Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θέτει σε εφαρμογή εκτεταμένους ηλεκτρονικούς διασταυρωτικούς ελέγχους, διασυνδέοντας τα τραπεζικά δεδομένα των φορολογουμένων με τις υποβληθείσες φορολογικές δηλώσεις για τον εντοπισμό αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας και αδήλωτων εισοδημάτων.
Μέσω του Ειδικού Λογισμικού Ελέγχου Προσαύξησης Περιουσίας (Έλεγχος Προσαύξησης), οι ελεγκτικές αρχές διασταυρώνουν αυτόματα τις καταθέσεις, τα εμβάσματα εξωτερικού, τις πιστώσεις και τις κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών με τα δηλωθέντα εισοδήματα των τελευταίων ετών.
Το πλαίσιο των ελέγχων, τα όρια και οι διασταυρώσεις
Η διαδικασία επικεντρώνεται σε περιπτώσεις όπου παρατηρείται σημαντική απόκλιση μεταξύ τραπεζικών ροών και δηλωθέντων εισοδημάτων.
| Παράμετρος Ελέγχου | Περιγραφή | Σημειώσεις |
| Βασικό Εργαλείο | Λογισμικός έλεγχος προσαύξησης | Αυτόματη ανάλυση τραπεζικών δεδομένων |
| Πηγή Δεδομένων | Σύστημα Αρχείων Τραπεζικών Λογαριασμών (ΣΑΤΛ) | Πρόσβαση σε όλες τις συστημικές τράπεζες |
| Περίοδος Ελέγχου | Βάσει παραγραφής (5ετία ή 10ετία) | Εστίαση σε χρήσεις με υψηλό ρίσκο |
| Βάρος Απόδειξης | Στον φορολογούμενο | Απαιτείται δικαιολόγηση της προέλευσης των χρημάτων |
| Συνέπειες | Φόρος 33% + Προσαυξήσεις | Καταλογισμός ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα |
Πώς διεξάγεται η διαδικασία του ελέγχου
Η ελεγκτική διαδικασία ακολουθεί συγκεκριμένα βήματα από τον εντοπισμό της απόκλισης έως την οριστική πράξη προσδιορισμού φόρου.
- Αυτόματη διασταύρωση: Το σύστημα συγκρίνει το συνολικό ύψος των καταθέσεων και εμβασμάτων με τα φορολογητέα εισοδήματα.
- Έκδοση αιτήματος παροχής πληροφοριών: Ο φορολογούμενος καλείται να δικαιολογήσει συγκεκριμένες πιστώσεις ή εμβάσματα εντός προθεσμίας.
- Υποβολή δικαιολογητικών: Προσκόμιση παραστατικών (π.χ. συμβόλαια πώλησης, γονικές παροχές, δάνεια, εισαγωγή κεφαλαίων εξωτερικού).
- Σύνταξη πορίσματος: Αξιολόγηση των εξηγήσεων από τους ελεγκτές της ΑΑΔΕ.
- Καταλογισμός: Σε περίπτωση αδυναμίας δικαιολόγησης, επιβάλλεται κύριος φόρος 33% επί του αδικαιολόγητου ποσού, πλέον προστίμων και τόκων εκπρόθεσμης καταβολής.
Ποια εμβάσματα και πιστώσεις δικαιολογούνται
Για να μη θεωρηθεί μια πίστωση ως αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας, πρέπει να καλύπτεται από νόμιμη αιτία:
- Γονικές παροχές και δωρεές: Εφόσον έχουν δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα myPROPERTY πριν την έναρξη του ελέγχου.
- Δάνεια: Με έγγραφη σύμβαση βέβαιης χρονολογίας και αποδεικτικά εκταμίευσης και εξόφλησης.
- Πώληση περιουσιακών στοιχείων: Πωλήσεις ακινήτων, αυτοκινήτων ή κινητών αξιών που αποδεικνύονται από σχετικά συμβόλαια και παραστατικά.
- Επιστροφές κεφαλαίων ή δανείων: Με την προσκόμιση των αρχικών αποδεικτικών μεταφοράς.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε παραγράφεται το δικαίωμα της ΑΑΔΕ για έλεγχο τραπεζικών λογαριασμών;
Ο κανόνας της παραγραφής είναι η 5ετία από τη λήξη του έτους στο οποίο έπρεπε να υποβληθεί η φορολογική δήλωση. Ωστόσο, σε περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης ή συμπληρωματικών στοιχείων, η προθεσμία μπορεί να επεκταθεί στη 10ετία.
Τι ισχύει για τα εμβάσματα από το εξωτερικό;
Τα εμβάσματα που εισάγονται από την αλλοδαπή πρέπει να αποδεικνύεται ότι προέρχονται από εισοδήματα που είτε έχουν φορολογηθεί στην αλλοδαπή (και καλύπτονται από Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας), είτε είχαν δηλωθεί κανονικά στην Ελλάδα.
Τι συμβαίνει σε κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς;
Στους κοινούς λογαριασμούς, η ΑΑΔΕ εξετάζει την πραγματική προέλευση των χρημάτων. Εάν ένας συνδικαιούχος καταθέσει ποσό, το βάρος της απόδειξης για την προέλευση των κεφαλαίων βαρύνει τον ίδιο.
