα χρόνια έως το 2016;
Η προσαύξηση υπολογίζεται με ετήσιο συντελεστή 1,5% επί των συντάξιμων αποδοχών για τις οποίες καταβλήθηκαν επιπλέον εισφορές παράλληλης ασφάλισης.
Επηρεάζουν οι οφειλές στο πρώην ΤΣΜΕΔΕ την έκδοση της σύνταξης;
Ναι, αν υπάρχουν οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ (πρώην ΤΣΜΕΔΕ), αυτές δεν πρέπει να υπερβαίνουν το θεσμοθετημένο όριο των 20.000 ευρώ (ή 30.000 ευρώ υπό τις ειδικές προϋποθέσεις διευρυμένων ορίων), ώστε το υπερβάλλον ποσό να εξοφληθεί εφάπαξ και το υπόλοιπο να συμψηφιστεί σε μηνιαίες δόσεις.
