Τι να κάνετε αν ο εργοδότης σάς ζητήσει να δουλέψετε υπερωρία χωρίς να γίνει η αντίστοιχη σήμανση στην κάρτα

Η άμεση ενέργεια στην οποία πρέπει να προβείτε αν ο εργοδότης σάς ζητήσει να εργαστείτε πέραν του ωραρίου σας χωρίς «χτύπημα» της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας είναι η άρνηση παροχής εργασίας εκτός του δηλωμένου χρόνου, καθώς οποιαδήποτε απασχόληση χωρίς την αντίστοιχη σήμανση εισόδου/εξόδου συνιστά παράβαση της εργατικής νομοθεσίας και στερεί από τον εργαζόμενο την απόδειξη και την πληρωμή της υπερωρίας του. Το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να κλειδώνει τον πραγματικό χρόνο εργασίας, και η παράκαμψή του εκθέτει τόσο την επιχείρηση σε βαριά πρόστιμα όσο και εσάς σε απλήρωτη εργασία.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο εργαζόμενος έχει πλέον στη διάθεσή του θεσμικά εργαλεία για να προστατεύσει τα δικαιώματά του, ακόμη και ανώνυμα.

Τα βήματα αντίδρασης και προστασίας του εργαζομένου

Αν βρεθείτε αντιμέτωποι με μια τέτοια αυθαίρετη απαίτηση, η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συγκεκριμένες και προσεκτικές κινήσεις:

• Γραπτή αποτύπωση: Αν είναι εφικτό, ζητήστε την εντολή για την υπερεντατικοποίηση της εργασίας μέσω email ή γραπτού μηνύματος, ώστε να υπάρχει αποδεικτικό στοιχείο.
• Χρήση της εφαρμογής MyJobApp: Μπορείτε να καταγράψετε τον πραγματικό χρόνο εργασίας σας στην προσωπική σας εφαρμογή, ώστε να υπάρχει συγκριτικό στοιχείο σε μελλοντικό έλεγχο.
• Καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας: Υποβολή επώνυμης ή ανώνυμης καταγγελίας για μη σήμανση της κάρτας και υποδηλωμένη εργασία.

Οι κυρώσεις για την επιχείρηση και τα δικαιώματα του εργαζομένου

Η μη σήμανση της κάρτας κατά την υπερωριακή απασχόληση επιφέρει εξοντωτικές συνέπειες για τον εργοδότη, οι οποίες ορίζονται αυστηρά από το ισχύον πλαίσιο ελέγχων.

Πώς αποδεικνύεται η απλήρωτη υπερωρία χωρίς την κάρτα

Αν ο εργαζόμενος υποκύψει στην πίεση και εργαστεί χωρίς να χτυπήσει την κάρτα, η απόδειξη των επιπλέον ωρών εκ των υστέρων είναι δύσκολη αλλά όχι αδύνατη. Στο πλαίσιο μιας εργατικής διαφοράς, μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

• Μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (emails) που στάλθηκαν από τον εταιρικό λογαριασμό σε ώρες εκτός ωραρίου.
• Καταγραφές από κάμερες ασφαλείας του κτιρίου ή του περιβάλλοντος χώρου (εφόσον επιτραπεί η χρήση τους).
• Μαρτυρίες πελατών, προμηθευτών ή συναδέλφων που ήταν παρόντες στο κατάστημα ή το γραφείο.
• Στίγματα GPS από εταιρικά οχήματα ή εφαρμογές, ειδικά για επαγγέλματα όπως οι διανομείς και οι εξωτερικοί πωλητές.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί ο εργοδότης να με απολύσει αν αρνηθώ να δουλέψω χωρίς κάρτα;

Η απόλυση ως εκδικητική αντίδραση στην άρνηση του εργαζομένου να παραβιάσει τον νόμο (π.χ. να δουλέψει χωρίς σήμανση κάρτας) θεωρείται άκυρη και καταχρηστική από τα δικαστήρια. Ο εργαζόμενος σε μια τέτοια περίπτωση δικαιούται να προσβάλλει την απόλυση, να διεκδικήσει μισθούς υπερημερίας ή την επαναπρόσληψή του.

Τι γίνεται αν ο εργοδότης ισχυριστεί ότι το σύστημα είχε τεχνικό πρόβλημα;

Αν υπάρχει πραγματικό τεχνικό πρόβλημα ή διακοπή ρεύματος/ίντερνετ, ο εργοδότης υποχρεούται να ενημερώσει εγγράφως την Επιθεώρηση Εργασίας εντός της ίδιας ημέρας και να καταγράψει χειρόγραφα το ωράριο. Αν δεν το κάνει και απλώς χρησιμοποιεί το «τεχνικό πρόβλημα» ως δικαιολογία για να μην χτυπηθεί η κάρτα στην υπερωρία, το επιχείρημα καταρρίπτεται στον έλεγχο.

Αν χτυπήσω κάρτα σχολάσματος αλλά μείνω στο γραφείο «για να βοηθήσω», θεωρείται υπερωρία;

Ναι, από τη στιγμή που παρέχετε εργασία προς όφελος του εργοδότη, θεωρείται κανονικά χρόνος εργασίας και υπερωρία. Ωστόσο, κάνοντας check-out στην κάρτα ενώ παραμένετε στο χώρο, διευκολύνετε τον εργοδότη να αποκρύψει την απασχόληση και δυσκολεύετε την προσωπική σας δικαίωση σε έναν μελλοντικό έλεγχο.

Μπορώ να κάνω ανώνυμη καταγγελία στο ΣΕΠΕ την ίδια ώρα που δουλεύω την υπερωρία;

Ναι, η γραμμή εξυπηρέτησης 1555 και η ηλεκτρονική πλατφόρμα της Επιθεώρησης Εργασίας δέχονται ανώνυμες καταγγελίες. Μάλιστα, αν η καταγγελία γίνει σε πραγματικό χρόνο, αυξάνονται κατακόρυφα οι πιθανότητες να πραγματοποιηθεί άμεσος, επιτόπιος έλεγχος από κλιμάκιο επιθεωρητών, ώστε η παράβαση να πιαστεί «επ’ αυτοφώρω».