Η υποχρεωτική μετάβαση σε καθεστώς τηλεεργασίας για το σύνολο των εργαζομένων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου τίθεται σε άμεση εφαρμογή, καθώς οι προβλέψεις της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για τις επόμενες ημέρες δείχνουν ότι ο υδράργυρος θα ξεπεράσει τους 40°C. Η εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας καθορίζει με σαφήνεια ότι ο αποκλεισμός της φυσικής παρουσίας στο γραφείο γίνεται υποχρεωτικός όταν οι κλιματικές συνθήκες θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των εργαζομένων, υποχρεώνοντας τις επιχειρήσεις να προσαρμόσουν το μοντέλο λειτουργίας τους.
Για τις θέσεις εργασίας όπου η φύση των καθηκόντων επιτρέπει την εξ αποστάσεως απασχόληση, ο εργοδότης οφείλει να κάνει δεκτό το αίτημα του υπαλλήλου για τηλεεργασία, χωρίς καμία απομείωση των αποδοχών του.
Τα κριτήρια θερμοκρασίας και οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων
Η εφαρμογή των έκτακτων μέτρων εξαρτάται άμεσα από τα επίπεδα της θερμοκρασίας και τη σχετική υγρασία, στοιχεία που συνθέτουν τον δείκτη θερμικής καταπόνησης. Οι βασικές παράμετροι και τα αντίστοιχα μέτρα προστασίας αποτυπώνονται στον ακόλουθο πίνακα:
| Θερμοκρασία υπό σκιάν | Καθεστώς εργασίας για ευπαθείς ομάδες | Μέτρα για το σύνολο του προσωπικού |
| 38°C έως 39°C | Σύσταση για τηλεεργασία ή παροχή διευκολύνσεων | Συχνά διαλείμματα, παροχή δροσερού νερού |
| 40°C έως 41°C | Υποχρεωτική τηλεεργασία | Μείωση ή διακοπή χειρωνακτικών εργασιών |
| 42°C και άνω | Υποχρεωτική τηλεεργασία | Πλήρης διακοπή εργασιών σε εξωτερικούς χώρους |
| Συνδυασμός με υγρασία | Άμεση επανεκτίμηση από τον γιατρό εργασίας | Προσαρμογή ωραρίου (έναρξη νωρίτερα / λήξη αργότερα) |
Οι δικαιούχοι και οι απαραίτητες προϋποθέσεις
Η υποχρεωτικότητα του μέτρου αφορά κατά προτεραιότητα τους εργαζόμενους που είναι ενταγμένοι στις ευπαθείς ομάδες της ελληνικής νομοθεσίας. Για την ενεργοποίηση της τηλεεργασίας λόγω καύσωνα, πρέπει να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:
- Υπαγωγή σε ευπαθή ομάδα: Άτομα με καρδιολογικά προβλήματα, χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (π.χ. άσθμα), σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια, καθώς και έγκυες ή θηλάζουσες εργαζόμενες.
- Ιατρική γνωμάτευση: Κατάθεση σχετικής βεβαίωσης από τον θεράποντα γιατρό ή έγκριση από τον γιατρό εργασίας της επιχείρησης, η οποία πιστοποιεί την πάθηση.
- Συμβατότητα θέσης εργασίας: Η εργασία πρέπει να μπορεί να εκτελεστεί μέσω υπολογιστή και τηλεπικοινωνιακών μέσων (π.χ. υπάλληλοι γραφείου, στελέχη customer service, προγραμματιστές).
- Παροχή τεχνικού εξοπλισμού: Ο εργοδότης υποχρεούται να έχει εξασφαλίσει τα απαραίτητα ψηφιακά μέσα (laptop, VPN πρόσβαση) για την ομαλή διεξαγωγή της εργασίας από το σπίτι.
Σε περιπτώσεις όπου η τηλεεργασία είναι αντικειμενικά αδύνατη λόγω της φύσης της θέσης (π.χ. υπάλληλοι υποδοχής), ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει έκτακτη άδεια με πλήρεις αποδοχές, χωρίς η ημέρα αυτή να αφαιρείται από την κανονική ετήσια άδεια του εργαζομένου.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να αρνηθεί την τηλεεργασία αν το γραφείο διαθέτει κλιματισμό;
Όχι, εφόσον ο εργαζόμενος ανήκει σε ευπαθή ομάδα και η θερμοκρασία στην περιοχή της έδρας της επιχείρησης αγγίζει τα όρια της υποχρεωτικότητας. Η μετακίνηση προς και από την εργασία υπό συνθήκες καύσωνα αποτελεί εξίσου σοβαρό παράγοντα κινδύνου για την υγεία.
Τι ισχύει για όσους δεν ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες αλλά οι χώροι εργασίας δεν ψύχονται επαρκώς;
Αν οι εσωτερικοί χώροι εργασίας δεν διατηρούνται σε θερμοκρασίες μεταξύ 22°C και 26°C λόγω βλάβης ή ανεπάρκειας των κλιματιστικών συστημάτων, οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν την εφαρμογή τηλεεργασίας ή τη διακοπή της εργασίας τους, καθώς ο εργοδότης παραβιάζει τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας.
Πώς μπορώ να καταγγείλω την άρνηση του εργοδότη να εφαρμόσει τα μέτρα για τον καύσωνα;
Οι εργαζόμενοι μπορούν να υποβάλουν άμεσα επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας μέσω της ψηφιακής πύλης του ΣΕΠΕ ή καλώντας στην τηλεφωνική γραμμή 1555. Τα κλιμάκια ελέγχου διενεργούν εξπρές αυτοψίες κατά τις ημέρες των ακραίων φαινομένων και επιβάλλουν διοικητικά πρόστιμα σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
