Η υποχρεωτική αναγραφή του κατώτατου βασικού μισθού ή του προβλεπόμενου μισθολογικού εύρους (salary range) σε όλες τις δημόσιες αναρτήσεις θέσεων εργασίας και η επικαιροποίηση των εσωτερικών συστημάτων πρόσληψης αποτελούν τις άμεσες αλλαγές που πρέπει να υλοποιήσουν οι εταιρείες στην Ελλάδα προκειμένου να εναρμονιστούν με τη νέα ευρωπαϊκή οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια.
Με την προθεσμία συμμόρφωσης να λήγει αυτή την Κυριακή, οι επιχειρήσεις και οι πλατφόρμες εύρεσης εργασίας (όπως το LinkedIn, το Kariera και το Skywalker) αναπροσαρμόζουν βίαια τα φίλτρα τους. Η πρακτική των κρυφών αμοιβών και η κλασική ατάκα «μισθός αναλόγως προσόντων» χωρίς συγκεκριμένο οικονομικό πλαίσιο περνάει οριστικά στο παρελθόν, καθώς οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας θα είναι αυτοματοποιημένοι και ψηφιακοί.
Οι 3 μεγάλες αλλαγές που πρέπει να κάνουν οι εργοδότες
1. Καθορισμός συγκεκριμένου μισθολογικού εύρους
Οι εταιρείες δεν μπορούν πλέον να δημοσιεύουν αγγελίες «στα τυφλά». Υποχρεούνται να αναφέρουν ρητά είτε τον ακριβή μικτό μισθό της θέσης είτε ένα σαφές και εύλογο εύρος αμοιβής (π.χ. 1.200€ – 1.500€ μικτά). Το εύρος αυτό πρέπει να βασίζεται σε πραγματικά οικονομικά δεδομένα της επιχείρησης και στα ισχύοντα κλιμάκια των συλλογικών ή κλαδικών συμβάσεων, ώστε ο υποψήφιος να γνωρίζει εκ των προτέρων το οικονομικό ταβάνι της θέσης.
2. Κατάργηση της ερώτησης για το ιστορικό μισθών
Μία από τις πιο επαναστατικές διατάξεις του νέου πλαισίου απαγορεύει αυστηρά στους recruiters και στους διαχειριστές ανθρωπίνου δυναμικού να ρωτούν τον υποψήφιο κατά τη διάρκεια της συνέντευξης πόσα χρήματα έπαιρνε στην προηγούμενη δουλειά του. Οι εταιρείες πρέπει να τροποποιήσουν άμεσα τα έντυπα αξιολόγησης και να εκπαιδεύσουν το προσωπικό τους, καθώς η αναζήτηση του μισθολογικού ιστορικού θεωρείται πλέον παράνομη πρακτική που συντηρεί τις μισθολογικές ανισότητες.
3. Πρόσβαση στα κριτήρια αμοιβών και εξέλιξης
Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να διαθέτουν εύκολα προσβάσιμα και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, τα οποία χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό του μισθού και της επαγγελματικής εξέλιξης των εργαζομένων. Αυτό σημαίνει ότι η αγγελία πρέπει να συνδέεται έμμεσα με μια ξεκάθαρη περιγραφή της θέσης εργασίας (job description), ώστε να δικαιολογείται το ύψος των αποδοχών που προσφέρονται.
Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις για τους παραβάτες
Η μη συμμόρφωση με τους κανόνες της μισθολογικής διαφάνειας επιφέρει βαριές καμπάνες, οι οποίες κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει το πλαίσιο των διοικητικών κυρώσεων:
| Είδος παράβασης | Μέγεθος επιχείρησης | Διοικητικό πρόστιμο (€) | Επιπλέον συνέπειες |
| Αγγελία χωρίς μισθό / εύρος | Μικρή (έως 10 άτομα) | 1.500 έως 3.000 | Υποχρεωτική απόσυρση της αγγελίας |
| Αγγελία χωρίς μισθό / εύρος | Μεσαία / Μεγάλη (11+) | 3.000 έως 8.000 | Σύσταση και επανέλεγχος εντός 15 ημερών |
| Ερώτηση για προηγούμενο μισθό | Ανεξαρτήτως μεγέθους | Έως 5.000 ανά καταγγελία | Καταγραφή για διάκριση στην εργασία |
| Υποτροπή εντός έτους | Ανεξαρτήτως μεγέθους | Διπλασιασμός προστίμου | Δημόσια «μαύρη λίστα» (Name & Shame) |
Πώς επηρεάζει η αλλαγή τους εργαζόμενους και τους υποψηφίους
Το νέο καθεστώς αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες στην ελληνική αγορά εργασίας, δίνοντας σημαντικά όπλα στους εργαζόμενους:
- Δικαίωμα πληροφόρησης: Κάθε εργαζόμενος έχει πλέον το νόμιμο δικαίωμα να ζητήσει και να λάβει εγγράφως στοιχεία για το μέσο επίπεδο αμοιβών της επιχείρησης, σπασμένο ανά φύλο, για τους συναδέλφους που κάνουν την ίδια δουλειά ή δουλειά ίσης αξίας.
- Δικαίωμα αποζημίωσης: Εάν αποδειχθεί ότι μια εταιρεία παραβίασε την αρχή της ισότητας των αμοιβών, ο εργαζόμενος δικαιούται να διεκδικήσει δικαστικά την πλήρη αναδρομική αποζημίωση των διαφορών που προκύπτουν.
Συχνές ερωτήσεις
Ισχύει ο νόμος για τις αγγελίες που δημοσιεύονται στα social media (π.χ. Facebook groups);
Ναι, ο νόμος εφαρμόζεται οριζόντια σε οποιοδήποτε μέσο δημόσιας προβολής μιας θέσης εργασίας. Είτε πρόκειται για επίσημο portal εύρεσης εργασίας, είτε για ανάρτηση σε σελίδα κοινωνικής δικτύωσης, είτε ακόμη και για την παραδοσιακή έντυπη αγγελία σε εφημερίδα ή χαρτί στη βιτρίνα ενός καταστήματος, η αναγραφή του μισθού ή του εύρους είναι πλέον υποχρεωτική.
Μπορεί μια εταιρεία να βάλει ένα τεράστιο εύρος (π.χ. 900€ – 4.000€) για να είναι νόμιμη;
Όχι, η νομοθεσία ορίζει ότι το μισθολογικό εύρος πρέπει να είναι «εύλογο και αντικειμενικό». Η χρήση παραπλανητικών ή υπερβολικά χαοτικών εύρων με σκοπό την απόκρυψη της πραγματικής αμοιβής θεωρείται καταστρατήγηση του νόμου και, σε περίπτωση ελέγχου, η επιχείρηση θα κληθεί να αιτιολογήσει τη διαφορά, αλλιώς θα αντιμετωπίσει το αντίστοιχο πρόστιμο.
Τι γίνεται με τις αγγελίες που έχουν δημοσιευτεί πριν από αυτή την Κυριακή;
Οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες μέχρι το βράδυ της Κυριακής είτε να επικαιροποιήσουν όλες τις ενεργές αγγελίες τους προσθέτοντας τα μισθολογικά στοιχεία, είτε να τις αποσύρουν οριστικά. Από τη Δευτέρα, οποιαδήποτε παλαιά αγγελία παραμένει «στον αέρα» χωρίς τις απαραίτητες διορθώσεις θεωρείται αυτόματα παράνομη και εκτεθειμένη σε πρόστιμα.
