Υψηλότερο φόρο μέσω των τεκμηρίων διαβίωσης κινδυνεύουν να πληρώσουν χιλιάδες συνταξιούχοι που αποφασίζουν να εργαστούν κατά την καλοκαιρινή περίοδο, καθώς η προσθήκη του εισοδήματος από την εργασία αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού της φορολογικής τους κλίμακας.
Η παγίδα κρύβεται στον συνδυασμό της σύνταξης με τις αποδοχές από την εποχική απασχόληση για το έτος 2026. Η εφορία αθροίζει τα δύο εισοδήματα, με αποτέλεσμα πολλοί συνταξιούχοι να ξεπερνούν τα αφορολόγητα όρια ή να εγκλωβίζονται στα αντικειμενικά κριτήρια διαβίωσης (σπίτια, αυτοκίνητα), χωρίς να μπορούν να δικαιολογήσουν τη διαφορά με την παρακράτηση φόρου που έγινε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Πώς τα τεκμήρια επηρεάζουν το τελικό εκκαθαριστικό
Η φορολογική νομοθεσία αντιμετωπίζει τον εργαζόμενο συνταξιούχο ως μισθωτό με δύο πηγές εισοδήματος. Αν το πραγματικό εισόδημα είναι χαμηλότερο από το τεκμαρτό (αυτό που ορίζει η εφορία βάσει περιουσίας), ο φόρος υπολογίζεται πάνω στο τεκμαρτό, εκτινάσσοντας το τελικό ποσό πληρωμής.
Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνονται οι κατηγορίες εισοδήματος, η φορολογική αντιμετώπιση και οι επιπτώσεις των τεκμηρίων για το 2026:
| Πηγή εισοδήματος | Φορολογική κλίμακα | Επίδραση τεκμηρίων | Κίνδυνος εκκαθαριστικού |
| Μόνο Σύνταξη | 9% έως 44% (ανάλογα το ποσό) | Κάλυψη με βάση το ιστορικό εισόδημα | Χαμηλός έως ελεγχόμενος |
| Σύνταξη & Εποχική Εργασία | Συναθροιστική κλίμακα από το πρώτο ευρώ | Ενεργοποίηση ελάχιστου τεκμηρίου €3.000 | Υψηλός λόγω μετάβασης σε ανώτερο κλιμάκιο |
| Ύπαρξη ΙΧ / Ακινήτου | Προστίθεται στο ελάχιστο τεκμήριο | Απαιτείται ανάλωση κεφαλαίου παρελθόντων ετών | Συμπληρωματικός φόρος επί της τεκμαρτής διαφοράς |
Οι προϋποθέσεις για την αποφυγή της φορολογικής επιβάρυνσης
Για να μη βρεθούν προ εκπλήξεως οι συνταξιούχοι κατά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης, πρέπει να προσέξουν συγκεκριμένα κριτήρια και να αξιοποιήσουν τις νόμιμες εναλλακτικές.
Οι βασικές κινήσεις για τη θωράκιση από τα τεκμήρια περιλαμβάνουν:
- Συγκέντρωση ηλεκτρονικών αποδείξεων που αφορούν το 80% του συνολικού εισοδήματος (σύνταξη και μεροκάματα) για τη διατήρηση του αφορολόγητου.
- Χρήση της διαδικασίας ανάλωσης κεφαλαίου προηγούμενων ετών για την κάλυψη της διαφοράς μεταξύ πραγματικού και τεκμαρτού εισοδήματος.
- Έλεγχο της παρακράτησης φόρου από τον εποχικό εργοδότη, ώστε να γίνεται με τον σωστό συντελεστή και να μην προκύψει μεγάλο χρεωστικό υπόλοιπο.
- Δήλωση της έναρξης απασχόλησης στην πλατφόρμα του ΕΦΚΑ πριν την ανάληψη υπηρεσίας, για την αποφυγή διοικητικών προστίμων.
Συχνές ερωτήσεις
Κόβεται η σύνταξη αν δουλέψω το καλοκαίρι;
Όχι, η σύνταξη δεν κόβεται ούτε μειώνεται κατά 30% όπως ίσχυε παλαιότερα. Ο συνταξιούχος εισπράττει το 100% της σύνταξής του, ωστόσο το εισόδημα από την καλοκαιρινή εργασία υπόκειται σε ειδικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ και φορολογείται σωρευτικά στο τέλος του έτους.
Πώς μπορώ να καλύψω το τεκμήριο αν η σύνταξη και το καλοκαιρινό μεροκάματο δεν φτάνουν;
Η κάλυψη μπορεί να γίνει με επίκληση εισοδημάτων περασμένων ετών που έχουν ήδη φορολογηθεί ή απαλλαγεί νόμιμα (ανάλωση κεφαλαίου). Επίσης, λαμβάνονται υπόψη τυχόν έσοδα από ενοίκια, πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ή γονικές παροχές χρηματικών ποσών που έγιναν εντός του έτους.
Το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ ισχύει και για τους συνταξιούχους;
Μόλις ο συνταξιούχος εμφανίσει εισόδημα από μισθωτή εργασία (έστω και για έναν μήνα το καλοκαίρι), το σύστημα του TAXISnet ενεργοποιεί το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης των 3.000 ευρώ για τον άγαμο ή 5.000 ευρώ για τους συζύγους, το οποίο προστίθεται στα υπόλοιπα τεκμήρια (σπίτι, αυτοκίνητο).
