Η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τη δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας έως 200 τ.μ. σε τέκνα δεν απαιτεί την έκδοση ξεχωριστής έγγραφης βεβαίωσης από την πλατφόρμα myAADE, καθώς οριστικοποιείται αυτόματα με την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων (εντύπων Ε1 και Ε2).
Οι γονείς που παραχωρούν δωρεάν ακίνητο στα παιδιά τους δεν χρειάζεται να μεταβούν στη ΔΟΥ ή να εκδώσουν κάποιο ειδικό πιστοποιητικό από την πύλη της ΑΑΔΕ. Η διαδικασία ολοκληρώνεται ψηφιακά μέσω της διασταύρωσης των στοιχείων που δηλώνονται στο έντυπο Ε2 του γονέα και στο έντυπο Ε1 του τέκνου.
Πώς διαμορφώνεται το φορολογικό πλαίσιο
Η νομοθεσία προβλέπει πλήρη απαλλαγή από το τεκμαρτό εισόδημα (3% επί της αντικειμενικής αξίας) για τον γονέα όταν παραχωρεί κύρια κατοικία στα παιδιά του. Ωστόσο, ισχύουν συγκεκριμένα όρια επιφάνειας και προϋποθέσεις χρήσης.
| Περίπτωση παραχώρησης | Όριο επιφάνειας | Φορολογική μεταχείριση γονέα | Τεκμήριο για το τέκνο |
|---|---|---|---|
| Κύρια κατοικία | Έως 200 τ.μ. | Πλήρης απαλλαγή από τον φόρο | Ισχύει τεκμήριο διαβίωσης |
| Κύρια κατοικία | Άνω των 200 τ.μ. | Απαλλαγή για τα πρώτα 200 τ.μ., τεκμαρτό εισόδημα 3% για τα επιπλέον τ.μ. | Ισχύει τεκμήριο διαβίωσης |
| Δευτερεύουσα / Εξοχική κατοικία | Ανεξαρτήτως τ.μ. | Τεκμαρτό εισόδημα 3% επί της αντικειμενικής αξίας | Ισχύει τεκμήριο διαβίωσης |
Προϋποθέσεις για την αυτόματη απαλλαγή
Για να ισχύσει η απαλλαγή από τον φόρο χωρίς προβλήματα κατά την εκκαθάριση, πρέπει να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:
- Βαθμός συγγένειας: Η απαλλαγή καλύπτει παραχωρήσεις μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού (γονείς προς τέκνα ή τέκνα προς γονείς).
- Χρήση ως κύρια κατοικία: Το ακίνητο πρέπει να χρησιμοποιείται από το τέκνο ως η βασική του διαμονή και όχι ως εξοχικό.
- Ταύτιση στοιχείων: Τα τετραγωνικά μέτρα, ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ και ο ΑΦΜ του τέκνου πρέπει να δηλωθούν πανομοιότυπα και από τις δύο πλευρές.
Βήμα-βήμα η διαδικασία δηλώσεων στο myAADE
Η κατοχύρωση της απαλλαγής γίνεται κατά την ετήσια υποβολή των φορολογικών δηλώσεων:
1. Ενέργειες γονέα (Παραχωρών)
- Εισέρχεται στο myAADE και συμπληρώνει το έντυπο Ε2 (Αναλυτική κατάσταση για τα μισθώματα ακίνητης περιουσίας).
- Επιλέγει τη στήλη «Δωρεάν Παραχώρηση».
- Συμπληρώνει τον ΑΦΜ του τέκνου, τους μήνες παραχώρησης, την επιφάνεια σε τ.μ. και τον αριθμό παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.
2. Ενέργειες τέκνου (Χρήστης)
- Εισέρχεται στη δική του φορολογική δήλωση (έντυπο Ε1).
- Στον πίνακα 5.1 (Ιδιοκατοίκηση / Δωρεάν παραχώρηση), συμπληρώνει τον κωδικό για δωρεάν παραχωρημένη κατοικία.
- Δηλώνει τον ΑΦΜ του γονέα που του παραχώρησε το ακίνητο και τα στοιχεία της κατοικίας.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται να κατατεθεί μισθωτήριο συμβόλαιο στο myAADE;
Όχι, για τη δωρεάν παραχώρηση δεν απαιτείται η υποβολή ηλεκτρονικού μισθωτηρίου στη σχετική εφαρμογή της ΑΑΔΕ. Η δήλωση γίνεται απευθείας στα έντυπα Ε1 και Ε2.
Τι συμβαίνει αν το σπίτι είναι 230 τ.μ.;
Ο γονέας απαλλάσσεται πλήρως από τον φόρο για τα 200 τ.μ. Για τα υπόλοιπα 30 τ.μ. θα υπολογιστεί τεκμαρτό εισόδημα 3% επί της αντικειμενικής αξίας που αναλογεί σε αυτή την επιφάνεια.
Επιβαρύνεται το τέκνο με τεκμήριο διαβίωσης;
Ναι, το τέκνο που κατοικεί στο δωρεάν παραχωρημένο ακίνητο επιβαρύνεται με το τεκμήριο διαβίωσης που αναλογεί στα τετραγωνικά μέτρα της κατοικίας.
Μπορώ να εκδώσω βεβαίωση δωρεάν παραχώρησης για άλλη χρήση (π.χ. επιδόματα);
Αν απαιτείται αποδεικτικό για άλλους φορείς (όπως υποβολή αιτήσεων επιδομάτων), ως βεβαίωση χρησιμοποιείται το εκκαθαριστικό σημείωμα ή το αντίγραφο του εντύπου Ε1/Ε2 από το myAADE, όπου φαίνεται αποτυπωμένη η δωρεάν παραχώρηση.
