Η βεβαίωση απαλλαγής φόρου δωρεάν παραχώρησης αγροτεμαχίου σε τέκνα (ή και αντίστροφα από τέκνα σε γονείς) δεν εκδίδεται ως ξεχωριστό έντυπο, αλλά πιστοποιείται μέσω της υποβολής και ηλεκτρονικής αποδοχής της Δήλωσης Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας στην πλατφόρμα myAADE της ΑΑΔΕ, με την επιλογή της ένδειξης «Δωρεάν Παραχώρηση» και τη συμπλήρωση μηδενικού μισθώματος, εφόσον το αγροτεμάχιο παραχωρείται αποκλειστικά για αγροτική εκμετάλλευση από κατά κύριο επάγγελμα αγρότη ή νέο αγρότη.
Η ηλεκτρονική αυτή δήλωση αποτελεί το επίσημο αποδεικτικό έγγραφο που προσκομίζεται στον ΟΠΕΚΕΠΕ (για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης/ΟΣΔΕ), στον e-ΕΦΚΑ (ΟΓΑ) και στις κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ), απαλλάσσοντας τον γονέα (παραχωρητή) από τον τεκμαρτό φόρο εισοδήματος ακινήτων.
Βήμα προς βήμα η διαδικασία στο myAADE
Για να ολοκληρωθεί έγκυρα η δωρεάν παραχώρηση αγροτεμαχίου και να παραχθεί το αποδεικτικό υποβολής με τον μοναδικό αριθμό καταχώρισης, γονέας και τέκνο ακολουθούν τέσσερα συγκεκριμένα βήματα:
- Είσοδος στην εφαρμογή μισθώσεων: Ο γονέας (ιδιοκτήτης ή επικαρπωτής του αγροτεμαχίου) συνδέεται στην ψηφιακή πύλη myAADE με τους προσωπικούς του κωδικούς Taxisnet και ακολουθεί τη διαδρομή: Εφαρμογές -> Πολίτες -> Ακίνητα -> Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας.
- Επιλογή δωρεάν παραχώρησης: Κατά τη δημιουργία νέας δήλωσης, επιλέγει στο πεδίο «Είδος Μίσθωσης» την ένδειξη «Δωρεάν Παραχώρηση» (κατηγορία «Αγροτική Εκμετάλλευση» ή «Λοιπές Χρήσεις» ανάλογα με τη φύση της καλλιέργειας) και καταχωρίζει τη διάρκεια της παραχώρησης.
- Στοιχεία ακινήτου και τέκνου: Συμπληρώνει τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) όπως εμφανίζεται στο Ε9 (έκταση σε τ.μ. ή στρέμματα, τοποθεσία, είδος καλλιέργειας) καθώς και τον ΑΦΜ του τέκνου (παραχωρησιούχου). Το πεδίο του μισθώματος παραμένει κενό ή μηδενικό.
- Ηλεκτρονική αποδοχή και εκτύπωση: Μετά την οριστική υποβολή από τον γονέα, το τέκνο εισέρχεται στο δικό του προφίλ στο myAADE (στην ενότητα «Αποδοχή Δηλώσεων Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης») και πατάει «Αποδοχή». Αμέσως εκδίδεται το Αποδεικτικό Υποβολής Δήλωσης, το οποίο εκτυπώνεται και επέχει θέση βεβαίωσης για κάθε δημόσια αρχή.
