Στο 25% για τους κατ’ οίκον εργαζόμενους και στο 10% για τους εργάτες γης παραμένουν οι κρατήσεις του εργοσήμου το φετινό καλοκαίρι, με τον e-ΕΦΚΑ να εφαρμόζει το επικαιροποιημένο σύστημα υπολογισμού των ενσήμων με βάση το τρέχον ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη. Η διαδικασία αυτή επηρεάζει χιλιάδες απασχολούμενους σε εποχιακές αγροτικές εργασίες, οικιακές υπηρεσίες και φύλαξη παιδιών, καθώς ο τρόπος που μετατρέπονται οι αμοιβές σε ημέρες ασφάλισης συνδέεται άμεσα με τις πρόσφατες αναπροσαρμογές των κατώτατων αμοιβών.
Για να μην βρεθείτε προ εκπλήξεων κατά την εξαργύρωση, είναι απαράδεκτο να αγνοείτε πώς διαμορφώνεται η ονομαστική αξία του εργοσήμου και πώς αυτή μεταφράζεται σε καθαρά χρήματα στην τσέπη του εργαζόμενου.
Πώς διαμορφώνονται οι κρατήσεις και τα ένσημα
Η φιλοσοφία του εργοσήμου δεν αλλάζει: η ονομαστική αξία που πληρώνει ο εργοδότης περιλαμβάνει τόσο την αμοιβή όσο και τις ασφαλιστικές εισφορές. Ωστόσο, το καλοκαίρι του 2026 φέρνει μια σημαντική διαφοροποίηση στην πράξη, καθώς η αύξηση του κατώτατου μισθού επηρεάζει τον μαθηματικό τύπο για τις ημέρες ασφάλισης. Επειδή το ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη έχει ανέβει, χρειάζεται μεγαλύτερο ποσό εισφορών για να συμπληρωθεί ένα ένσημο, γεγονός που σημαίνει ότι με τα ίδια χρήματα οι εργαζόμενοι ενδέχεται να βλέπουν ελαφρώς λιγότερα ένσημα στο λογαριασμό τους σε σχέση με το παρελθόν.
Ο υπολογισμός των ενσήμων γίνεται με τη διαίρεση του συνόλου των κρατήσεων που παρακρατήθηκαν με το εκάστοτε ισχύον ποσό εισφορών που αντιστοιχεί στο ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει πλαφόν ασφάλισης, καθώς κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να λάβει περισσότερες από 25 ημέρες ασφάλισης ανά μήνα ή 300 ημέρες ανά έτος.
| Κατηγορία εργαζομένων | Ποσοστό κρατήσεων | Πού πηγαίνουν οι εισφορές | Όριο ημερών ασφάλισης |
| Κατ’ οίκον προσωπικό (Καθαριότητα, ιδιαίτερα, φύλαξη, φροντίδα ηλικιωμένων) | 25% επί της ονομαστικής αξίας | e-ΕΦΚΑ (πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) για σύνταξη και υγεία | Έως 25 ημέρες το μήνα / 300 το έτος |
| Εργάτες γης (Αγροτικές εργασίες, συγκομιδή, κηπουρικές υπηρεσίες) | 10% επί της ονομαστικής αξίας | e-ΕΦΚΑ (πρώην ΟΓΑ) | Έως 25 ημέρες το μήνα / 300 το έτος |
Τι πρέπει να προσέξετε με ένα πρακτικό παράδειγμα
Αν ένας εργοδότης θέλει να δώσει καθαρή αμοιβή 600 ευρώ σε μια οικιακή βοηθό (υπαγωγή στον e-ΕΦΚΑ με 25% κρατήσεις), η ονομαστική αξία του εργοσήμου που πρέπει να αγοράσει προκύπτει αν πολλαπλασιάσουμε το καθαρό ποσό με τον συντελεστή 1,333.
