Αν ο εργοδότης σάς ζητήσει να εργαστείτε εξ αποστάσεως χωρίς να έχει δηλώσει την τηλεεργασία στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, βρίσκεται αντιμέτωπος με βαριά πρόστιμα και εσείς είστε εκτεθειμένοι σε σοβαρούς εργασιακούς και ασφαλιστικούς κινδύνους. Η πρακτική της «μαύρης» ή αδήλωτης τηλεεργασίας κερδίζει έδαφος στην ελληνική αγορά εργασίας, όμως η νομοθεσία είναι ξεκάθαρη: η εξ αποστάσεως εργασία απαιτεί υποχρεωτική εκ των προτέρων δήλωση και γραπτή συμφωνία.
Οι κίνδυνοι για τον εργαζόμενο
Όταν εργάζεστε από το σπίτι χωρίς επίσημη δήλωση, δεν πρόκειται απλώς για μια τυπική παράλειψη, αλλά για μια παραβίαση που θίγει άμεσα τα δικαιώματά σας.
- Ασφαλιστική κάλυψη: Σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος στο σπίτι κατά τη διάρκεια του ωραρίου, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί ότι αυτό συνέβη κατά την εκτέλεση της εργασίας σας.
- Υπερωρίες και ωράριο: Χωρίς επίσημη καταγραφή, το ωράριο τείνει να «ξεχειλώνει», με αποτέλεσμα να δουλεύετε παραπάνω ώρες χωρίς να αμείβεστε για αυτές.
- Κάλυψη εξόδων: Χάνετε το θεσμοθετημένο δικαίωμα να σας καταβάλλει ο εργοδότης τα έξοδα για τον εξοπλισμό, το internet και το ηλεκτρικό ρεύμα.
Οι υποχρεώσεις του εργοδότη και τα πρόστιμα
Ο νόμος ορίζει συγκεκριμένα κριτήρια και οικονομικές αποζημιώσεις που πρέπει να καταβάλλονται μηνιαίως, καθώς και αυστηρές κυρώσεις για τους παραβάτες.
| Υποχρέωση / Παράβαση | Ποσό / Κριτήριο | Συχνότητα / Σημείωση |
| Ελάχιστη αποζημίωση χρήσης διαδικτύου & τηλεφώνου | 13 ευρώ | Μηνιαίως (αφορολόγητο) |
| Ελάχιστη αποζημίωση χρήσης χώρου (ρεύμα/νερό) | 6 ευρώ | Μηνιαίως (αφορολόγητο) |
| Αποζημίωση συντήρησης εξοπλισμού | 2 ευρώ | Μηνιαίως (αν χρησιμοποιείται ίδιος εξοπλισμός) |
| Πρόστιμο για μη δήλωση τηλεεργασίας στο ΕΡΓΑΝΗ | Έως 10.500 ευρώ | Ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης |
Πώς πρέπει να αντιδράσετε
Αν βρεθείτε σε αυτή τη θέση, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να προστατευτείτε:
- Ζητήστε γραπτή τροποποίηση της σύμβασης εργασίας σας, όπου θα αναφέρεται ρητά ο τόπος παροχής της εργασίας (τηλεεργασία) και το ωράριο.
- Κρατήστε αποδεικτικά στοιχεία (emails, μηνύματα, εργασιακά tasks) που αποδεικνύουν ότι εργαστήκατε από το σπίτι τις συγκεκριμένες ημέρες και ώρες.
- Ασκήστε το δικαίωμα αποσύνδεσης, αποφεύγοντας να απαντάτε σε υπηρεσιακά τηλέφωνα και emails εκτός του συμφωνημένου ωραρίου σας.
- Προχωρήστε σε καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ), ακόμη και ανώνυμα, αν ο εργοδότης αρνείται να νομιμοποιήσει την κατάσταση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να με αναγκάσει να δουλέψω τηλεεργασία;
Όχι, η τηλεεργασία έχει οικειοθελή χαρακτήρα τόσο για τον εργαζόμενο όσο και για τον εργοδότη. Μπορεί να επιβληθεί μονομερώς μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις δημόσιας υγείας ή εκτάκτων αναγκών.
Τι γίνεται αν χαλάσει ο υπολογιστής μου ενώ δουλεύω αδήλωτα από το σπίτι;
Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να καλύψει το κόστος επισκευής ή αντικατάστασης του εξοπλισμού. Αν η τηλεεργασία είναι αδήλωτη, μπορεί να αρνηθεί να το κάνει, γι’ αυτό χρειάζεστε γραπτά αποδεικτικά στοιχεία ότι σας ζητήθηκε να εργαστείτε από το σπίτι.
Μπορώ να αρνηθώ να δουλέψω από το σπίτι αν δεν δηλωθεί;
Ναι, έχετε κάθε νόμιμο δικαίωμα να αρνηθείτε και να παρουσιαστείτε κανονικά στον χώρο εργασίας σας. Η άρνησή σας αυτή δεν μπορεί να αποτελέσει αιτία απόλυσης.
