Η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στον κλάδο της εστίασης επιβάλλει την on-time σήμανση (check-in/check-out) για κάθε ξεχωριστό τμήμα του σπαστού ωραρίου των διανομέων (delivery), πράγμα που σημαίνει ότι ο εργαζόμενος πρέπει να «χτυπά» την κάρτα του συνολικά τέσσερις φορές την ημέρα, αν απασχολείται σε δύο βάρδιες. Η διαδικασία αυτή, που πλέον αποτελεί καθημερινότητα για χιλιάδες επιχειρήσεις και εργαζόμενους, στοχεύει στην πλήρη καταγραφή των πραγματικών ωρών εργασίας και στην πάταξη της υποδηλωμένης εργασίας.
Η καθημερινότητα των διανομέων έχει ιδιαίτερες προκλήσεις, καθώς η φύση της δουλειάς τούς κρατά εκτός καταστήματος για μεγάλα διαστήματα. Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο είναι ξεκάθαρο ως προς το πώς αποτυπώνεται η απασχόλησή τους στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Πώς λειτουργεί το «χτύπημα» στο σπαστό ωράριο
Στην περίπτωση του σπαστού ωραρίου, η ψηφιακή καταγραφή δεν διαφέρει στη φιλοσοφία της από το συνεχές ωράριο, απαιτεί όμως διπλάσια πειθαρχία. Ο διανομέας υποχρεούται να ακολουθεί την εξής διαδικασία:
- Έναρξη πρώτου μέρους: Σήμανση εισόδου με την έναρξη της πρωινής βάρδιας.
- Λήξη πρώτου μέρους: Σήμανση εξόδου μόλις ολοκληρωθεί το πρώτο διάστημα απασχόλησης.
- Έναρξη δεύτερου μέρους: Νέα σήμανση εισόδου με την επιστροφή για την απογευματινή ή βραδινή βάρδια.
- Λήξη δεύτερου μέρους: Τελική σήμανση εξόδου με το κλείσιμο της ημέρας.
Το μεσοδιάστημα της ανάπαυσης (το «σπάσιμο» του ωραρίου) δεν θεωρείται χρόνος εργασίας και, προφανώς, δεν αμείβεται. Αν ο εργαζόμενος ξεχάσει να σημάνει την έξοδο ή την είσοδό του σε κάποιο από τα ενδιάμεσα στάδια, το σύστημα καταγράφει σφάλμα, το οποίο ο εργοδότης οφείλει να δικαιολογήσει άμεσα για να αποφευχθούν τα τσουχτερά πρόστιμα.
Οι βασικοί κανόνες και τα όρια του σπαστού ωραρίου
Για να είναι νόμιμο το σπαστό ωράριο και να καταγραφεί σωστά στην Ψηφιακή Κάρτα, πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις που ορίζει η εργατική νομοθεσία.
| Χαρακτηριστικό ρύθμισης | Κανόνας / Όριο |
| Μέγιστος αριθμός τμημάτων | Μέχρι δύο τμήματα εργασίας ανά ημέρα |
| Ελάχιστος χρόνος διακοπής | Τουλάχιστον 3 ώρες ανάμεσα στις δύο βάρδιες |
| Μέγιστος χρόνος διακοπής | Δεν ορίζεται ανώτατο όριο, αρκεί να τηρείται η 11ωρη ημερήσια ανάπαυση |
| Ημερήσια ανάπαυση | Υποχρεωτικά 11 συνεχόμενες ώρες ανά 24ωρο |
| Προϋπόθεση εφαρμογής | Πρέπει να προβλέπεται ρητά στην ατομική σύμβαση εργασίας |
Τι ισχύει για τους delivery που βρίσκονται στον δρόμο
Ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια του ρεπορτάζ αφορά το τι γίνεται όταν η βάρδια λήγει αλλά ο διανομέας βρίσκεται καθ’ οδόν για μια παράδοση.
Η νομοθεσία ορίζει ότι η σήμανση πρέπει να αντικατοπτρίζει την πραγματική λήξη της εργασίας. Αν μια παραγγελία καθυστερήσει και ο διανομέας επιστρέψει στο κατάστημα 15 λεπτά μετά τη λήξη του προγραμματισμένου ωραρίου του, το «χτύπημα» της κάρτας πρέπει να γίνει τη στιγμή της πραγματικής επιστροφής. Αυτά τα επιπλέον λεπτά καταγράφονται αυτόματα ως υπερωριακή απασχόληση ή υπερεργασία και πρέπει να αμείβονται ανάλογα. Ο εργοδότης δεν έχει δικαίωμα να απαιτήσει από τον εργαζόμενο να χτυπήσει κάρτα «στα χαρτιά» πριν φύγει για την τελευταία διανομή.
Για τη διευκόλυνση της διαδικασίας, πολλές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν πλέον mobile εφαρμογές (Ergani CardScanner), ώστε ο διανομέας να μπορεί να κάνει check-out μέσω του smartphone του, αν το δρομολόγιο ολοκληρώνεται μακριά από το κατάστημα και έχει συμφωνηθεί ότι θα σχολάσει απευθείας από τον δρόμο.
Συχνές ερωτήσεις
Τι γίνεται αν ο ντελιβεράς ξεχάσει να χτυπήσει την κάρτα στο διάλειμμα;
Ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα να προβεί σε διορθωτική δήλωση στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών. Ωστόσο, η συστηματική παράλειψη σημάνσεων χτυπά «καμπανάκι» στον μηχανισμό ελέγχου της Επιθεώρησης Εργασίας και αυξάνει την πιθανότητα επιτόπιου ελέγχου.
Μπορεί ο εργοδότης να επιβάλει σπαστό ωράριο χωρίς γραπτή συμφωνία;
Όχι. Η απασχόληση με σπαστό ωράριο απαιτεί την έγγραφη συναίνεση του εργαζομένου μέσα από την ατομική σύμβαση εργασίας ή τροποποιητική πράξη αυτής. Αν δεν υπάρχει τέτοιος όρος, η επιχείρηση υποχρεούται να απασχολεί τον εργαζόμενο σε συνεχόμενο ωράριο.
Πώς καταγράφονται οι καθυστερήσεις λόγω κίνησης ή κακών καιρικών συνθηκών;
Όλος ο χρόνος από τη στιγμή που ο διανομέας ξεκινά για παραδόσεις μέχρι την επιστροφή του ή την ολοκλήρωση του δρομολογίου θεωρείται χρόνος εργασίας. Η Ψηφιακή Κάρτα αποτυπώνει την πραγματική ώρα αποχώρησης, οπότε οποιαδήποτε καθυστέρηση λόγω εξωτερικών παραγόντων προσμετράται κανονικά στο ωράριο.
Επιτρέπεται σπαστό ωράριο σε εργαζόμενους με μερική απασχόληση;
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, το σπαστό ωράριο εφαρμόζεται κατά κανόνα σε εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης. Στους μερικώς απασχολούμενους, η εργασία παρέχεται συνεχόμενη μέσα στην ημέρα, εκτός αν υπάρχει πολύ ειδική πρόβλεψη σε συλλογική σύμβαση εργασίας, κάτι που σπανίζει στον κλάδο της εστίασης.
