Η αποζημίωση για τη μη ληφθείσα άδεια καταβάλλεται υποχρεωτικά κατά τη λύση της σχέσης εργασίας, είτε αυτή προέρχεται από απόλυση είτε από οικειοθελή αποχώρηση, και ισούται με τις αποδοχές που θα λάμβανε ο εργαζόμενος αν είχε πάρει τις ημέρες αυτές σε χρόνο ανάπαυσης.
Πρόκειται για ένα από τα πιο συνηθισμένα σημεία τριβής μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων. Πολλοί πιστεύουν λανθασμένα ότι αν παραιτηθούν “χάνουν” την άδεια που δεν πρόλαβαν να πάρουν. Η πραγματικότητα είναι ότι οι ημέρες αυτές μετατρέπονται σε χρηματική αξίωση, η οποία πρέπει να εκκαθαριστεί την τελευταία ημέρα της απασχόλησης μαζί με την αναλογία των δώρων.
Πώς υπολογίζονται οι ημέρες και το ποσό
Ο υπολογισμός εξαρτάται από το πόσο καιρό εργάζεστε στην επιχείρηση και αν η σύμβασή σας προβλέπει πενθήμερη ή έκτημερη εργασία.
| Έτος Απασχόλησης | Ημέρες Άδειας (5θήμερο) | Ημέρες Άδειας (6ήμερο) | Προσαύξηση (Επίδομα Άδειας) |
| 1ο Έτος | 20 ημέρες (αναλογικά) | 24 ημέρες (αναλογικά) | + 50% του μισθού άδειας |
| 2ο Έτος | 21 ημέρες | 25 ημέρες | Έως 1/2 μηνιαίου μισθού |
| 3ο Έτος & μετά | 22 ημέρες | 26 ημέρες | Έως 1/2 μηνιαίου μισθού |
| 10ετία στον ίδιο εργοδότη | 25 ημέρες | 30 ημέρες | Έως 1/2 μηνιαίου μισθού |
Τα SOS της αποζημίωσης άδειας
Για να βγάλετε τον λογαριασμό σωστά, θα πρέπει να γνωρίζετε τα εξής τρία σημεία:
- Ημερομίσθιο: Το ποσό που δικαιούστε ανά ημέρα άδειας υπολογίζεται ως το 1/25 του μηνιαίου μισθού σας (για τους μισθωτούς) ή το πραγματικό σας ημερομίσθιο.
- Επίδομα Αδείας: Εκτός από τις ημέρες άδειας, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει και το επίδομα αδείας, το οποίο ισούται με τις αποδοχές των ημερών άδειας που δικαιούστε, με ανώτατο όριο το μισό (1/2) του μηνιαίου μισθού.
- Προσαύξηση 100%: Αν ο εργοδότης αρνηθεί να χορηγήσει την άδεια μέχρι το τέλος του έτους (31/12) και η σχέση εργασίας συνεχίζεται, οφείλει να την πληρώσει με προσαύξηση 100% (διπλή). Ωστόσο, στην περίπτωση λύσης της σύμβασης (απόλυση/παραίτηση), η προσαύξηση αυτή δεν ισχύει, καταβάλλεται μόνο η απλή αποζημίωση.
Παράδειγμα υπολογισμού
Ας υποθέσουμε ότι ένας εργαζόμενος με μισθό 1.000 € (μικτά) αποχωρεί τον Μάιο του 2026 και του οφείλονται 10 ημέρες άδειας από το τρέχον έτος.
- Αποζημίωση Άδειας: 1.000 / 25 = 40 € (ημερομίσθιο). 40 € x 10 ημέρες = 400 €.
- Αναλογία Επιδόματος Αδείας: Αν δεν το έχει λάβει ήδη, προστίθεται η αναλογία του επιδόματος που αντιστοιχεί στο διάστημα που εργάστηκε.
- Σύνολο: Το τελικό ποσό υπόκειται στις νόμιμες κρατήσεις (ασφαλιστικές εισφορές και φόρο), όπως και ο κανονικός μισθός.
Τι ισχύει για την οικειοθελή αποχώρηση
Υπάρχει μια παρεξηγημένη αντίληψη ότι ο εργαζόμενος που παραιτείται δεν δικαιούται τίποτα. Αυτό είναι λάθος. Η αποζημίωση μη ληφθείσας άδειας και το επίδομα αδείας είναι δεδουλευμένα δικαιώματα. Ακόμα και αν φύγετε χωρίς προειδοποίηση, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να σας καταβάλει αυτά τα ποσά. Αν αρνηθεί, μπορείτε να προσφύγετε στην Επιθεώρηση Εργασίας για την άμεση διεκδίκησή τους.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να με αναγκάσει να πάρω την άδειά μου πριν φύγω;
Ναι, ο εργοδότης έχει το διευθυντικό δικαίωμα να ορίσει πότε θα λάβετε την άδειά σας. Αν σας ζητήσει να πάρετε την άδεια κατά τη διάρκεια του χρόνου προειδοποίησης της απόλυσης ή πριν την παραίτησή σας, τότε δεν δικαιούστε χρηματική αποζημίωση, αφού η άδεια θα έχει ληφθεί σε χρόνο.
Τι γίνεται αν έχω υπόλοιπο άδειας από το προηγούμενο έτος;
Σύμφωνα με τον νόμο, η άδεια πρέπει να εξαντλείται εντός του έτους που αφορά (ή μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου του επόμενου έτους υπό όρους). Αν έχετε υπόλοιπο από το 2025 και αποχωρείτε το 2026, δικαιούστε την αποζημίωση και γι’ αυτές τις ημέρες, καθώς η αξίωση δεν παραγράφεται άμεσα.
Υπολογίζονται τα δώρα (Πάσχα/Χριστουγέννων) πάνω στην αποζημίωση άδειας;
Όχι, η αποζημίωση μη ληφθείσας άδειας δεν προσαυξάνει τα δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων. Αντίθετα, οι τακτικές αποδοχές άδειας (όταν την παίρνετε κανονικά) προσμετρώνται στον υπολογισμό των δώρων.
Η αποζημίωση άδειας έχει κρατήσεις ΕΦΚΑ;
Ναι, η αποζημίωση μη ληφθείσας άδειας και το επίδομα αδείας θεωρούνται τακτικές αποδοχές και υπόκεινται σε όλες τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές κρατήσεις και παρακράτηση φόρου μισθωτών υπηρεσιών.