Προϋποθέσεις απαλλαγής από τον τεκμαρτό φόρο εισοδήματος
Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013), η δωρεάν παραχώρηση ακινήτου υπόκειται κατά κανόνα σε τεκμαρτό εισόδημα για τον ιδιοκτήτη (3% επί της αντικειμενικής αξίας). Ωστόσο, για τα αγροτεμάχια ισχύει ειδικό καθεστώς απαλλαγής υπό αυστηρές προϋποθέσεις:
| Κριτήριο / Παράμετρος | Τι ισχύει για την απαλλαγή φόρου | Σημαντική διευκρίνιση |
|---|---|---|
| Συγγενική σχέση | Α’ βαθμού (γονείς προς τέκνα ή τέκνα προς γονείς) | Δεν καλύπτει αδέλφια, θείους ή τρίτα πρόσωπα |
| Ιδιότητα παραχωρησιούχου | Κατά κύριο επάγγελμα αγρότης ή νέος αγρότης | Πρέπει να είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Αγροτών (ΜΑΑΕ) |
| Σκοπός παραχώρησης | Αποκλειστικά για αγροτική εκμετάλλευση | Απαγορεύεται η εκμίσθωση σε τρίτους ή η εμπορική χρήση |
| Φορολογική δήλωση Ε1 / Ε2 | Δηλώνεται ως «Δωρεάν παραχώρηση αγροτικής έκτασης» | Μηδενικό τεκμαρτό εισόδημα στον πίνακα ακινήτων |
| Κατώτατο όριο ενοικίου | Δεν απαιτείται υποβολή δήλωσης αν το τεκμαρτό μίσθωμα ≤ 80 €/μήνα | Η υποβολή στο myAADE παραμένει υποχρεωτική για το ΟΣΔΕ |
Απαραίτητα στοιχεία πριν την υποβολή της δήλωσης
Για να μην μπλοκάρει το σύστημα της ΑΑΔΕ κατά την καταχώριση, βεβαιωθείτε ότι έχετε διαθέσιμα:
- Τον ΑΤΑΚ του αγροτεμαχίου από το τελευταίο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ / Ε9 του γονέα (αν υπάρχουν πολλοί συνιδιοκτήτες, πρέπει να δηλωθούν τα ποσοστά όλων των συνεκμισθωτών).
- Τον ΑΦΜ του τέκνου στο οποίο παραχωρείται η έκταση.
- Τη βεβαίωση εγγραφής του τέκνου στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), η οποία θα ζητηθεί μόνο σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου από τη ΔΟΥ.
Συχνές ερωτήσεις
Αν το τέκνο δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, απαλλάσσεται ο γονέας από τον φόρο;
Όχι. Η φορολογική απαλλαγή από το τεκμαρτό εισόδημα δωρεάν παραχώρησης αγροτεμαχίου ισχύει αποκλειστικά όταν το τέκνο έχει την ιδιότητα του κατά κύριο επάγγελμα αγρότη ή νέου αγρότη. Αν το τέκνο είναι μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας άλλου κλάδου, ο γονέας θα φορολογηθεί για τεκμαρτό εισόδημα 3% επί της αντικειμενικής αξίας του αγροτεμαχίου.
Χρειάζεται να συνταχθεί ιδιωτικό συμφωνητικό πέρα από τη δήλωση στο myAADE;
Δεν είναι υποχρεωτικό για την εφορία, καθώς η ηλεκτρονική δήλωση και η αποδοχή της στο myAADE καλύπτει πλήρως τη συναλλαγή. Ωστόσο, πολλοί αγρότες συντάσσουν ένα απλό ιδιωτικό συμφωνητικό δωρεάν παραχώρησης (το οποίο δεν κατατίθεται στη ΔΟΥ, απλώς αναφέρεται ο αριθμός/ημερομηνία του) για τη διευκόλυνση της διαδικασίας στα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πώς δηλώνεται το δωρεάν παραχωρηθέν αγροτεμάχιο στη φορολογική δήλωση (Ε2);
Κατά την υποβολή της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, τα στοιχεία της δωρεάν παραχώρησης προσυμπληρώνονται πλέον αυτόματα στο έντυπο Ε2 από το σύστημα μισθώσεων της ΑΑΔΕ, με την ένδειξη «Δωρεάν παραχώρηση αγροτικής έκτασης σε τέκνο» και μηδενικό ποσό εισοδήματος.
