Η ψηφιακή κάρτα εργασίας καταγράφει υποχρεωτικά κάθε λεπτό παράτασης του ωραρίου, ακόμη και όταν αυτή επιβάλλεται λόγω των έκτακτων μέτρων για τον καύσωνα ή της μεταφοράς των εργασιών σε πιο δροσερές ώρες της ημέρας. Η νομοθεσία είναι σαφής: καμία αλλαγή στο ωράριο, λόγω υψηλών θερμοκρασιών, δεν μένει εκτός συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, και όλες οι υπερωρίες πρέπει να δηλώνονται και να πληρώνονται κανονικά.
Πώς επηρεάζει ο καύσωνας το ωράριο και την κάρτα
Όταν το Υπουργείο Εργασίας εκδίδει οδηγίες για την αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης, οι επιχειρήσεις συχνά αναγκάζονται να τροποποιήσουν τη λειτουργία τους. Αυτό σημαίνει είτε διακοπή εργασιών κατά τις ώρες αιχμής (12:00 – 17:00), είτε μεταφορά της βάρδιας αργότερα το απόγευμα ή νωρίς το πρωί.
Σε κάθε περίπτωση, η ψηφιακή κάρτα εργασίας πρέπει να αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Αν η εργασία παραταθεί πέραν του συμβατικού ωραρίου για να καλυφθεί ο χαμένος χρόνος της διακοπής, η παράταση αυτή αποτελεί υπερεργασία ή υπερωρία και απαιτεί την ανάλογη σήμανση.
Οι υποχρεώσεις των εργοδοτών και τα όρια
Για να είναι νόμιμη η απασχόληση κατά την παράταση του ωραρίου λόγω καύσωνα, ο εργοδότης πρέπει να ακολουθήσει συγκεκριμένα βήματα στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Προϋποθέσεις για τη νόμιμη παράταση ωραρίου
- Προαναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ της τροποποίησης του ωραρίου ή της υπερωριακής απασχόλησης πριν από την έναρξη της εργασίας.
- Άμεσο “χτύπημα” της κάρτας (In/Out) από τον εργαζόμενο κατά την πραγματική έναρξη και λήξη της εργασίας.
- Τήρηση των ανώτατων ορίων καθημερινής και εβδομαδιαίας εργασίας που προβλέπει ο νόμος.
- Καταβολή των νόμιμων προσαυξήσεων για κάθε ώρα υπερεργασίας ή υπερωρίας.
Πίνακας αμοιβών και ορίων υπερωριακής απασχόλησης
| Τύπος απασχόλησης | Όρια ωρών | Προσαύξηση στο ωρομίσθιο |
| Υπερεργασία (41η έως 45η ώρα σε 5ήμερο / 41η έως 48η σε 6ήμερο) | Έως 5 ή 8 ώρες την εβδομάδα | 20% |
| Νόμιμη υπερωρία (κατόπιν προαναγγελίας) | Έως 150 ώρες το έτος | 40% |
| Παράνομη υπερωρία (χωρίς προαναγγελία ή καθ’ υπέρβαση των ορίων) | Κάθε ώρα πέραν των νόμιμων ορίων | 120% |
Τι γίνεται σε περίπτωση ελέγχου
Η Επιθεώρηση Εργασίας διενεργεί εντατικούς ελέγχους, ειδικά τις ημέρες με ακραίες θερμοκρασίες. Αν διαπιστωθεί ότι ένας εργαζόμενος απασχολείται πέραν του δηλωμένου ωραρίου του χωρίς να έχει γίνει η αντίστοιχη σήμανση στην ψηφιακή κάρτα ή χωρίς να έχει προηγηθεί η δήλωση της υπερωρίας, επιβάλλονται τσουχτερά πρόστιμα που ξεκινούν από 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο.
Το επιχείρημα της “έκτακτης ανάγκης λόγω καύσωνα” δεν απαλλάσσει την επιχείρηση από την υποχρέωση ενημέρωσης του συστήματος.
Συχνές ερωτήσεις
Αν διακοπεί η εργασία το μεσημέρι λόγω ζέστης και δουλέψω το βράδυ, θεωρείται υπερωρία;
Όχι απαραίτητα. Αν ο εργοδότης αλλάξει το ωράριο και το δηλώσει έγκαιρα στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ (π.χ. σπαστό ωράριο ή μεταφορά βάρδιας), οι ώρες εντός του νόμιμου 8ώρου αμείβονται κανονικά. Υπερωρία θεωρείται μόνο η εργασία που ξεπερνά το ημερήσιο ή εβδομαδιαίο θεσμοθετημένο όριο απασχόλησης.
Τι κάνω αν ο εργοδότης μού ζητήσει να μην “χτυπήσω” την κάρτα στην παράταση;
Η άρνηση χρήσης της κάρτας ή η προτροπή για μη σήμανση αποτελεί σοβαρή παράβαση. Ο εργαζόμενος πρέπει να χτυπά την κάρτα του στην πραγματική έναρξη και λήξη της εργασίας του, καθώς η ψηφιακή καταγραφή αποτελεί τη μοναδική του απόδειξη για τη διεκδίκηση των δεδουλευμένων του.
Ισχύει η ψηφιακή κάρτα αν εργάζομαι με τηλεργασία λόγω καύσωνα;
Ναι, η ψηφιακή κάρτα εφαρμόζεται κανονικά και στην τηλεργασία. Οι εργαζόμενοι που μένουν στο σπίτι για προστασία από τον καύσωνα χρησιμοποιούν την ειδική εφαρμογή (app) ή το λογισμικό της εταιρείας για να δηλώνουν την έναρξη και τη λήξη του ωραρίου τους, καθώς και τις τυχόν υπερωρίες.