- Ονομαστική αξία εργοσήμου: 800 ευρώ
- Ασφαλιστικές εισφορές (25%): 200 ευρώ
- Καθαρό ποσό στον εργαζόμενο: 600 ευρώ
Οι 200 ευρώ των εισφορών θα διαιρεθούν στη συνέχεια με τον τρέχοντα συντελεστή που ορίζει ο νόμος για το ημερομίσθιο, ώστε να βγουν τα ακριβή ένσημα της συγκεκριμένης περιόδου.
Προϋποθέσεις και δικαιολογητικά για την έκδοση
Η διαδικασία έκδοσης και εξαργύρωσης έχει απλοποιηθεί ψηφιακά, αλλά απαιτεί την ακριβή καταγραφή των προσωπικών στοιχείων και των δύο πλευρών για να αποφευχθούν λάθη στο σύστημα Εργάνη ΙΙ και στον e-ΕΦΚΑ.
Για την έκδοση του εργοσήμου από τον εργοδότη (μέσω τραπεζών ή ΕΛΤΑ) απαιτούνται:
- Ο ΑΜΚΑ του εργοδότη.
- Ο ΑΦΜ του εργοδότη.
- Τα στοιχεία ταυτότητας ή διαβατηρίου.
- Ορισμός του είδους της παρεχόμενης εργασίας.
Για την εξαργύρωση του εργοσήμου από τον εργαζόμενο απαιτούνται:
- Το απόκομμα του εργοσήμου με τον μοναδικό κωδικό (barcode).
- Ο ΑΜΚΑ και ο ΑΦΜ του εργαζόμενου.
- Η ταυτότητα ή το διαβατήριό του.
- Ενεργός τραπεζικός λογαριασμός (IBAN), καθώς η πληρωμή γίνεται πλέον κατά βάση με πίστωση λογαριασμού για λόγους διαφάνειας.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο καιρό ισχύει ένα εργόσημο από τη στιγμή που θα εκδοθεί;
Το εργόσημο έχει συγκεκριμένη διάρκεια ζωής, η οποία αναγράφεται πάνω στο σώμα του τίτλου. Κατά κανόνα, πρέπει να εξαργυρωθεί μέσα σε διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία έκδοσής του. Αν περάσει αυτό το διάστημα, το εργόσημο λήγει, ακυρώνεται και ο εργοδότης μπορεί να ζητήσει επιστροφή των χρημάτων εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.
Τι γίνεται αν οι εισφορές που μαζεύτηκαν αντιστοιχούν σε πάνω από 25 ένσημα το μήνα;
Ο νόμος είναι ξεκάθαρος: το πλεόνασμα των εισφορών που αντιστοιχεί σε περισσότερες από 25 ημέρες ασφάλισης τον μήνα ή 300 ημέρες τον χρόνο δεν μεταφέρεται σε επόμενο έτος ούτε επιστρέφεται ως χρήμα στον εργαζόμενο. Χρησιμοποιείται, ωστόσο, για την προσαύξηση του συντάξιμου μισθού κατά τον τελικό υπολογισμό της σύνταξης.
Πώς επηρεάζει το εργόσημο την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη;
Για να έχουν δικαίωμα σε παροχές ασθένειας σε είδος οι αμειβόμενοι με εργόσημο, πρέπει να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 150 ημέρες ασφάλισης είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος είτε κατά το τελευταίο δεκαπεντάμηνο, χωρίς να υπολογίζονται οι ημέρες του τελευταίου τριμήνου.
Μπορεί ένας συνταξιούχος να εργαστεί με εργόσημο το καλοκαίρι;
Ναι, οι συνταξιούχοι μπορούν να απασχολούνται με εργόσημο. Με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων, δεν περικόπτεται η σύνταξή τους, αλλά καταβάλλεται κανονικά ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ μέσα από τις κρατήσεις του εργοσήμου, ενώ η απασχόλησή τους πρέπει να δηλώνεται στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ.
