Ο υπολογισμός για την αποζημίωση απόλυσης των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα καθορίζεται άμεσα από τα έτη προϋπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη και τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα, έχοντας ως νέα βάση υπολογισμού τον αναπροσαρμοσμένο κατώτατο μισθό. Η διαδικασία αυτή διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το αν η καταγγελία της σύμβασης εργασίας γίνεται με προειδοποίηση ή είναι άμεση, γεγονός που επηρεάζει το τελικό ποσό στο μισό ή στο ακέραιο.
Πώς επηρεάζει ο κατώτατος μισθός το ελάχιστο πλαφόν
Ο εκάστοτε νόμιμος κατώτατος μισθός λειτουργεί ως το δίχτυ ασφαλείας για το κατώτατο όριο των αποζημιώσεων. Κανένας εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης που απολύεται δεν μπορεί να λάβει αποζημίωση χαμηλότερη από αυτή που προκύπτει με βάση τον εισαγωγικό μισθό της χώρας, στον οποίο μάλιστα συνυπολογίζονται και τα επιδόματα προϋπηρεσίας (τριετίες) που έχουν ξεπαγώσει.
Οι βασικές παράμετροι που διαμορφώνουν το τελικό ποσό είναι:
- Τακτικές αποδοχές: Ο υπολογισμός δεν γίνεται μόνο επί του βασικού μισθού, αλλά περιλαμβάνει κάθε τακτική παροχή (π.χ. σταθερό bonus, παραχώρηση αυτοκινήτου, εταιρικό κινητό).
- Συντελεστής δώρων: Κάθε αποζημίωση προσαυξάνεται υποχρεωτικά με το συντελεστή 1/6, ο οποίος ενσωματώνει την αναλογία του Δώρου Πάσχα, του Δώρου Χριστουγέννων και του Επιδόματος Αδείας.
- Χρόνος υπηρεσίας: Προσμετράται ο ακριβής χρόνος απασχόλησης στον ίδιο εργοδότα, από την πρώτη ημέρα πρόσληψης έως την ημέρα της απόλυσης.
Ο πίνακας υπολογισμού για την απλή απόλυση
Όταν η καταγγελία της σύμβασης γίνεται χωρίς προειδοποίηση (άμεση απόλυση), ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει το σύνολο (100%) της προβλεπόμενης αποζημίωσης.
Στον πίνακα αποτυπώνονται οι μήνες αποζημίωσης που αντιστοιχούν στα έτη υπηρεσίας για τους υπαλλήλους:
| Έτη προϋπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη | Μήνες αποζημίωσης (Έκτακτη απόλυση) | Μήνες αποζημίωσης (Με προειδοποίηση) |
| 1 έως 2 έτη | 2 μηνιαίοι μισθοί | 1 μηνιαίος μισθός |
| 2 έως 4 έτη | 3 μηνιαίοι μισθοί | 1,5 μηνιαίος μισθός |
| 4 έως 6 έτη | 4 μηνιαίοι μισθοί | 2 μηνιαίοι μισθοί |
| 6 έως 8 έτη | 5 μηνιαίοι μισθοί | 2,5 μηνιαίοι μισθός |
| 8 έως 10 έτη | 6 μηνιαίοι μισθοί | 3 μηνιαίοι μισθοί |
| 10 έως 11 έτη | 7 μηνιαίοι μισθοί | 3,5 μηνιαίοι μισθοί |
| 11 έως 12 έτη | 8 μηνιαίοι μισθοί | 4 μηνιαίοι μισθοί |
Για προϋπηρεσία που ξεπερνά τα 12 έτη, ο υπολογισμός συνεχίζεται με επιπλέον μισθούς ανά έτος, αγγίζοντας το ανώτατο όριο των 12 μηνιαίων μισθών για όσους έχουν συμπληρώσει 16 έτη και άνω. Για τους «παλαιούς» εργαζόμενους (πριν το 2012) στον ίδιο εργοδότη, ισχύει ειδικό συμπληρωματικό καθεστώς έως τους 24 μισθούς.
Οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την εγκυρότητα της απόλυσης
Για να θεωρηθεί μια απόλυση έγκυρη και να μην προσβληθεί ως άκυρη στα δικαστήρια, ο εργοδότης πρέπει να τηρήσει αυστηρά το νόμιμο τυπικό πλαίσιο.
Τα απαραίτητα στοιχεία για τη νομιμότητα της διαδικασίας είναι:
- Έγγραφος τύπος: Η καταγγελία της σύμβασης πρέπει να γίνει υποχρεωτικά γραπτώς με το σχετικό έντυπο (Ε7).
- Καταβολή της αποζημίωσης: Το ποσό πρέπει να κατατεθεί στον τραπεζικό λογαριασμό του εργαζομένου την ίδια ημέρα της απόλυσης, είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις (αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου).
- Ασφαλιστική τακτοποίηση: Ο εργοδότης οφείλει να έχει εξοφλήσει το σύνολο των δεδουλευμένων και των ασφαλιστικών εισφορών του εργαζομένου στον e-ΕΦΚΑ μέχρι τη στιγμή της λήξης της συνεργασίας.
Συχνές ερωτήσεις
Δικαιούμαι αποζημίωση αν απολυθώ πριν κλείσω έναν χρόνο εργασίας;
Όχι, οι εργαζόμενοι που δεν έχουν συμπληρώσει 12 μήνες συνεχόμενης απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη δεν δικαιούνται αποζημίωση απόλυσης. Η περίοδος αυτή θεωρείται δοκιμαστική, και η σύμβαση μπορεί να καταγγελθεί αζημίως.
Τι αλλάζει αν ο εργοδότης με προειδοποιήσει γραπτώς;
Αν ο εργοδότης επιλέξει την απόλυση με προειδοποίηση, ο χρόνος της προειδοποίησης (από 1 έως 4 μήνες ανάλογα με την προϋπηρεσία) μειώνει το κόστος της αποζημίωσης στο μισό (50%). Ο εργαζόμενος συνεχίζει να εργάζεται και να αμείβεται κανονικά μέχρι τη λήξη της προθεσμίας και τότε λαμβάνει τη μειωμένη αποζημίωση.
Πώς φορολογείται το ποσό της αποζημίωσης απόλυσης;
Η αποζημίωση απόλυσης είναι αφορολόγητη για ποσά έως 60.000 ευρώ. Για ποσά που υπερβαίνουν αυτό το όριο, εφαρμόζεται κλιμακωτή φορολόγηση με συντελεστές 10% (για το τμήμα από 60.000,01 έως 100.000 ευρώ), 20% (από 100.000,01 έως 150.000 ευρώ) και 30% για το υπερβάλλον ποσό.
Τι γίνεται αν η αποζημίωση δεν κατατεθεί ολόκληρη ή καθυστερήσει;
Η μη καταβολή ή η ελλιπής καταβολή της αποζημίωσης καθιστά την απόλυση άκυρη. Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να προσφύγει δικαστικώς εντός αποκλειστικής προθεσμίας 3 μηνών, ζητώντας την ακύρωση της καταγγελίας, την επαναπρόσληψή του και την καταβολή μισθών υπερημερίας για όλο το διάστημα που μεσολάβησε.
