Ψηφιακή Κάρτα και σπαστό ωράριο: Η παγίδα με το ενδιάμεσο διάλειμμα στην εστίαση που στερεί ένσημα

Μια νέα, αόρατη «μαύρη τρύπα» στα ένσημα και τα μεροκάματα χιλιάδων εργαζομένων στην εστίαση δημιουργεί η αυθαίρετη χρήση του ενδιάμεσου διαλείμματος κατά την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, με τους εργοδότες να δηλώνουν τεχνητά σπαστό ωράριο για να γλιτώνουν την πληρωμή υπερωριών. Το φαινόμενο αυτό, που βρίσκεται στο μικροσκόπιο της Επιθεώρησης Εργασίας, στερεί από το προσωπικό πολύτιμο ασφαλιστικό χρόνο, καθώς η ώρα του διαλείμματος «αφαιρείται» παράνομα από τον ημερήσιο χρόνο απασχόλησης, παρόλο που ο εργαζόμενος παραμένει εγκλωβισμένος στον χώρο εργασίας.

Πώς στήνεται η παγίδα με το σπαστό ωράριο

Το κόλπο βασίζεται στην υποχρεωτική σήμανση της κάρτας (check-in και check-out) κατά την έναρξη και τη λήξη του διαλείμματος. Με τον τρόπο αυτό, η επιχείρηση εμφανίζει ένα συνεχές οκτάωρο ως δύο ξεχωριστές βάρδιες με ένα μεγάλο κενό ανάμεσά τους.

Οι βασικές παραβάσεις που εντοπίζει η Επιθεώρηση Εργασίας

Οι έλεγχοι που διενεργούνται στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος δείχνουν ότι η ψηφιακή κάρτα, αντί να προστατεύει τον εργαζόμενο, εργαλειοποιείται από μεμονωμένες επιχειρήσεις μέσω των εξής πρακτικών:

• Αναγκαστικό «uncheck» (έξοδος) στην ψηφιακή κάρτα κατά τις ώρες μειωμένης κίνησης του καταστήματος, με τον εργαζόμενο όμως να παραμένει stand-by.
• Μετατροπή των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης σε εικονικό σπαστό ωράριο, χωρίς τη γραπτή συναίνεση του υπαλλήλου.
• Μη καταγραφή των πραγματικών ωρών υπερωρίας, καθώς το σύστημα «βλέπει» μόνο τα τυφλά χτυπήματα της κάρτας και όχι την πραγματική φυσική παρουσία.

Τι πρέπει να προσέχει ο εργαζόμενος για να μην χάσει ένσημα

Για να μην βρεθείτε προ εκπλήξεως κατά την έκδοση του μηνιαίου αποσπάσματος ατομικού λογαριασμού ασφάλισης, πρέπει να ακολουθείτε πιστά τα παρακάτω:

• Το διάλειμμα χορηγείται μετά από 4 ώρες συνεχόμενης εργασίας και δεν επιτρέπεται να δίνεται στην έναρξη ή στη λήξη της βάρδιας.
• Οποιαδήποτε αλλαγή στο ωράριο (από συνεχές σε σπαστό) απαιτεί τροποποιητικό πίνακα προσωπικού στο σύστημα Εργάνη, τον οποίο πρέπει να έχετε συνυπογράψει.
• Διασταυρώνετε κάθε μήνα τα χτυπήματα της ψηφιακής κάρτας μέσω της εφαρμογής myErgani με τις ημέρες ασφάλισης που εμφανίζονται στον e-EFKA.
• Εάν ο εργοδότης σας ζητήσει να χτυπήσετε έξοδο αλλά να παραμείνετε στο κατάστημα, αυτό συνιστά βαριά εργατική παράβαση και πρέπει να καταγγέλλεται.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι νόμιμο το σπαστό ωράριο στην εστίαση;

Είναι νόμιμο μόνο εφόσον προβλέπεται ρητά στη συλλογική ή ατομική σύμβαση εργασίας και υπάρχει κενό διάστημα τουλάχιστον τριών ωρών ανάμεσα στις δύο βάρδιες. Δεν μπορεί όμως να επιβληθεί μονομερώς από τον εργοδότη ως «διάλειμμα» για να καλυφθούν οι νεκρές ώρες του καταστήματος.

Αν χτυπήσω έξοδο για διάλειμμα 2 ωρών, χάνω ένσημα;

Ναι, διότι το σύστημα Εργάνη ΙΙ καταγράφει αυτό το δίωρο ως μη εργάσιμο χρόνο. Έτσι, αντί για πλήρες ένσημο (8ωρο), ο ασφαλιστικός χρόνος μειώνεται αναλογικά, με αποτέλεσμα στο τέλος του μήνα να φαίνεται ότι δουλέψατε με καθεστώς μειωμένης απασχόλησης.

Τι μπορώ να κάνω αν με αναγκάζουν να κλείνω την κάρτα μου;

Μπορείτε να υποβάλετε ανώνυμη ή επώνυμη καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ) μέσω της ψηφιακής πύλης ή τηλεφωνικά. Οι ελεγκτές έχουν τη δυνατότητα να διασταυρώσουν τα χτυπήματα της κάρτας με το οπτικό υλικό από τις κάμερες ασφαλείας του καταστήματος ή με επιτόπιο έλεγχο.

Ποιο είναι το πρόστιμο για την επιχείρηση;

Το πρόστιμο για μη ενεργοποίηση της ψηφιακής κάρτας ή για αναντιστοιχία ανάμεσα στην πραγματική απασχόληση και τις σημάνσεις ανέρχεται σε 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο, καθώς εξισώνεται με την ποινή για την αδήλωτη εργασία.