Ο εργοδότης δεν μπορεί να αλλάξει αυθαίρετα τις ημερομηνίες της καλοκαιρινής σας άδειας αν αυτές έχουν ήδη συμφωνηθεί, καθώς ο προγραμματισμός των αδειών προκύπτει μετά από συναπόφαση και δεσμεύει νομικά και τις δύο πλευρές.
Παρά το γεγονός ότι διανύουμε την καρδιά του καλοκαιριού και πολλές επιχειρήσεις, ειδικά στον τουρισμό και την εστίαση, αντιμετωπίζουν αυξημένη κίνηση, η νομοθεσία προστατεύει τον ελεύθερο χρόνο του εργαζόμενου. Η επίκληση της «αυξημένης κίνησης» δεν αποτελεί από μόνη της επαρκή νομική δικαιολογία για να ακυρωθεί μια εγκεκριμένη άδεια, εκτός αν συντρέχουν εξαιρετικά σπάνιες και απρόβλεπτες συνθήκες που απειλούν τη λειτουργία της εταιρείας.
Πώς ορίζεται η άδεια και πότε επιτρέπεται τροποποίηση
Το διευθυντικό δικαίωμα του εργοδότη για τον καθορισμό του χρόνου των αδειών δεν είναι απεριόριστο, αλλά περιορίζεται από αυστηρά χρονικά όρια και κοινωνικά κριτήρια.
| Κριτήριο / Προθεσμία | Τι προβλέπει η εργατική νομοθεσία |
| Αίτημα εργαζόμενου | Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός 2 μηνών από τη στιγμή που θα του ζητηθεί. |
| Καλοκαιρινή ποσόστωση | Το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να πάρει την άδειά του μεταξύ 1 Μαΐου και 30 Σεπτεμβρίου. |
| Γνωστοποίηση προγράμματος | Το πλάνο των αδειών πρέπει να έχει οριστικοποιηθεί και να είναι προσβάσιμο μέσω του Εργάνη ΙΙ. |
| Ανάκληση άδειας | Επιτρέπεται μόνο για έκτακτες, απρόβλεπτες και σοβαρές ανάγκες (π.χ. καταστροφή εγκαταστάσεων, ξαφνική απώλεια εξειδικευμένου προσωπικού). |
Οι βασικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση της άδειας
Για να είναι απόλυτα κατοχυρωμένος ο εργαζόμενος απέναντι σε οποιαδήποτε ξαφνική αλλαγή πλάνων από την πλευρά της διοίκησης, πρέπει να τηρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις:
- Να υπάρχει γραπτή ή ηλεκτρονική έγκριση (email, υπογεγραμμένη αίτηση ή σχετική καταχώρηση στο σύστημα της εταιρείας) που αποδεικνύει τη συμφωνία για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
- Η άδεια να έχει αποτυπωθεί σωστά στο πρόγραμμα εργασίας που υποβάλλεται στην Επιθεώρηση Εργασίας, ώστε να μην θεωρηθεί ο εργαζόμενος αδικαιολογήτως απών.
- Σε περίπτωση κατάτμησης της άδειας, το ένα κομμάτι της πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 10 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες (ή 12 για εξαήμερη εργασία).
Τι δικαιούται ο εργαζόμενος αν ανακληθεί νόμιμα η άδεια
Ακόμα και στην περίπτωση που η επιχείρηση αποδείξει ότι συντρέχει κατεπείγουσα και απρόβλεπτη ανάγκη για να επιστρέψει ο εργαζόμενος στο πόστο του, η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες ασφαλιστικές δικλείδες:
- Κάλυψη εξόδων: Ο εργοδότης οφείλει να αποζημιώσει τον εργαζόμενο για κάθε οικονομική ζημιά που υπέστη από την ακύρωση (π.χ. ακυρωτικά εισιτηρίων, κρατήσεις ξενοδοχείων).
- Μεταφορά ημερών: Οι ημέρες άδειας που χάθηκαν δεν χάνονται οριστικά, αλλά μεταφέρονται για να ληφθούν σε νέα ημερομηνία εντός του έτους.
- Συναίνεση για εξωτερικό: Αν ο εργαζόμενος βρίσκεται ήδη σε διακοπές, ειδικά στο εξωτερικό, δεν είναι υποχρεωμένος να διακόψει το ταξίδι του αν αυτό του προκαλεί αντικειμενική δυσκολία.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να μου αλλάξει την άδεια επειδή αρρώστησε ένας συνάδελφος;
Η ασθένεια ενός συναδέλφου αποτελεί συχνό φαινόμενο και η επιχείρηση οφείλει να έχει πλάνο αντικατάστασης. Δεν θεωρείται αυτόματα «ανωτέρα βία» που επιτρέπει την ακύρωση της δικής σας εγκεκριμένης άδειας, εκτός αν πρόκειται για τη μοναδική θέση κλειδί σε ολόκληρο το εργοστάσιο ή το κατάστημα.
Τι συμβαίνει αν ο εργοδότης επιμένει προφορικά να μην πάρω άδεια;
Οι προφορικές εντολές δεν υπερισχύουν του νόμου. Αν έχετε στα χέρια σας την έγκριση, μπορείτε να φύγετε κανονικά. Αν ο εργοδότης σας απειλήσει με απόλυση, η πράξη του αυτή είναι παράνομη και καταχρηστική, και μπορείτε να κάνετε άμεση καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Μέχρι πότε πρέπει να μου δοθούν οι ημέρες που αναβλήθηκαν;
Όλες οι ημέρες της ετήσιας κανονικής άδειας πρέπει να έχουν χορηγηθεί υποχρεωτικά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους. Η μεταφορά της άδειας στο επόμενο έτος απαγορεύεται αυστηρά από τον νόμο, ακόμη και αν το ζητήσει ο ίδιος ο εργαζόμενος.
